Thu hoạch lúa trong mô hình lúa - tôm ở xã Phú Tân (ảnh tư liệu).
Xuất phát điểm thấp với cơ cấu kinh tế chủ yếu là nông nghiệp độc canh cây lúa; hạ tầng còn nhiều hạn chế, đa phần nhân dân đều nghèo khó, thiếu thốn. Tuy nhiên, với quyết tâm cao của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân địa phương cùng sự quan tâm hỗ trợ của Trung ương, tỉnh và các đơn vị liên quan, xã Tân Phú Đông đã thành công trong nỗ lực biến thách thức thành cơ hội phát triển mạnh mẽ và bền vững, tích cực vươn lên, trở thành điểm sáng về kinh tế - xã hội phía Đông tỉnh Đồng Tháp.
Bí thư xã Tân Phú Đông Bùi Thái Sơn cho biết, từ thực tiễn sản xuất, xã xây dựng phương án tái cơ cấu sản xuất nông nghiệp trên đất cù lao theo hướng thích ứng biến đổi khí hậu mà trọng tâm là chuyển đổi cây trồng, vật nuôi phù hợp từ độc canh sang đa canh; xây dựng các vùng sản xuất tập trung phục vụ tiêu dùng và xuất khẩu, nhân rộng các mô hình sinh kế bền vững giúp nhân dân địa phương có nguồn thu nhập ổn định, an cư lạc nghiệp.
Theo ông Bùi Thái Sơn, tuy khí hậu khắt nghiệt, hàng năm hạn – mặn gay gắt nhưng Tân Phú Đông cũng giàu các tiềm năng kinh tế được địa phương chú trọng khai thác một cách căn cơ và hiệu quả. Nổi bật có cây sả, cây dừa, con tôm sú, tôm thẻ,… là những đối tượng cây trồng, vật nuôi thích ứng tốt với điều kiện khí hậu khắt nghiệt, chịu hạn, chịu mặn.
Thực hiện mục tiêu, địa phương cắt không trồng lúa một vụ năng suất thấp, bấp bênh để chuyển sang những cây trồng phù hợp thổ nhưỡng, mang lại hiệu quả kinh tế cao. Cụ thể, nông dân đã chuyển khoảng 4.000 ha đất lúa một vụ trước đây sang chuyên canh sả - cây gia vị vừa là cây dược liệu có giá trị cao, hình thành vùng sả nguyên liệu lớn nhất tỉnh Đồng Tháp. Bên cạnh đó, mở rộng diện tích vườn trồng cây ăn quả các loại lên khoảng 300 ha ở những địa bàn thích hợp. Đặc biệt là phát triển mạnh nghề nuôi trồng thủy sản xuất khẩu với vùng nuôi thủy sản lợ, mặn trên 6.300 ha ở các cù lao, cồn bãi ven biển… … Ngoài ra, chăn nuôi phát triển với tổng đàn lợn trên 2.400 con, đàn bò trên 2.500 con, đàn gia cầm gần 44.000 con.
Nhờ chuyển đổi sản xuất thích ứng biến đổi khí hậu trên cơ sở phát huy tiềm năng và lợi thế đất đai, lao động trên đất cù lao nhiễm mặn, nhiều nông dân đã vượt qua khó khăn, ổn định cuộc sống. Tiêu biểu có ông Lê Văn Trúc, xã Tân Phú Đông mạnh dạn chuyển đổi 6 ha đất trồng lúa kém hiệu quả sang trồng chuyên canh sả.
Ông Lê Văn Trúc chia sẻ, cây sả dễ trồng, chịu hạn, chịu phèn mặn, ít sâu bệnh, cho năng suất, sản lượng cao và đầu ra thuận lợi. Trong các năm qua, giá sả Tân Phú Đông luôn giữ ở mức từ 4.500 đ đến 5.000 đ/kg nên người trồng sản phấn khởi nhờ nguồn thu nhập khá. Với 6 ha sả, sau khi trừ chi phí, mỗi năm ông Trúc còn lãi trên 450 triệu đồng.
Nuôi tôm thâm canh tại ấp Kênh Nhiếm, xã Phú Thạnh, huyện Tân Phú Đông (ảnh tư liệu).
Nghề nuôi thủy sản lợ, mặn tuy mới phát triển gần đây nhưng đã nhanh chóng vươn lên, khẳng định lợi thế trong nền kinh tế cù lao Tân Phú Đông hôm nay. Tùy theo điều kiện từng tiểu vùng và trình độ canh tác của người dân, địa phương hướng bà con áp dụng những mô hình nuôi trồng thủy sản hiệu quả, tạo nguồn nông sản hàng hóa lớn vừa phù hợp với định hướng sản xuất thích ứng biến đổi khí hậu.
Nổi bật có mô hình lúa – tôm; mô hình nuôi tôm công nghệ cao; nuôi tôm quảng canh cải tiến tập trung ở Cồn Cống, cù lao Lợi Quan và khu vực ven cửa Tiểu, cửa Đại của hệ sông Tiền.
Ông Nguyễn Hữu Minh, cư ngụ tại cồn Cống đã chuyển đổi 4,2 ha đất canh tác sang áp dụng mô hình 1 vụ lúa và 1 vụ tôm/ năm (tôm – lúa). Theo đó, vào mùa mưa, có nước ngọt ông trồng lúa chất lượng cao còn vào mùa khô hạn chuyển sang nuôi tôm quảng canh cải tiến. Với 4,2 ha, mỗi năm ông thu nhập từ 450 triệu đồng đến 500 triệu đồng.
Ông Ngô Minh Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH nuôi trồng thủy sản Tuấn Hiền, là người đi tiên phong nuôi tôm công nghệ cao trên đất cù lao cho biết, mô hình nuôi tôm công nghệ cao gồm giai đoạn I, tôm giống ương khoảng 25 ngày với mật độ thả 1.000 con/ m2. Giai đoạn II, mật độ tôm thả trong ao 300 con/ m2 và nuôi trong khoảng 40 ngày. Giai đoạn III mật độ nuôi 150 con/m2 và thời gian nuôi trong 90 ngày thì xuất bán khi tôm đạt kích cỡ 30 con/kg trở lên. Năng suất tôm nuôi theo mô hình công nghệ cao như trên đạt 40 – 45 tấn/ ha/ năm, cao gấp 2 – 3 lần so với nuôi tôm trong ao đất truyền thống trước đây.
Công ty của ông Ngô Minh Tuấn hiện có 5 trang trại nuôi tôm thẻ công nghệ cao với diện tích nuôi khoảng 6 ha cho sản lượng mỗi năm từ 240 đến 260 tấn tôm thương phẩm.
Theo Bí thư xã Tân Phú Đông Bùi Thái Sơn, địa phương hiện có vùng nuôi tôm ứng dụng công nghệ cao khoảng 100 ha, lớn nhất khu vực ven biển tỉnh Đồng Tháp. Ông Sơn đánh giá, nuôi tôm công nghệ cao là định hướng chiến lược của địa phương nhằm phát triển bền vững nghề nuôi thủy sản, tạo vùng nguyên liệu phục vụ chế biến xuất khẩu quan trọng của tỉnh.
Ngày nay, Tân Phú Đông là vựa nông sản hàng hóa, vựa thủy sản xuất khẩu quan trọng bậc nhất phía hạ lưu sông Tiền tỉnh Đồng Tháp. Hàng năm, xã đạt sản lượng trên 72.500 tấn sả thương phẩm, trên 4.000 tấn trái cây các loại, trên 35.000 tấn thủy hải sản các loại...
Kinh tế cù lao khởi sắc giúp nâng thu nhập bình quân đầu người hiện nay lên 67,18 triệu đồng/người/năm, tăng 2,68 lần so với năm 2011; giảm tỷ lệ hộ nghèo toàn xã xuống 1,68%, giảm gần 43% so với năm 2011.
Từ một vùng đất nhiều khó khăn, thách thức nơi đầu sóng ngọn gió hạ lưu sông Tiền, nhờ vào ý Đảng, lòng dân, chủ trương đúng, biện pháp hay, tích cực tổ chức lại sản xuất thích ứng biến đổi khí hậu vừa phát huy được tiềm năng đất đai, lao động miền đất mặn, Tân Phú Đông tiến một bước dài trên con đường vươn lên phồn vinh, thịnh vượng. Đây cũng là điều kiện cần và đủ để nơi đây tiếp tục mạnh bước vào kỷ nguyên mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc hôm nay.