Siết quản lý tàu cá, Đồng Tháp ngăn chặn vi phạm IUU từ gốc

Nâng cao hiệu lực quản lý tàu cá

Tỉnh Đồng Tháp hiện có 100% tàu cá đã đăng ký, đăng kiểm và được cấp phép, tỷ lệ lắp đặt VMS. Đội tàu hành nghề lưới kéo, đóng đáy, câu tay… Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp triển khai hoạt động phối hợp kiểm tra, xử lý tàu cá mất tín hiệu giám sát hành trình trên biển. Đơn vị đã thành lập lại Tổ Giám sát tàu cá và Tổ kiểm tra nhiệm vụ chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (chống khai thác IUU) trực thuộc Chi cục Chăn nuôi, Thú y và Thủy sản; đồng thời thành lập Đoàn kiểm tra việc lắp đặt, niêm phong thiết bị giám sát hành trình, máy VX 1700 và tàu cá tỉnh Đồng Tháp nằm bờ phục vụ chống khai thác IUU. Đơn vị tiếp tục thực hiện các quy định về chống khai thác IUU; tăng cường công tác phối hợp với các tỉnh trong triển khai thực hiện chống khai thác IUU.

Tại phường Mỹ Tho, để nâng cao hiệu lực quản lý tàu cá, góp phần phòng, chống IUU hiệu quả, Ủy ban nhân dân phường đã chú trọng thực hiện công tác quản lý tàu cá không đủ điều kiện hoạt động cũng như kiểm soát danh sách tàu cá có nguy cơ cao vi phạm khai thác IUU.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Mỹ Tho Đinh Tú Khoa cho biết, danh sách tàu cá không đủ điều kiện hoạt động được niêm yết công khai tại UBND phường, khu phố, điểm dân cư. Trưởng các khu phố có tàu cá không đủ điều kiện hoạt động được phân công giám sát, kiểm tra chặt chẽ từng chủ tàu và tàu cá; không để ngư cụ, trang thiết bị trên tàu; tàu cá được giám sát 1 tháng/lần.

Ngoài ra, UBND phường Mỹ Tho còn phối hợp Chi cục Thủy sản cập nhật thông tin, danh sách tàu cá đủ điều kiện và không đủ điều kiện; triển khai cho tất cả các chủ tàu cá các quy định về cấm khai thác thủy sản trái phép ở các vùng biển nước ngoài; nhắc nhở tàu cá khai thác gần ranh giới biển không được vượt ranh giới; thường xuyên kiểm tra kết nối giám sát hành trình (6 giờ, 10 ngày); làm việc với các chủ tàu mất tín hiệu giám sát hành trình trên biển để giải thích nguyên nhân vi phạm và cam kết không tái phạm. Trường hợp tàu cá mất tín hiệu và không báo vị trí quá 1 ngày sẽ được Công an phường đến tận nơi cư trú lập biên bản, yêu cầu chủ tàu khắc phục tín hiệu.

Nhờ vậy, đến thời điểm hiện tại, trên địa bàn phường Mỹ Tho không có tàu cá mất kết nối trên 6 giờ mà không báo vị trí và không có tàu mất kết nối trên 10 ngày.

Ở xã Gia Thuận, địa phương có thế mạnh về khai thác hải sản với đội tàu nhiều nhất tỉnh Đồng Tháp, việc quản lý tàu cá, xóa đăng ký tàu cá và kiểm soát danh sách tàu cá có nguy cơ cao vi phạm khai thác IUU được Ủy ban nhân dân xã phối hợp Biên phòng, Cảng cá, Công an thường xuyên kiểm tra, đạt hiệu quả cao.

Xã Gia Thuận hiện có 422 tàu cá có chiều dài từ 15 mét trở lên đánh bắt xa bờ và 141 tàu có chiều dài dưới 15 mét đánh bắt gần bờ. Nghề khai thác chủ yếu là lưới kéo, lưới rê, lưới vây, câu, hậu cần vận chuyển khai thác thủy sản.

Đối với 90 tàu cá không đủ điều kiện hoạt động, UBND xã Gia Thuận tổ chức niêm yết công khai danh sách tại trụ sở UBND xã và trụ sở các ấp có tàu cá không đủ điều kiện hoạt động nhằm thông tin rộng rãi đến người dân, chủ phương tiện biết, theo dõi và chấp hành quy định của pháp luật.

Trưởng ấp trong xã có nhiệm vụ theo dõi, kiểm soát, giám sát vị trí neo đậu tàu không đủ điều kiện hoạt động của từng ấp để báo cáo, cập nhật hàng tuần về UBND xã; tổ chức ký cam kết đối với các chủ tàu cá không đủ điều kiện hoạt động chấp hành các quy định chống khai thác IUU trên địa bàn từng ấp.

Bà Hà Trần Phương Thùy, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Gia Thuận, tỉnh Đồng Tháp cho biết, hiện nay, xã Gia Thuận không có tàu cá thuộc danh sách có nguy cơ cao vi phạm khai thác IUU, không có tàu mất kết nối VMS kéo dài trên 6 tháng, không có tàu hoạt động vượt ranh giới cho phép và không có tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài. UBND xã thường xuyên phối hợp với các cơ quan chức năng theo dõi, rà soát, cập nhật tình hình tàu cá trên địa bàn nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý các trường hợp có dấu hiệu vi phạm, góp phần thực hiện nghiêm các quy định về chống khai thác IUU.

Việc phối hợp kiểm tra, kiểm soát tàu cá xuất, nhập bến được các lực lượng chức năng thực hiện thường xuyên, liên tục và chặt chẽ giữa đồn biên phòng, ban quản lý cảng cá, công an và UBND các xã có tàu cá xuất, nhập bến. Việc phối hợp được triển khai đồng bộ từ khâu theo dõi, giám sát tàu cá xuất bến, nhập bến đến công tác kiểm tra hồ sơ, giấy tờ, điều kiện hoạt động của tàu cá theo quy định.

Các đơn vị liên quan duy trì chế độ trao đổi, cập nhật thông tin hàng ngày thông qua nhóm Zalo chung để kịp thời thông báo tình hình tàu cá ra, vào bến; phối hợp xử lý, ngăn chặn các trường hợp tàu cá không đủ điều kiện hoạt động hoặc có dấu hiệu vi phạm quy định về khai thác thủy sản. Qua đó, góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý tàu cá, tăng cường kiểm soát hoạt động khai thác trên địa bàn và thực hiện nghiêm các quy định về phòng, chống khai thác IUU.

Đẩy mạnh chuyển đổi số vào quản lý tàu cá

Theo đánh giá của Ban Chỉ đạo về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) tỉnh Đồng Tháp, các địa phương trên địa bàn tỉnh đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp như: tăng cường tuyên truyền, phổ biến quy định pháp luật; quản lý chặt chẽ tàu cá; kiểm soát hoạt động ra vào cảng; thực hiện đăng ký, đăng kiểm, cấp phép khai thác; lắp đặt và duy trì thiết bị VMS…, góp phần nâng cao ý thức chấp hành của ngư dân, hạn chế vi phạm khai thác IUU xảy ra.

Một trong những giải pháp trọng tâm của tỉnh Đồng Tháp đã triển khai thực hiện là tập trung quản lý chặt chẽ đội tàu cá thông qua việc kiểm kê, phân loại toàn bộ tàu cá, từ tàu đủ điều kiện đến tàu "3 không", tàu mất kết nối hoặc hoạt động ngoài tỉnh, nhằm đảm bảo không bỏ sót đối tượng quản lý.

Bên cạnh đó, ngành chức năng đẩy nhanh việc hoàn thiện hồ sơ pháp lý cho tàu cá nhằm đảm bảo 100% tàu cá được đăng ký, đăng kiểm, cấp phép theo quy định và cập nhật đầy đủ dữ liệu vào hệ thống quản lý quốc gia.

Địa phương tiếp tục tập trung nguồn lực thực hiện chính sách hỗ trợ nâng cấp, thay thế thiết bị giám sát hành trình tàu cá; chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề, giải bản đối với tàu cá không có nhu cầu hoạt động khai thác.

Cụ thể, Hội đồng nhân dân tỉnh Đồng Tháp đã ban hành Nghị quyết số 47/2025/NQ-HĐND ngày 31/12/2025 quy định chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề, giải bản đối với tàu cá không có nhu cầu hoạt động khai thác trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp. Tổng kinh phí thực hiện dự kiến hơn 30,3 tỷ đồng; trong đó, kinh phí hỗ trợ đối với tàu giải bản 27,9 tỷ đồng; hỗ trợ chủ tàu và thuyền viên trên tàu cá giải bản học nghề, tìm việc làm hơn 2,4 tỷ đồng. Việc thực hiện phải bảo đảm tuân thủ các quy định về quản lý khai thác và chống khai thác IUU.

Trong thời gian tới, để việc phòng, chống khai thác IUU trên địa bàn tỉnh tiếp tục phát huy, đảm bảo hiệu quả thực chất, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nguyễn Phước Thiện, Trưởng Ban Chỉ đạo về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) tỉnh Đồng Tháp yêu cầu các xã, phường phân loại, xử lý dứt điểm các tàu cá không đủ điều kiện hoạt động; phối hợp chặt chẽ với các tổ chức tín dụng để xử lý tài sản kê biên, làm sạch dữ liệu tàu thuyền, đảm bảo tính minh bạch trong quản lý; rà soát toàn bộ đội tàu lắp đặt thiết bị VMS, nhất là nhóm tàu có chiều dài từ 12 - 15 mét; đồng thời nghiên cứu, đề xuất chính sách hỗ trợ phù hợp nhằm đảm bảo 100% tàu cá đủ điều kiện được lắp đặt và duy trì kết nối thiết bị theo quy định.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh cũng yêu cầu các sở, ngành liên quan tập trung triển khai thực hiện giải pháp công nghệ trong quản lý tàu cá; trong đó có xây dựng hệ thống dữ liệu liên thông giữa các cảng cá và lực lượng chức năng biên phòng, công an nhằm kiểm soát chặt chẽ tàu cá ra vào. Bên cạnh đó, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý nghề cá, ứng dụng công nghệ giám sát từ xa, dữ liệu vệ tinh và hệ thống cảnh báo để thay thế phương thức quản lý thủ công.

Ủy ban nhân dân các xã, phường có tàu cá tiếp tục tập trung quản lý chặt chẽ tàu cá "3 không", tàu cá đã xóa đăng ký, tàu cá không đủ điều kiện hoạt động xuất bến ra khơi; quản lý chặt chẽ, nắm chắc thông tin từng tàu, chủ tàu, hình ảnh, vị trí neo đậu; khẩn trương triển khai thực hiện chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề, giải bản đối với tàu cá không có nhu cầu hoạt động khai thác thủy sản theo Nghị quyết số 47/2025/NQ-HĐND của tỉnh; hỗ trợ ngư dân nâng cấp, thay thế, duy trì kết nối hệ thống VMS theo Nghị quyết số 48/2025/NQ-HĐND của tỉnh.