Máy bay chiến đấu không người lái phản lực Kizilelma của Baykar Defense trong chuyến bay đầu tiên vào ngày 14/12/2022. Ảnh: Baykar Makina
Khách hàng đầu tiên
Theo tờ The EurAsian Times, tại triển lãm quốc phòng SAHA 2026 diễn ra ngày 6/5, ông Haluk Bayraktar, CEO tập đoàn hàng không vũ trụ Baykar của Thổ Nhĩ Kỳ, cùng ông Norman Joesoef, Chủ tịch tập đoàn quốc phòng Indonesia Republikorp, đã ký hợp đồng mua 12 máy bay chiến đấu không người lái Kizilelma. Đây là hợp đồng xuất khẩu đầu tiên dành cho mẫu UCAV mà Baykar quảng bá là tiêm kích không người lái đầu tiên trên thế giới.
Phát biểu tại lễ ký kết, ông Haluk Bayraktar cho biết: “Chúng tôi lần đầu tiên ký thỏa thuận xuất khẩu Bayraktar Kizilelma cùng Indonesia”. Ông mô tả đây là thỏa thuận mang tính lịch sử đối với cả hai quốc gia và nhấn mạnh niềm tự hào của Thổ Nhĩ Kỳ trước bước tiến mới trong ngành công nghiệp quốc phòng.
Theo kế hoạch, các máy bay đầu tiên sẽ được bàn giao từ năm 2028. Hợp đồng còn bao gồm tùy chọn mua thêm 48 chiếc cùng việc xây dựng cơ sở sản xuất, bảo dưỡng tại Indonesia.
Thổ Nhĩ Kỳ và Indonesia tăng cường hợp tác quân sự
Kizilelma là sản phẩm thứ tư của Baykar được Indonesia đặt mua, sau các dòng UAV nổi tiếng như TB2 và Akinci. Indonesia trước đó cũng ký hợp đồng mua 60 thiết bị bay không người lái TB3 có khả năng hoạt động trên tàu sân bay. Số UAV này nhiều khả năng sẽ được triển khai trên tàu sân bay Giuseppe Garibaldi mà Indonesia mua từ Italy.
Các thương vụ liên tiếp cho thấy Indonesia đang nổi lên là đối tác quốc phòng chiến lược quan trọng của Thổ Nhĩ Kỳ tại Đông Nam Á, trong bối cảnh Ankara muốn mở rộng ảnh hưởng tại thị trường ASEAN.
Năm ngoái, Bộ Quốc phòng Indonesia từng ký hợp đồng mua 48 tiêm kích tàng hình KAAN của Thổ Nhĩ Kỳ, trở thành khách hàng xuất khẩu đầu tiên của dòng chiến đấu cơ này. Đây được xem là thương vụ quốc phòng lớn nhất trong lịch sử xuất khẩu vũ khí của Ankara, bao gồm cả chuyển giao công nghệ, hợp tác sản xuất và sự tham gia của Indonesia vào quá trình phát triển.
Ngoài máy bay chiến đấu và UAV, Indonesia còn mua nhiều loại khí tài khác của Thổ Nhĩ Kỳ như khinh hạm lớp MILGEM, xe tăng Kaplan, tên lửa phòng không HISAR, tên lửa chống hạm ATMACA, tên lửa hành trình Cakir và tên lửa đạn đạo KHAN.
Kizilelma được thiết kế cho chiến tranh tương lai
Bayraktar Kizilelma là máy bay chiến đấu không người lái phản lực đầu tiên do Thổ Nhĩ Kỳ tự phát triển. Tên gọi “Kizilelma”, nghĩa là “Táo Đỏ”, mang ý nghĩa biểu tượng lịch sử trong văn hóa Thổ Nhĩ Kỳ, đại diện cho khát vọng chinh phục và tham vọng công nghệ.
Mẫu UCAV này thực hiện chuyến bay đầu tiên vào năm 2022. Theo Baykar, dây chuyền sản xuất hàng loạt đã hoàn tất từ năm ngoái và mục tiêu hiện nay là đưa Kizilelma vào biên chế quân đội Thổ Nhĩ Kỳ trong năm 2026.
Kizilelma được thiết kế như một nền tảng tác chiến đa nhiệm với khả năng không chiến, tấn công mặt đất, trinh sát, yểm trợ hỏa lực, chế áp phòng không và tiêu diệt hệ thống phòng không đối phương. Máy bay tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), có thể hoạt động từ tàu sân bay và trong tương lai có khả năng phối hợp tác chiến với tiêm kích KAAN theo mô hình “người lái - không người lái”.
Theo thông số được công bố, Kizilelma có trọng lượng cất cánh tối đa khoảng 8,5 tấn, mang được 1,5 tấn vũ khí, hoạt động liên tục tối đa 5 giờ và đạt tốc độ khoảng 800 km/h. Máy bay có thể mang nhiều loại tên lửa đối không, bom dẫn đường, tên lửa hành trình và vũ khí tấn công ngoài tầm phòng không.
Tham vọng thay đổi cục diện tác chiến trên không
Cuối năm 2025, mẫu UCAV này từng thực hiện một cuộc diễn tập không chiến mô phỏng, khóa mục tiêu thành công với tiêm kích F-16 ở khoảng cách khoảng 48 km trước khi ghi nhận đòn đánh tiêu diệt giả lập. Giới truyền thông Thổ Nhĩ Kỳ cho rằng đây là dấu mốc quan trọng chứng minh năng lực tác chiến không đối không của máy bay không người lái thế hệ mới.
Kizilelma được trang bị radar mảng pha quét điện tử chủ động AESA MURAD do Thổ Nhĩ Kỳ tự phát triển, hệ thống tìm kiếm và theo dõi hồng ngoại, cảm biến quang điện tử cùng máy tính tác chiến tích hợp AI. Baykar cho biết máy bay còn có khả năng điều khiển qua vệ tinh bằng hệ thống SATCOM.
Thiết kế khí động học của Kizilelma áp dụng cấu hình cánh delta kết hợp cánh mũi, giúp tăng độ cơ động và giảm tín hiệu phản xạ radar. Máy bay cũng sở hữu khả năng duy trì tốc độ siêu âm trong thời gian dài mà không cần sử dụng buồng đốt tăng lực (supercruise), hỗ trợ xâm nhập sâu vào khu vực phòng không đối phương để tấn công các mục tiêu giá trị cao như chiến đấu cơ hoặc máy bay cảnh báo sớm AWACS.
Giới chuyên gia đánh giá việc Indonesia sở hữu Kizilelma có thể tạo ra lợi thế đáng kể trong các nhiệm vụ tuần tra biển và răn đe tại những khu vực chiến lược, đặc biệt nhờ khả năng hoạt động bền bỉ trên không và năng lực tàng hình trước hệ thống phòng không hiện đại.