Cuba đối mặt thách thức già hóa dân số

Theo phóng viên TTXVN tại La Habana, phát biểu tại Đối thoại Chính trị về Bối cảnh dân số Cuba, Giám đốc khu vực của UNFPA, Paula Narváez, nhấn mạnh đến những thách thức xã hội do già hóa dân số đặt ra, đồng thời cho rằng cần tích hợp dữ liệu nhân khẩu học vào quá trình xây dựng và rà soát chính sách công. 

Theo Phó Giám đốc Văn phòng Thống kê và Thông tin Quốc gia Cuba (ONEI) Juan Carlos Alfonso, Cuba đang trải qua biến động nhân khẩu học sâu sắc cả về quy mô và cơ cấu dân số. Ông cho biết khoảng 78% người di cư Cuba nằm trong độ tuổi lao động từ 15–64 tuổi, dẫn đến tình trạng thiếu hụt lực lượng lao động trong nước. Ông Alfonso cũng nhận định Cuba đang đối mặt với suy giảm dân số tự nhiên khi số người tử vong vượt số trẻ em sinh ra, đòi hỏi phải tăng cường hợp tác và học hỏi kinh nghiệm quốc tế trong quản lý dân số.

Trong khi đó, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Dân số thuộc Đại học La Habana (CEDEM) Antonio Aja cho rằng các nhóm dễ bị tổn thương như phụ nữ và người cao tuổi chịu tác động lớn nhất từ quá trình già hóa và di cư lao động. Các lĩnh vực như công nghiệp, nông nghiệp và khoa học có thể bị ảnh hưởng do thiếu hụt lao động, trong khi bất bình đẳng xã hội và chênh lệch thành thị – nông thôn có xu hướng gia tăng.

Theo ông Aja, thách thức lớn hiện nay là triển khai hiệu quả chính sách dân số theo hướng tiếp cận dựa trên quyền, nhạy cảm giới và đa chiều, đồng thời bảo đảm cân bằng giữa già hóa dân số và năng lực hệ thống an sinh xã hội, y tế, chăm sóc dài hạn. Ông cũng cho biết Cuba đang đối mặt với tình trạng giảm tỷ lệ mang thai và sinh sản ở tuổi thành niên, trong khi tỷ lệ tử vong ở mẹ và trẻ sơ sinh chưa cải thiện bền vững.

Theo số liệu sơ bộ của Bộ Y tế Cuba, năm 2025 ghi nhận 68.051 ca sinh, giảm 3.108 ca so với năm 2024. Tỷ lệ tử vong ở mẹ tăng từ 40,6 lên 44,1 ca/100.000 ca sinh sống, trong khi tỷ lệ tử vong ở trẻ sơ sinh tăng từ 7,1 lên 9,9 ca/1.000 ca sinh sống.

UNFPA dự báo dân số Cuba có thể giảm xuống 5,6 triệu người vào năm 2100. Tính đến cuối năm 2024, quốc gia này có 9,7 triệu dân.

Trong khi đó, các số liệu về phân bổ ngân sách cho thấy Cuba dành khoảng 21% ngân sách năm 2026 cho y tế công cộng và 22% cho an sinh xã hội. Tuy nhiên, UNFPA lưu ý rằng các nguồn lực này sẽ chịu áp lực ngày càng lớn khi tỷ lệ dân số từ 60 tuổi trở lên hiện chiếm khoảng 27% dân số cả nước. UNFPA khẳng định Cuba cần sớm có các giải pháp tổng thể nhằm thích ứng với quá trình già hóa dân số và bảo đảm phát triển bền vững trong dài hạn.