Phiên họp Quốc hội ở Rome, Italy. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN
Kết quả do Bộ Nội vụ Italy công bố cho thấy, khoảng 53,5 - 53,7% cử tri bỏ phiếu phản đối cải cách và có 46,3 - 46,5% ý kiến ủng hộ. Tỷ lệ cử tri đi bầu đạt gần 59 - 60%, cao hơn dự kiến.
Phát biểu sau khi kết quả được công bố, Thủ tướng Meloni khẳng định tôn trọng quyết định của người dân, đồng thời nhấn mạnh kết quả này không làm thay đổi cam kết của chính phủ trong việc tiếp tục điều hành đất nước.
Cuộc trưng cầu ý dân được tổ chức sau khi gói cải cách hiến pháp không đạt đủ 2/3 số phiếu tán thành tại Quốc hội. Nội dung cải cách tập trung vào việc tái cấu trúc hệ thống tư pháp, trong đó có đề xuất tách biệt công việc của thẩm phán và công tố viên, hiện đang thuộc cùng một hệ thống, được tuyển chọn chung và có thể chuyển đổi vai trò trong giai đoạn đầu hoạt động. Ngoài ra, kế hoạch cũng bao gồm việc cải tổ Hội đồng Tư pháp Tối cao (CSM) bằng cách chia thành 2 cơ quan riêng biệt và thay đổi cơ chế lựa chọn thành viên.
Chính phủ của Thủ tướng Meloni cho rằng cải cách sẽ làm tăng tính công bằng, minh bạch và trách nhiệm giải trình trong hệ thống tư pháp, đồng thời hạn chế nguy cơ thiên lệch chính trị. Tuy nhiên, các đảng đối lập và nhiều nhà quan sát cảnh báo những thay đổi này có thể làm suy yếu tính độc lập của ngành tư pháp và không giải quyết được các vấn đề tồn tại như thời gian xét xử kéo dài, tồn đọng hồ sơ lớn hay tình trạng quá tải nhà tù.
Giới phân tích nhận định kết quả trưng cầu ý dân là phép thử quan trọng đối với liên minh cầm quyền do bà Meloni lãnh đạo. Dù chưa ảnh hưởng trực tiếp đến sự ổn định của chính phủ nhưng kết quả này có thể phần nào làm suy giảm hình ảnh của bộ máy chính trị hiện tại. Lãnh đạo phe đối lập trung tả coi đây là tín hiệu chính trị rõ ràng từ cử tri, trong khi một số ý kiến cho rằng kết quả có thể tạo thêm động lực cho các lực lượng đối lập trong thời gian tới.