Trùm ma túy Nemeio "El Mencho" Oseguera Cervantes đã bị tiêu diệt vào ngày 22/2/2026. Ảnh: DEA
Lần theo dấu vết từ “tổ ấm bí mật”
Theo Reuters, một đầu mối tình báo liên quan đến các mối quan hệ tình cảm của Oseguera đã giúp nhà chức trách xác định nơi ẩn náu của ông trùm tại thị trấn miền núi Tapalpa, bang Jalisco. Thông tin từ một người thân cận với bạn gái của Oseguera cho phép lực lượng an ninh lên kế hoạch đột kích chỉ một ngày sau đó.
Tờ New York Post cho biết các đặc vụ đã lần ra tung tích một người đàn ông thân cận với một trong những người tình của thủ lĩnh băng Jalisco New Generation Cartel (CJNG), qua đó xác định cô này được đưa tới khu nghỉ dưỡng biệt lập tại Tapalpa - nơi El Mencho cùng các tay súng thân tín đang cố thủ. Khi người phụ nữ rời đi, ông trùm này vẫn ở lại trong khu phức hợp giữa rừng núi.
Bộ trưởng Quốc phòng Mexico Ricardo Trevilla xác nhận chiến dịch được triển khai với sự tham gia của lục quân, không quân và đơn vị Vệ binh Quốc gia tinh nhuệ chuyên chống tội phạm ma túy. “Quy trình tình báo rất phức tạp”, ông Trevilla nói, nhấn mạnh quá trình thu thập và xử lý thông tin trước khi tiến hành đột kích.
Đột kích đẫm máu và cái chết trên trực thăng
Rạng sáng Chủ nhật (22/2), lực lượng đặc nhiệm Mexico bao vây khu phức hợp. Các tay súng của CJNG nổ súng dữ dội, khiến giao tranh lan sang khu rừng lân cận. Bốn thành viên băng đảng bị tiêu diệt tại chỗ, nhiều người khác bị thương nặng.
Theo Bộ Quốc phòng, Oseguera bị thương trong cuộc đấu súng và được đưa lên trực thăng chuyển về Mexico City cùng hai vệ sĩ. Tuy nhiên, cả ba đã tử vong trên đường đi.
Tại hiện trường, lực lượng chức năng thu giữ nhiều vũ khí hạng nặng, gồm súng trường gắn ống phóng lựu, bệ phóng rocket và đạn cối.
Oseguera, được xem là trùm ma túy bị truy nã gắt gao nhất Mexico, là thủ lĩnh CJNG - tổ chức tội phạm có mạng lưới hoạt động đa dạng, cạnh tranh trực tiếp với băng Sinaloa. Mỹ từng treo thưởng 15 triệu USD cho thông tin dẫn đến việc bắt giữ ông ta.
Bạo lực lan rộng trên diện rộng
Cái chết của El Mencho lập tức kéo theo các hành động trả đũa. Số liệu cho thấy ít nhất 62 người đã thiệt mạng trong cuộc đột kích và các vụ bạo lực tiếp diễn, trong đó có 25 thành viên Vệ binh Quốc gia và hàng chục nghi phạm thuộc băng đảng.
Các tay súng trung thành với CJNG đốt xe, chặn đường tại 85 điểm phong tỏa ở hơn một chục bang. Bộ trưởng An ninh Omar García Harfuch cho biết ít nhất 70 người bị bắt tại bảy bang, đồng thời nhà chức trách đang theo dõi sát nguy cơ tái cơ cấu quyền lực trong nội bộ băng đảng có thể dẫn đến làn sóng bạo lực mới.
Tổng thống Claudia Sheinbaum tuyên bố tình hình dần được kiểm soát, song chính phủ vẫn điều động thêm 2.000 binh sĩ tới Jalisco - “đại bản doanh” của CJNG.
Tác động tức thời tới du lịch và kinh tế
Bạo lực bùng phát khiến nhiều chuyến bay bị hủy trong ngày Chủ nhật vừa qua. Cổ phiếu hãng hàng không Volaris và các nhà khai thác sân bay lớn đồng loạt giảm hơn 4% vào sáng hôm sau. Một số hãng hàng không quốc tế thông báo tạm ngừng hoặc điều chỉnh lịch bay tới Puerto Vallarta và Guadalajara.
Du khách tại các khu nghỉ dưỡng ven biển tỏ ra hoang mang khi chứng kiến cảnh xe cháy giữa đường và các tuyến giao thông bị phong tỏa. Trong khi đó, tập đoàn bán lẻ Femsa ghi nhận hơn 200 sự cố tại các cửa hàng tiện lợi và trạm xăng Oxxo.
Giới phân tích nhận định tác động trước mắt tập trung vào ngành du lịch, trụ cột kinh tế của Jalisco, bang vốn nổi tiếng với sản xuất tequila, nông nghiệp và ngành công nghiệp điện tử. Nếu bất ổn kéo dài, chuỗi cung ứng sản xuất điện tử và bán dẫn tại đây có thể bị ảnh hưởng.
Sức ép từ Washington và bài toán an ninh lâu dài
Chiến dịch được Mexico khẳng định do lực lượng trong nước chủ trì, dù có chia sẻ thông tin tình báo với phía Mỹ. Tổng thống Sheinbaum nhấn mạnh: “Không có sự tham gia của lực lượng Mỹ trong chiến dịch này, chỉ có trao đổi thông tin”.
Việc hạ sát El Mencho được xem là chiến thắng lớn của chính phủ Mexico trong bối cảnh Washington gia tăng sức ép yêu cầu trấn áp các băng đảng ma túy. Tuy nhiên, giới quan sát cảnh báo khoảng trống quyền lực có thể kích hoạt xung đột nội bộ, khiến tình hình an ninh thêm khó lường.
Trong nhiều năm, Mexico chìm trong vòng xoáy bạo lực do tội phạm có tổ chức gây ra. Cái chết của một trùm ma túy có thể làm suy yếu một mạng lưới, nhưng cũng đồng thời mở ra giai đoạn tranh giành mới, nơi người dân tiếp tục là bên chịu tác động trực tiếp nhất.