Sinh viên tại trường Đại học Ohio ở Columbus, bang Ohio, Mỹ. Ảnh minh họa: AFP/TTXVN
Theo quy định mới trong Đạo luật To Đẹp (OBBBA), khoảng 7 triệu người từng tham gia chương trình SAVE sẽ phải lựa chọn giữa hai phương án trả nợ chính gồm chương trình Trả nợ dựa trên thu nhập (IBR) và chương trình Hỗ trợ trả nợ mới (RAP).
Các đơn vị quản lý khoản vay liên bang dự kiến sẽ gửi thông báo tới người vay về thời hạn đăng ký chương trình mới. Nếu không tự lựa chọn, người vay sẽ tự động được chuyển sang kế hoạch IBR tiêu chuẩn đã được điều chỉnh.
Theo kế hoạch này, người vay phải thanh toán từ 10%-15% thu nhập khả dụng trong thời gian từ 10-25 năm, tùy thời điểm và quy mô khoản vay. Đối với các khoản vay phát sinh trước ngày 1/7/2014, mức thanh toán có thể lên tới 15% thu nhập trong vòng 25 năm.
Trong khi đó, chương trình RAP áp dụng mức thanh toán theo bậc từ 1%-10% thu nhập đã điều chỉnh, song thời hạn trả nợ có thể kéo dài tới 30 năm.
Chuyên gia về tài chính tiêu dùng Erica Sandberg của tổ chức quản lý tín dụng xấu BadCredit.org nhận định việc thu gọn các chương trình trước đây xuống còn 2 lựa chọn giúp hệ thống đơn giản hơn, nhưng cảnh báo nhiều người vay có thể đối mặt với áp lực tài chính lớn hơn.
Theo phân tích do tổ chức bảo vệ người vay nợ Protect Borrowers công bố cuối năm ngoái, các thay đổi mới có thể khiến khoản thanh toán hàng tháng của người vay tăng trung bình khoảng 350 USD.
Bà Sandberg cho rằng RAP tiềm ẩn nguy cơ biến nợ sinh viên thành “món nợ kéo dài suốt đời”, ảnh hưởng tới khả năng mua nhà, mua xe hoặc hỗ trợ tài chính cho con cái trong tương lai do thời gian trả nợ kéo dài và chi phí lãi suất tăng cao.
Ngoài ra, RAP không điều chỉnh theo lạm phát và yêu cầu cả người có thu nhập rất thấp phải thanh toán tối thiểu 10 USD/tháng, trong khi theo IBR, một số trường hợp có thể được áp mức thanh toán 0 USD.
Một điểm gây tranh cãi khác là cơ chế tính theo bậc của RAP có thể khiến khoản thanh toán tăng mạnh chỉ với chênh lệch thu nhập rất nhỏ. Theo tính toán, người có thu nhập điều chỉnh 40.000 USD/năm sẽ trả khoảng 100 USD/tháng, song nếu thu nhập tăng lên 40.001 USD thì khoản thanh toán có thể tăng lên khoảng 133 USD/tháng.
Theo giới chuyên gia, người có thu nhập thấp có thể phù hợp hơn với IBR nhờ cơ chế hỗ trợ thanh toán linh hoạt hơn, trong khi những người có thu nhập trung bình và khả năng trả hết nợ trước 20 năm có thể cân nhắc RAP.
Các chuyên gia cũng khuyến cáo người vay nợ cần theo dõi sát nghĩa vụ thanh toán để bảo đảm điểm tín dụng và chủ động làm việc với bên cho vay nếu gặp khó khăn tài chính nhằm tránh nguy cơ vỡ nợ.