Hai nhà lãnh đạo Nga - Trung cùng nhau uống trà tại khu vườn Trung Nam Hải năm 2024. Ảnh: Sputnik
Theo hãng tin Reuters, diễn ra ngay sau chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump, cuộc gặp giữa Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin đang thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế, đặc biệt về hình ảnh và thông điệp ngoại giao mà Bắc Kinh muốn truyền tải.
Chủ tịch Tập Cận Bình từ lâu nổi tiếng với phong cách tiếp đón nguyên thủ bằng các cuộc trà đàm. Giới quan sát cho rằng bối cảnh và cách thức tổ chức những cuộc gặp như vậy thường phản ánh mức độ coi trọng của nhà lãnh đạo Trung Quốc đối với khách mời.
Trong lần gặp năm 2024, ông Tập Cận Bình và ông Putin từng tháo cà vạt, trò chuyện ngoài trời bên tách trà tại Trung Nam Hải - khu phức hợp nằm trong khuôn viên chính phủ Trung Quốc. Đây cũng là nơi mà tuần trước Tổng thống Trump lần đầu tiên được ông Tập Cận Bình mời đi dạo.
Tiến sĩ Graeme Smith, nghiên cứu viên cao cấp thuộc Khoa Quan hệ Thái Bình Dương của Đại học Quốc gia Australia, nhận định Bắc Kinh đang tận dụng sự chú ý của dư luận toàn cầu đối với các cuộc tiếp xúc cấp cao này.
Ông Smith cho rằng Trung Quốc muốn thể hiện vai trò trung tâm trong bối cảnh tình hình thế giới ngày càng biến động và cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc gia tăng.
Các chuyến thăm liên tiếp tới Bắc Kinh của lãnh đạo Nga và Mỹ - hai quốc gia đang đối đầu sâu sắc về chính trị, quân sự và kinh tế - được truyền thông nhà nước Trung Quốc xem là dấu hiệu cho thấy vai trò và vị thế quốc tế ngày càng lớn của Bắc Kinh trong một trật tự thế giới phân cực.
Theo hãng thông tấn TASS, tối 19/5, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã ra sân bay đón Tổng thống Putin cùng nghi thức danh dự và sự chào đón của thanh niên Trung Quốc mang quốc kỳ hai nước.
Tổng thống Putin từng gọi ông Tập là “người bạn thân thiết”, trong khi nhà lãnh đạo Trung Quốc gọi người đồng cấp Nga là “người bạn cũ”. Cuộc gặp lần này diễn ra trong bối cảnh thương mại song phương có dấu hiệu phục hồi sau giai đoạn suy giảm năm 2024.
Theo số liệu công bố, kim ngạch thương mại hai chiều tăng 16,1% trong 4 tháng đầu năm 2026 so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, tổng thương mại Trung Quốc - Nga năm 2025 chỉ đạt 1.630 tỷ nhân dân tệ, giảm 6,5% so với mức kỷ lục của năm 2024 và ghi nhận lần suy giảm đầu tiên trong vòng 5 năm.
Tổng thống Putin thừa nhận cần đảo ngược xu hướng suy giảm thương mại, trong bối cảnh Trung Quốc tiếp tục đóng vai trò quan trọng đối với nền kinh tế Nga đang chịu tác động từ các lệnh trừng phạt của phương Tây liên quan đến xung đột Ukraine.
Tháp tùng ông Putin trong chuyến thăm lần này có nhiều phó thủ tướng, bộ trưởng cùng lãnh đạo các tập đoàn nhà nước và ngân hàng lớn của Nga.
Điện Kremlin cho biết đặt “kỳ vọng lớn” vào chuyến thăm. Ngoài các cuộc hội đàm chính thức, chương trình còn bao gồm lễ ký kết văn kiện, tiệc chiêu đãi và cuộc trà đàm không chính thức giữa hai nhà lãnh đạo về các vấn đề quốc tế quan trọng.
Theo phía Nga, khoảng 40 văn kiện dự kiến sẽ được ký kết, cùng một tuyên bố chung dài 47 trang về tăng cường quan hệ đối tác song phương.
Một trợ lý Điện Kremlin cho biết hai nhà lãnh đạo cũng có thể thông qua tuyên bố chung về việc thúc đẩy trật tự thế giới đa cực và xây dựng “một kiểu quan hệ quốc tế mới”.
Giới chuyên gia nhận định dự án đường ống dẫn khí Power of Siberia 2, nối Nga với miền Bắc Trung Quốc, nhiều khả năng cũng sẽ được đưa ra thảo luận.
Trong bối cảnh nguy cơ thiếu hụt nguồn cung năng lượng do căng thẳng liên quan Iran, Nga có thể thúc đẩy lập luận rằng đường ống khí đốt sẽ là nguồn cung ổn định và lâu dài cho Trung Quốc. Tuy nhiên, Bắc Kinh vẫn muốn duy trì chiến lược đa dạng hóa nguồn cung năng lượng.