Nhà máy lọc dầu Omsk của Liên bang Nga. Ảnh: Bộ Tổng tham mưu Các lực lượng vũ trang Ukraine
Kazakhstan đã kiên quyết bác bỏ các cáo buộc cho rằng các thiết bị bay không người lái tham gia cuộc tấn công nhằm vào Nhà máy lọc dầu Omsk của Liên bang Nga được phóng từ lãnh thổ Kazakhstan.
Bộ Ngoại giao Kazakhstan đưa ra tuyên bố trên để trả lời đề nghị bình luận của hãng truyền thông TengriNews của Kazakhstan, sau khi một số cơ quan truyền thông Liên bang Nga cho rằng các thiết bị bay không người lái (UAV) mà Ukraine sử dụng để tấn công nhà máy lọc dầu Omsk có thể đã được phóng từ Kazakhstan do khu vực này nằm gần biên giới giữa hai nước.
Bộ Ngoại giao Kazakhstan tuyên bố: “Chúng tôi coi những bài viết như vậy là những suy diễn vô căn cứ nhằm bóp méo bản chất tốt đẹp vốn có của quan hệ hữu nghị truyền thống giữa Kazakhstan và Liên bang Nga, mối quan hệ đang tiếp tục phát triển thành công trên tinh thần đối tác chiến lược toàn diện và liên minh”.
Bộ Ngoại giao Kazakhstan cũng nhấn mạnh rằng những tuyên bố từ phía truyền thông Liên bang Nga “không đúng sự thật và không được chứng minh bằng bất kỳ dữ liệu hay sự kiện nào”.
Những đồn đoán này xuất hiện sau khi Lực lượng Tác chiến Đặc biệt Ukraine (SSO) tuyên bố đã thực hiện cuộc tấn công sâu nhất kể từ khi xung đột bùng phát, sử dụng các thiết bị bay không người lái bay khoảng 3.000 km để lần đầu tiên đánh trúng nhà máy lọc dầu lớn nhất của Liên bang Nga.
Kazakhstan: Lãnh thổ nước này không thể bị sử dụng để chống lại quốc gia khác
Bộ Ngoại giao Kazakhstan cũng đề cập rộng hơn đến vấn đề không phận và cơ sở hạ tầng của nước này có thể bị lợi dụng để tiến hành các hành động thù địch.
Bộ Ngoại giao Kazakhstan khẳng định: “Chúng tôi nhấn mạnh rằng Cộng hòa Kazakhstan luôn xuất phát từ nguyên tắc lãnh thổ, không phận và cơ sở hạ tầng của mình không thể bị sử dụng để tiến hành các hành động chống lại các quốc gia khác”.
Theo hãng thông tấn nhà nước Ukraine Ukrinform, Bộ Ngoại giao Kazakhstan cũng kêu gọi các nhà báo và các bên liên quan “chỉ dựa trên những thông tin đã được kiểm chứng và tránh phát tán các thông tin không chính xác”.
Kazakhstan hạn chế phương tiện từ Liên bang Nga, chỉ được nhập cảnh một lần mỗi ngày
Theo báo The Kyiv Post, vào ngày 8/7, Kazakhstan đã áp dụng quy định mới chỉ cho phép mỗi phương tiện từ Liên bang Nga nhập cảnh một lần mỗi ngày, đồng thời tăng cường kiểm tra tại khu vực biên giới nhằm ngăn chặn hoạt động buôn lậu nhiên liệu.
Động thái này được đưa ra khi nhiều tài xế từ Liên bang Nga đổ về các thị trấn biên giới để mua xăng với giá rẻ hơn.
Thứ trưởng Năng lượng Kazakhstan Kayirkhan Tutkyshbayev cho biết nhu cầu nhiên liệu đã tăng mạnh tại các tỉnh giáp biên giới như Tây Kazakhstan, Aktobe và Pavlodar, khiến nhiều trạm xăng xuất hiện cảnh xếp hàng dài.
Theo ông, các cơ quan chức năng đang tập trung phát hiện những phương tiện được cải tạo với các bình chứa nhiên liệu bổ sung để buôn lậu xăng ra khỏi Kazakhstan.
Trong khi đó, Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin cho rằng tình trạng thiếu nhiên liệu hiện nay “không đến mức nghiêm trọng”, đồng thời cáo buộc Kiev đang tìm cách tạo ra “bầu không khí bất an trong xã hội” và gây tổn hại cho nền kinh tế Liên bang Nga.
Ông Putin cũng yêu cầu các quan chức khẩn trương giải quyết cuộc khủng hoảng nhiên liệu tại Crimea, nơi tình trạng thiếu hụt được cho là nghiêm trọng nhất.
Nhà máy lọc dầu Omsk và chiến dịch tấn công của Ukraine
Trong một tuyên bố đăng trên Telegram hôm 6/7, SSO cho biết: “Lực lượng Tác chiến Đặc biệt đã tấn công nhà máy lọc dầu lớn nhất và từng được xem là ‘không thể tiếp cận’ của Liên bang Nga tại Omsk. Khoảng cách lên tới 3.000 km! Đây là lần đầu tiên cơ sở này bị tấn công”.
Tuyên bố của SSO nhấn mạnh “Đây là cuộc tấn công tầm xa sâu nhất vào lãnh thổ đối phương trong toàn bộ thời gian diễn ra cuộc chiến toàn diện”.
SSO cho biết thêm rằng cuộc tấn công đã đánh trúng các thiết bị trọng yếu của nhà máy, trong đó có tổ hợp chưng cất dầu thô sơ cấp ELOU-AVT-11, được mô tả là hạng mục quan trọng nhất của cơ sở này.
Tuyên bố của SSO nêu rõ: “Nếu không có công đoạn chưng cất sơ cấp, toàn bộ các dây chuyền còn lại sẽ không còn nguyên liệu để hoạt động”.
Cơ quan này cũng mô tả Nhà máy lọc dầu Omsk là một tài sản chiến lược của ngành công nghiệp nhiên liệu Liên bang Nga.
Tuyên bố của SSO cho biết: “Nhà máy lọc dầu Omsk là nhà máy lớn nhất tại Liên bang Nga. Đây là doanh nghiệp có ý nghĩa chiến lược đối với ngành công nghiệp nhiên liệu của Liên bang Nga”
Theo các nguồn tin, cuộc tấn công đã làm hư hại phân xưởng chế biến dầu thô chính của nhà máy lọc dầu Omsk, một bộ phận then chốt của một trong những cơ sở sản xuất nhiên liệu quan trọng nhất của Liên bang Nga.
Đây là một phần trong làn sóng tấn công rộng lớn hơn của Ukraine nhằm vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ và năng lượng trọng yếu của Liên bang Nga với mục tiêu làm suy giảm khả năng duy trì chiến dịch quân sự của Moskva.
Trong năm 2024, nhà máy lọc dầu Omsk đã chế biến 22 triệu tấn dầu thô, tương đương khoảng 440.000 thùng/ngày, đồng thời sản xuất khoảng 5 triệu tấn xăng và 8 triệu tấn dầu diesel.
Theo giới chức quân sự Ukraine, đây là nhà máy cuối cùng trong số 11 cơ sở sản xuất xăng lớn nhất của Liên bang Nga bị tấn công.
Chỉ riêng trong tháng 5, Ukraine đã lập mức cao nhất kể từ khi xung đột bùng phát khi tiến hành 16 cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái nhằm vào các nhà máy lọc dầu của Liên bang Nga, cùng với 10 cuộc tấn công khác nhằm vào các tuyến đường ống trung chuyển, kho chứa nhiên liệu và các cảng xuất khẩu dầu bằng đường biển.
Các cuộc tấn công này đã khiến Moskva phải cấm hoàn toàn xuất khẩu nhiên liệu hàng không từ tháng 6 và dự kiến duy trì biện pháp này đến hết ngày 30/11.
Tổng thống Volodymyr Zelensky gọi các cuộc tấn công là “một phản ứng công bằng” trước các cuộc tấn công của Liên bang Nga nhằm vào Ukraine, đồng thời nhấn mạnh rằng Liên bang Nga “phải cảm nhận được” hậu quả của cuộc chiến mà chính họ đã lựa chọn tiến hành.