Hệ thống thủy lợi cống Cái Lớn cơ bản đã hoàn thành. Ảnh tư liệu: Lê Sen/TTXVN
Phát biểu khai mạc hội thảo, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Tuấn Anh, Viện Tài nguyên nước và Môi trường Đông Nam Á nhấn mạnh, hội thảo nhằm báo cáo, đánh giá về hiệu quả quản lý vận hành công trình thủy lợi Cái Lớn - Cái Bé phục vụ sản xuất nông - lâm - thủy sản; đề xuất phương án cơ cấu sản xuất nông - lâm - thủy sản trên cơ sở quy hoạch sử dụng đất và đánh giá thích nghi đất đai; đề xuất điều chỉnh quy trình vận hành công trình thủy lợi Cái Lớn - Cái Bé nâng cao hiệu quả khai thác, gắn liền với phát triển bền vững.
Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đoàn Doãn Tuấn, Viện Tài nguyên nước và Môi trường Đông Nam Á đánh giá, hệ thống công trình thủy lợi Cái Lớn - Cái Bé giai đoạn 1 đã phát huy hiệu quả trong việc kiểm soát mặn, ổn định sản xuất nông nghiệp, thủy sản cho vùng hưởng lợi hơn 384.000ha tại vùng Bán đảo Cà Mau. Tuy nhiên, đến nay việc kiểm soát mặn ở địa bàn Kim Quy, Xẻo Quao và khu vực Bắc Hồng Dân vẫn chưa đáp ứng và có lúc độ mặn còn cao do công trình cống chưa được đầu tư khép kín đồng bộ.
Vì vậy, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đoàn Doãn Tuấn đề xuất cần khép kín hệ thống công trình vùng hưởng lợi, đặc biệt là các cụm cống Cà Mau, An Biên 1, An Biên 2 và An Minh. Địa phương và đơn vị liên quan phối hợp vận hành giữa hệ thống Cái Lớn - Cái Bé với hệ thống Quản Lộ - Phụng Hiệp, nhất là khu vực Bắc Hông Dân.
Trao đổi tại hội thảo, Thạc sĩ Nguyễn Đăng Luân, Viện khoa học Thủy lợi miền Nam cho rằng, trong định hướng điều chỉnh quy trình vận hành hệ thống thủy lợi Cái Lớn - Cái Bé (giai đoạn đến năm 2030), cần duy trì hiện trạng sản xuất thủy sản mặn - lợ ở các vùng giáp biển, giữ ổn định mô hình tôm - lúa và củng cố khả năng vận hành công trình thủy lợi nội đồng để hỗ trợ kiểm soát mặn. Để triển khai điều chỉnh đạt hiệu quả, địa phương cần hoàn thiện hệ thống điện để vận hành cho các cống An Minh - An Biên.
Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Tuấn Anh, Viện Tài nguyên nước và Môi trường Đông Nam Á đánh giá những đề tài đã nghiên cứu góp phần cho quản lý và vận hành hệ thống thủy lợi Cái Lớn - Cái Bé hiệu quả, kiểm soát được vùng sinh thái ngọt, ổn định sản xuất; đặc biệt là định hướng phát triển cơ cấu cây trồng toàn diện từ lúa cho đến thủy sản.
Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Tuấn Anh cũng cho hay, thời gian tới khi Bộ, ngành có chủ trương đầu tư dự án hoàn thiện các cụm công trình thủy lợi ngoài bờ biển sẽ giải quyết được vấn để khép kín với hệ thống cống Cái Lớn - Cái Bé, giúp tỉnh An Giang và một số tỉnh lân cận đảm bảo việc chủ động giải quyết về vấn đề về nước, phục vụ sản xuất nông nghiệp hiệu quả bền vững.