Nông dân thu hoạch ngô trên cánh đồng ở Bird-in-Hand, bang Pennsylvania, Mỹ. Ảnh: AFP/TTXVN (Ảnh không cho phép bên thứ ba khai thác, chia sẻ lại)
Theo nguồn tin của FT đăng tải ngày 25/8, cú sốc giá mới nhất càng làm trầm trọng thêm tình trạng giá nông sản thấp và thu nhập giảm kéo dài nhiều năm.
Sức ép đã gia tăng sau cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran hồi tháng 2, khiến Tehran phần lớn ngăn chặn hoạt động vận tải thương mại qua eo biển Hormuz. Tuyến hàng hải quan trọng này trước đây đảm bảo lưu thông khoảng 1/5 nguồn cung năng lượng của thế giới. Giá năng lượng đã tăng mạnh đang tác động đến khu vực nông nghiệp Mỹ trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11, khi cử tri sẽ quyết định lực lượng kiểm soát Quốc hội.
Nông dân tại Vành đai Ngô (Corn Belt) của Mỹ chịu tác động đặc biệt lớn do giá dầu diesel và phân bón tăng vọt kể từ khi chiến dịch quân sự bắt đầu. Chủ tịch Liên đoàn Nông dân Nebraska John Hansen nhận định đây là giai đoạn khó khăn nhất của ngành kể từ những năm 1980.
Ông Matt Bailey, một nông dân trồng ngô và đậu tương tại Nebraska, cho biết chi phí đầu vào đã tăng quá cao. Theo ông, loại phân bón giàu phốt pho được sử dụng khi gieo trồng hiện có giá hơn 900 USD/tấn, so với khoảng 470 USD/tấn cách đây một thập kỷ.
Giá dầu diesel cũng tăng mạnh sau khi xung đột làm đảo lộn thị trường năng lượng và khiến hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz giảm đáng kể. Theo số liệu của Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), giá dầu diesel bình quân trên toàn quốc hiện ở mức khoảng 5,45 USD/gallon, tăng từ 3,81 USD/gallon trước khi chiến sự nổ ra.
Bà Pam Johnson, cựu Chủ tịch Hiệp hội Người trồng Ngô Quốc gia Mỹ, nhận định cuộc xung đột với Iran đã tạo ra nhiều bất ổn đối với nông dân. Theo dự báo, nông dân Mỹ có thể không có lợi nhuận trong 2 năm tới.
Cú sốc mới nhất xảy ra sau nhiều năm khó khăn đối với các loại cây trồng chủ lực của Mỹ. Các nhà kinh tế thuộc Liên đoàn Nông trại Mỹ ước tính nếu không có hỗ trợ của chính phủ liên bang, người trồng 9 loại cây chủ lực sẽ chịu tổng mức thua lỗ khoảng 31 tỷ USD trong năm 2026 và 32 tỷ USD vào năm 2027.
Trong đó, người trồng ngô được dự báo lỗ khoảng 131 USD/acre (mẫu Anh, bằng 4046.86 mét vuông) trong năm nay và 167 USD/acre vào năm 2027. Đối với đậu tương, mức lỗ dự kiến lần lượt là 80 USD và 138 USD/acre.
Nông dân cũng cho rằng các tranh chấp thương mại của Washington đã làm giảm nhu cầu đối với nông sản Mỹ ở nước ngoài, đặc biệt là đậu tương tại Trung Quốc. Hồi tháng 6, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã đề nghị Quốc hội cấp thêm 11 tỷ USD hỗ trợ ngành nông nghiệp, sau khi nông dân Mỹ đã nhận hàng tỷ USD từ các gói hỗ trợ trước đó.
Hạn hán và thời tiết nóng bất thường tiếp tục làm gia tăng sức ép, gây thiệt hại cho mùa màng tại nhiều khu vực thuộc Vành đai Ngô, trong đó có Nebraska. Giá ngô đã tăng vọt khi các nhà giao dịch hạ dự báo sản lượng vụ mùa năm nay. Giá đậu tương và lúa mì cũng đi lên, làm dấy lên lo ngại chi phí hàng hóa tăng có thể tiếp tục đẩy lạm phát lên cao, trong bối cảnh lạm phát tại Mỹ vẫn trên mức mục tiêu 2% của Cục Dự trữ Liên bang (Fed).