Sản xuất giày xuất khẩu tại Công ty Cổ phần Đầu tư và Sản xuất công nghiệp Lefaso Trà Vinh, xã Trà Cú, tỉnh Vĩnh Long. Ảnh: Phúc Sơn/TTXVN
Trong bối cảnh chi phí đầu vào, vốn và thị trường tiếp tục gây sức ép, doanh nghiệp kỳ vọng chính sách sớm đi vào thực tế; đồng thời mở rộng diện hỗ trợ để tạo tác động rõ nét hơn đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Thêm dư địa cho hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ duy trì sản xuất
Với mức thuế thu nhập phải nộp khoảng hơn 200 triệu đồng mỗi năm, bà Trần Thị Thuý Loan, chủ Hộ kinh doanh Bánh cuốn Tây Hồ 127 trên đường Đinh Tiên Hoàng, phường Tân Định, TP Hồ Chí Minh cho biết rất vui mừng trước thông tin Nhà nước có kế hoạch giảm 30% thuế thu nhập đối với nhóm doanh nghiệp, cá nhân kinh doanh có doanh thu dưới 10 tỷ đồng.
Theo bà Trần Thị Thuý Loan, thời gian qua việc buôn bán của các hộ kinh doanh nhỏ gặp rất nhiều khó khăn. Lượng khách và doanh thu không ổn định, trong khi các khoản chi phí như tiền thuê mặt bằng, nguyên liệu, nhân công vẫn phải duy trì. Nhiều hàng quán không cầm cự được đã phải nghỉ bán, đóng cửa. Do đó, nếu chính sách giảm thuế được thực hiện thì sẽ giúp các hộ kinh doanh giảm bớt áp lực chi phí và có thêm động lực để tiếp tục kinh doanh.
Đánh giá đề xuất trên, bà Lê Hằng, Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) cho rằng, chính sách sẽ tạo tác động rất tích cực đối với nhóm doanh nghiệp nhỏ. Riêng ngành thủy sản, doanh nghiệp vừa và nhỏ chiếm khoảng 80%. Do đó, việc giảm thuế sẽ tạo thêm nguồn lực để doanh nghiệp duy trì sản xuất và phát triển ngành hàng.
Theo đại diện VASEP, việc giảm nghĩa vụ thuế sẽ giúp doanh nghiệp có thêm nguồn lực cho hoạt động sản xuất, kinh doanh. Đây là động thái tích cực, góp phần hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp và đồng hành cùng ngành thủy sản hướng tới mục tiêu tăng trưởng bền vững và tăng trưởng hai con số.
Trao đổi với phóng viên TTXVN, ông Phạm Văn Triêm, Chủ tịch Hội Doanh nghiệp Nhỏ và vừa TP Hồ Chí Minh (HCM-SME) đánh giá, đây là chủ trương hợp lý trong bối cảnh doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ đang chịu nhiều sức ép.
Theo ông Phạm Văn Triêm, nhóm có doanh thu dưới 10 tỷ đồng về cơ bản là doanh nghiệp nhỏ, thậm chí siêu nhỏ. Chính sách này cũng có thể tạo tác động tích cực đối với các hộ kinh doanh đang chuẩn bị chuyển đổi sang doanh nghiệp, bởi đây thường là những hộ có quy mô doanh thu còn thấp. Nếu chính sách được triển khai sớm, sẽ tạo thêm tâm lý tích cực và động lực để cộng đồng doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ duy trì hoạt động trong những tháng cuối năm 2026.
Tại TP Hồ Chí Minh, theo số liệu của Thống kê thành phố, từ đầu năm đến nay đã có hơn 38.000 doanh nghiệp rút khỏi thị trường. Điều này cho thấy những khó khăn mà cộng đồng doanh nghiệp đang phải đối mặt trong bối cảnh thị trường hiện nay.
Đại diện HCM-SME cho rằng, trong quá trình chuyển đổi mô hình và thích ứng với những yêu cầu mới của nền kinh tế, việc một bộ phận doanh nghiệp bị đào thải là khó tránh khỏi. Tuy nhiên, cần nhìn nhận tổng thể để xác định nguyên nhân, từ đó có giải pháp hỗ trợ phù hợp đối với những doanh nghiệp còn khả năng duy trì và phát triển.
“Trong thời điểm này, chủ trương giảm thuế của Chính phủ là kịp thời và hợp lý, góp phần hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp nhỏ vượt qua khó khăn. Hiện nay, giá cả và chi phí đầu vào đều tăng, từ chi phí nhân công đến các khoản chi phí sản xuất, kinh doanh. Vì vậy, chính sách giảm thuế đối với doanh nghiệp có doanh thu dưới 10 tỷ đồng là hoàn toàn hợp lý, giúp doanh nghiệp giảm bớt áp lực chi phí và có thêm nguồn lực để duy trì hoạt động”, Chủ tịch HCM-SME Phạm Văn Triêm chia sẻ.
Đề xuất mở rộng diện hỗ trợ, tháo gỡ thêm điểm nghẽn
Từ thực tế hoạt động của doanh nghiệp còn nhiều khó khăn, cộng đồng doanh nghiệp cho rằng chính sách hỗ trợ cần có độ bao phủ rộng hơn; đồng thời tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn đang làm gia tăng chi phí và hạn chế khả năng mở rộng sản xuất, kinh doanh.
Theo ông Phạm Văn Triêm, Chủ tịch HCM-SME, Chính phủ có thể nghiên cứu mở rộng phạm vi hỗ trợ, thay vì chỉ tập trung vào nhóm doanh nghiệp có doanh thu dưới 10 tỷ đồng. Nếu nâng ngưỡng doanh thu được giảm thuế lên 20 - 30 tỷ đồng, chính sách sẽ bao phủ được số lượng doanh nghiệp lớn hơn.
Đại diện HCM-SME cho rằng, nhóm doanh nghiệp có doanh thu dưới 10 tỷ đồng thực tế không chiếm tỷ trọng lớn. Trong khi đó, lực lượng doanh nghiệp có doanh thu từ 10 - 30 tỷ đồng đông hơn và có đóng góp đáng kể hơn về doanh thu cũng như việc làm.
Với nhóm doanh nghiệp có doanh thu từ 31 - 50 tỷ đồng, HCM-SME đề xuất cân nhắc áp dụng mức giảm thuế phù hợp trong một thời gian nhất định. Việc mở rộng phạm vi hỗ trợ sẽ giúp doanh nghiệp có thêm nguồn lực duy trì hoạt động, mở rộng sản xuất, kinh doanh và tạo việc làm, qua đó góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao trong thời gian tới.
Ở góc độ chuyên gia, PGS.TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, cho rằng việc giảm thuế thu nhập doanh nghiệp chắc chắn giúp doanh nghiệp tiết giảm chi phí, duy trì hoạt động trong bối cảnh thị trường còn nhiều bất định. Đặc biệt, trong điều kiện hiện nay, khi ngân sách Nhà nước có những tín hiệu tích cực, Nhà nước có thêm dư địa để triển khai các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp, trong đó có chính sách thuế.
Tuy nhiên, theo PGS.TS Trần Đình Thiên, cần đặt chính sách giảm thuế trong tổng thể các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp và xác định đâu là chính sách có khả năng tạo hiệu ứng lớn nhất. “Có thể những ách tắc về quy trình, thủ tục và chi phí giao dịch còn lớn hơn cả chi phí thuế. Vì vậy, cần tập trung tháo gỡ những vấn đề này để tạo tác động tích cực hơn cho doanh nghiệp”, ông Thiên nói.
Theo vị chuyên gia này, điều quan trọng nhất là không để doanh nghiệp bị cản trở bởi thủ tục, chi phí giao dịch và chi phí thời gian. Khi doanh nghiệp không tiếp cận được vốn, thị trường và cơ hội kinh doanh, khả năng tạo doanh thu bị hạn chế, khi đó việc giảm 30% thuế cũng khó phát huy đầy đủ hiệu quả.
Quan điểm này cũng phù hợp với định hướng được Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh khi cho ý kiến về chính sách tại chương trình Phiên họp thứ 5 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, tổ chức chiều 20/8.
Theo Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, việc giảm thuế cần được đặt trong tư duy lớn hơn, chuyển từ mục tiêu thu ngân sách trong ngắn hạn sang nuôi dưỡng nguồn thu, mở rộng cơ sở thu và tạo động lực tăng trưởng trong dài hạn. Chính sách không nhất thiết giảm thuế cho tất cả đối tượng theo cùng một tỷ lệ, mà cần hướng đúng đối tượng, đúng mức và đúng mục tiêu, gắn với những lĩnh vực cần được thúc đẩy.
Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, mức giảm 30% có thể mang lại ý nghĩa nhất định, nhưng bài toán lớn hơn vẫn là khả năng duy trì hoạt động, tạo việc làm và phát triển. Vì vậy, chính sách thuế cần được triển khai đồng thời với các giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn về thủ tục, vốn và thị trường, qua đó tạo thêm dư địa để doanh nghiệp phục hồi và đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng.