Binh sĩ Hàn Quốc và Mỹ tham gia cuộc tập trận chung ở Cheorwon, cách thủ đô Seoul của Hàn Quốc 85km về phía Đông Bắc, ngày 30/8/2023. Ảnh tư liệu: Yonhap/TTXVN
Cuộc tập trận Lá chắn Tự do Ulchi (UFS), một trong hai cuộc tập trận thường niên quy mô lớn giữa Hàn Quốc và Mỹ, bắt đầu từ ngày 17/8 và kéo dài đến ngày 27/8.
Cuộc tập trận dự kiến có khoảng 18.000 binh sĩ Hàn Quốc tham gia, cùng lực lượng Mỹ và nhân sự của 11 trong số 18 quốc gia thành viên Bộ Tư lệnh Liên hợp quốc (UNC) - cơ chế đa quốc gia giám sát việc thực thi thỏa thuận đình chiến năm 1953, chấm dứt giao tranh trong Chiến tranh Triều Tiên.
Tối 16/8, Tổng thống Trump cho biết ông “không hài lòng” với việc Mỹ tham gia cuộc tập trận, viện dẫn “mối quan hệ rất tốt đẹp” giữa ông với nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un. Ông cho rằng các cuộc tập trận này tốn kém và “phát đi một tín hiệu hoàn toàn không phù hợp và mang tính thù địch” đối với một quốc gia mà theo ông, kể từ khi ông làm Tổng thống Mỹ, “không gây đe dọa và luôn thể hiện sự tôn trọng”.
Ông Trump cho biết đã quá muộn để hủy cuộc tập trận nên chỉ đạo Bộ trưởng Chiến tran Pete Hegseth “cắt giảm đáng kể” quy mô. Ông cũng bày tỏ không hài lòng khi Hàn Quốc từ chối hỗ trợ nỗ lực “phi hạt nhân hóa Cộng hòa Hồi giáo Iran”.
Một ngày trước đó, ông Trump chia sẻ trên mạng xã hội Truth Social một bức ảnh cũ chụp cùng nhà lãnh đạo Triều Tiên, đồng thời nhắc lại rằng hai người “có mối quan hệ rất tốt”. Động thái này làm dấy lên đồn đoán rằng ông có thể nối lại nỗ lực tổ chức một cuộc gặp thượng đỉnh với ông Kim Jong-un.
Trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên, ông Trump từng đình chỉ các cuộc tập trận quân sự quy mô lớn giữa Mỹ và Hàn Quốc nhằm tạo điều kiện cho hoạt động ngoại giao với nhà lãnh đạo Triều Tiên. Sau cuộc gặp thượng đỉnh đầu tiên với ông Kim Jong-un năm 2018, cuộc tập trận Ulchi Freedom Guardian năm đó đã bị hủy, trong khi một số cuộc tập trận khác bị đình chỉ hoặc thu hẹp quy mô. Các hoạt động này sau đó được điều chỉnh và nối lại dưới những hình thức và tên gọi khác.
Trực thăng CH-47 Chinook của Mỹ tham gia cuộc tập trận chung với Hàn Quốc tại tỉnh Gyeonggi, Hàn Quốc ngày 14/3/2026. Ảnh: Yonhap/TTXVN phát
Tuần trước, giới chức quân sự Hàn Quốc và Mỹ cho biết hai nước sẽ đưa vào cuộc tập trận những bài học rút ra từ kinh nghiệm tác chiến của binh sĩ Triều Tiên tại Ukraine, trong đó có những phương thức sử dụng thiết bị bay không người lái (UAV) mới.
Triều Tiên đã tăng cường quan hệ quân sự với Nga kể từ khi hai nước ký Hiệp ước Đối tác Chiến lược Toàn diện vào tháng 6/2024. Bình Nhưỡng đã cung cấp binh sĩ, đạn pháo và tên lửa đạn đạo để hỗ trợ Moskva trong cuộc xung đột tại Ukraine.
Tại một cuộc họp báo chung, Đại tá Ryan Donald, Giám đốc phụ trách quan hệ công chúng của các bộ tư lệnh do Mỹ dẫn đầu tại Hàn Quốc, cho biết kịch bản tập trận năm nay sẽ tính đến những mối đe dọa như “UAV, gây nhiễu GPS và tấn công mạng”.
Theo ông, nội dung huấn luyện đã được điều chỉnh để tính đến mối đe dọa này, vì vậy cuộc tập trận năm nay khác những lần trước và liên tục được hoàn thiện trong 5 năm qua.
Trao đổi tại một cuộc họp báo riêng, Trung tướng Scott Winter, Phó Tư lệnh Bộ Tư lệnh Liên hợp quốc, cho biết những mối đe dọa được đưa vào nội dung ứng phó phản ánh việc các công nghệ mới ngày càng được sử dụng rộng rãi, đồng thời cho thấy Triều Tiên đã có kinh nghiệm tác chiến trên chiến trường hiện đại.
“Chúng tôi nhận thức rất rõ rằng Triều Tiên đã tận dụng đây là cơ hội để thử nghiệm một số hệ thống tên lửa đạn đạo”, ông nói, đồng thời cho biết cuộc tập trận năm nay sẽ “lớn hơn và hiệu quả hơn bao giờ hết”.
Khi được hỏi về tuyên bố của Tổng thống Trump, Bộ Quốc phòng Hàn Quốc cho biết cuộc tập trận chung sẽ “tiến hành theo đúng kế hoạch và lịch trình đã được thông báo trước đó”.
Trong những ngày trước khi cuộc tập trận bắt đầu, Triều Tiên đã phóng thử tên lửa đạn đạo, động thái được các nhà phân tích cho rằng một phần nhằm phản đối cuộc tập trận Mỹ - Hàn Quốc.
Ngày 14/8, Bộ Ngoại giao Triều Tiên gọi cuộc tập trận là “một cuộc diễn tập cho chiến tranh xâm lược”, đồng thời cảnh báo sẽ “đáp trả một cấp độ đe dọa mới bằng một cấp độ răn đe mới”.
Đây là kiểu tuyên bố thường được Bình Nhưỡng đưa ra trước các cuộc tập trận quy mô lớn giữa Mỹ và Hàn Quốc. Trong khi đó, giới chức Mỹ và Hàn Quốc nhiều lần khẳng định các cuộc tập trận mang tính chất “phòng thủ”.
Trung tướng về hưu Chun In-bum, người từng chỉ huy lực lượng đặc nhiệm Hàn Quốc, nhấn mạnh sự cần thiết phải chuẩn bị kịp thời những năng lực cần thiết để ứng phó với các thách thức mới.
“Đây là sự gia tăng đáng kể về năng lực của Triều Tiên. Chúng ta không nên xem nhẹ những thách thức hiện nay”, ông lưu ý.