Lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei. Ảnh: IRNA/TTXVN
Nhiều cơ quan truyền thông nhà nước Iran xác nhận lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei đã qua đời sau khi Mỹ và Israel tuyên bố ông thiệt mạng trong các cuộc không kích phối hợp nhằm vào Iran.
Theo kênh CNN ngày 1/3, hiện vẫn chưa rõ ai có thể thay thế ông khi ông không có người kế nhiệm được tuyên bố chính thức.
Một cơ quan được bầu gồm 88 giáo sĩ cấp cao, được gọi là Hội đồng Chuyên gia, sẽ lựa chọn lãnh đạo tiếp theo.
Theo các chuyên gia và nhà phân tích, có một số ứng viên tiềm năng cho vị trí này.
Ông Mojtaba Khamenei, 56 tuổi: Là con trai thứ hai của lãnh tụ Khamenei, ông Mojtaba có ảnh hưởng đáng kể và có quan hệ chặt chẽ với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cùng lực lượng bán quân sự tình nguyện Basij. Tuy nhiên, việc cha truyền con nối không được hoan nghênh trong giới giáo sĩ Hồi giáo dòng Shiite. Một trở ngại khác là ông Mojtaba không phải là giáo sĩ cấp cao và không giữ vai trò chính thức nào trong chính quyền.
Ông Alireza Arafi, 67 tuổi: Là nhân vật ít được biết đến hơn, ông Arafi là một giáo sĩ có uy tín và là người thân cận của ông Khamenei. Hiện ông giữ chức Phó chủ tịch Hội đồng Chuyên gia và từng là thành viên Hội đồng Giám hộ quyền lực, cơ quan thẩm định các ứng cử viên bầu cử và các đạo luật do quốc hội thông qua. Ông cũng đứng đầu hệ thống chủng viện của Iran. Ông Arafi không được xem là nhân vật chính trị nặng ký và không có quan hệ gần gũi với bộ máy an ninh.
Ông Mohammad Mehdi Mirbagheri, ngoài 60 tuổi: Là giáo sĩ theo đường lối cứng rắn và là thành viên Hội đồng Chuyên gia, đại diện cho cánh bảo thủ nhất trong giới giáo sĩ. Theo IranWire, ông phản đối mạnh mẽ phương Tây và tin rằng xung đột giữa những người có đức tin và những người ngoại đạo là điều không thể tránh khỏi. Hiện ông đứng đầu Học viện Khoa học Hồi giáo tại thành phố thánh Qom ở miền Bắc.
Ông Hassan Khomeini, ngoài 50 tuổi: Là cháu nội của người sáng lập Cộng hòa Hồi giáo Iran Ayatollah Ruhollah Khomeini, điều này mang lại cho ông tính chính danh về tôn giáo và cách mạng. Ông là người quản lý lăng mộ Khomeini nhưng chưa từng giữ chức vụ công và dường như có ít ảnh hưởng đối với bộ máy an ninh hoặc giới tinh hoa cầm quyền của đất nước. Ông có quan điểm ít cứng rắn hơn so với nhiều người cùng thời.
Ông Hashem Hosseini Bushehri, ngoài 60 tuổi: Là giáo sĩ cấp cao có liên hệ chặt chẽ với các thể chế quản lý quá trình kế nhiệm, đặc biệt là Hội đồng Chuyên gia, nơi ông giữ chức phó chủ tịch thứ nhất. Ông Bushehri thân cận với ông Khamenei nhưng giữ vai trò khá kín tiếng trong nước và không có quan hệ chặt chẽ với IRGC.
Trước đó, nhiều cơ quan truyền thông nhà nước Iran xác nhận lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei đã qua đời. Đài truyền hình nhà nước IRIB đưa tin sáng 1/3: "Lãnh tụ tối cao Iran đã tử vì đạo".
Hãng thông tấn Fars cũng đưa tin 4 người thân của lãnh tụ tối cao Ali Khamenei, trong đó có con gái, cháu và con rể, đã thiệt mạng trong các cuộc không kích của Mỹ và Israel.
Trước đó, ngày 28/2, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) thông báo 7 quan chức cấp cao Iran, trong đó có Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), Tướng Mohammad Pakpour, đã thiệt mạng trong loạt không kích phối hợp với Mỹ.
Phát biểu trên truyền hình, người phát ngôn quân đội Israel, Chuẩn tướng Effie Defrin, cho biết trong số những người thiệt mạng còn có Ali Shamkhani, cố vấn cấp cao của Lãnh tụ tối cao Iran, và Bộ trưởng Quốc phòng Aziz Nasirzadeh.
Ông Defrin đã trình chiếu hình ảnh của một số cá nhân được cho là đã thiệt mạng trong cuộc họp báo được phát sóng trực tiếp.
Trước đó, Kênh truyền hình Channel 12 đưa tin các cuộc không kích đầu tiên của Israel nhằm vào Iran sáng 28/2 đã nhắm tới khoảng 30 lãnh đạo chủ chốt của chính quyền và quân đội Iran, đứng đầu là Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei.
Cũng theo Channel 12, Thư ký quân sự của ông Khamenei cùng một số thành viên gia đình đã thiệt mạng.
Một số nhân vật cấp cao khác của Iran cũng là mục tiêu của cuộc tấn công như Tổng thống Masoud Pezeshkian, Tổng tham mưu trưởng quân đội Sayyid Abdolrahim Mousavi và Ali Larijani - Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran. Tuy nhiên, những người này vẫn an toàn.