Giá vàng trong tuần lao dốc, bước ngoặt từ chính sách can thiệp liên ngành

Vàng giằng co, cung khan hiếm

Khép lại tuần giao dịch, trong hai ngày 18 - 19/7, giá vàng miếng SJC được các doanh nghiệp niêm yết phổ biến ở mức 144,5 triệu đồng/lượng mua vào và 147,5 triệu đồng/lượng bán ra, chênh lệch mua - bán vẫn duy trì 3 triệu đồng/lượng. DOJI niêm yết mức giá tương tự.

Ở phân khúc vàng nhẫn 9999, giá giữa các thương hiệu có sự phân hóa nhẹ. Nhẫn trơn SJC được giao dịch ở mức 142,1 triệu đồng/lượng mua vào và 145,6 triệu đồng/lượng bán ra; trong khi PNJ niêm yết 142,5 triệu đồng/lượng mua vào và 146,5 triệu đồng/lượng bán ra.

So với thời điểm giữa tuần, khi chênh lệch mua - bán tại một số doanh nghiệp như Bảo Tín Minh Châu lên tới 4,3 - 5,4 triệu đồng/lượng, biên độ cuối tuần đã thu hẹp đáng kể nhưng vẫn cao hơn mức thông thường, cho thấy tâm lý thận trọng của các đơn vị kinh doanh vàng vẫn hiện hữu.

Trong tuần, giá vàng miếng SJC biến động mạnh. Mở đầu tuần, giá tiến sát mốc 150 triệu đồng/lượng nhưng nhanh chóng giảm gần 2 triệu đồng/lượng ngay trong phiên ngày 13/7. Đà giảm tiếp tục kéo dài sang ngày 14/7, đưa giá bán xuống còn 147,5 triệu đồng/lượng.

Sang phiên ngày 15/7, thị trường phục hồi khoảng 1 triệu đồng/lượng nhờ dữ liệu lạm phát Mỹ hạ nhiệt, trước khi quay đầu giảm trở lại trong hai phiên ngày 16 và 17/7. Giá vàng chạm mức thấp nhất tuần vào chiều 17/7, ở  mức 143,6 triệu đồng/lượng mua vào và 146,6 triệu đồng/lượng bán ra, rồi ổn định trở lại trong hai phiên cuối tuần. Tính chung cả tuần, giá bán vàng miếng SJC dao động khoảng 3,4 triệu đồng/lượng.

Diễn biến thất thường của vàng miếng khiến nhu cầu chuyển sang vàng nhẫn 9999 tiếp tục gia tăng. Tại nhiều cửa hàng của SJC, Mi Hồng ở Hà Nội và TP Hồ Chí Minh, vàng nhẫn thường xuyên hết hàng ngay từ đầu buổi sáng. Nhiều doanh nghiệp phải giới hạn lượng bán từ 1 chỉ đến 1 lượng mỗi khách, tùy nguồn cung tại từng chi nhánh.

Để đối phó, các doanh nghiệp buộc phải giới hạn định mức mua từ 1 chỉ đến 1 lượng cho mỗi khách hàng/lần giao dịch tùy theo tồn kho từng chi nhánh, khiến không ít người xếp hàng từ sáng sớm vẫn phải ra về tay không. 

Cùng lúc đó, hệ thống đăng ký mua vàng miếng SJC trực tuyến vẫn tạm ngưng từ ngày 6/4/2026 để nâng cấp công nghệ, buộc nhu cầu dồn sang cổng đăng ký của nhóm 4 ngân hàng thương mại Nhà nước, nhưng tình trạng nghẽn mạng và hết lượt chỉ sau vài giây mở cửa vẫn tái diễn.

Khoảng trống này tạo đất cho dịch vụ "đăng ký mua hộ vàng miếng SJC" nở rộ trên mạng xã hội với mức phí 350.000 - 500.000 đồng mỗi giao dịch thành công. Trước tình hình trên, cơ quan công an liên tục cảnh báo rủi ro lộ lọt thông tin căn cước công dân gắn chip và nguy cơ lừa đảo công nghệ cao khi người mua phải cung cấp dữ liệu cá nhân cho các đối tượng mua hộ tự phát. 

Trên thị trường quốc tế, vàng cũng trải qua một tuần đầy kịch tính. Mở cửa phiên ngày 13/7, giá vàng thế giới đánh mất mốc 4.100 USD/ounce, lùi nhanh về vùng 4.072 - 4.080 USD/ounce rồi tiếp tục trượt xuống 4.016,4 USD/ounce trong phiên ngày 14/7. Nhịp hồi phục ngắn vào ngày 15/7 đưa giá trở lại trên 4.080 USD/ounce nhờ dữ liệu lạm phát Mỹ hạ nhiệt, nhưng áp lực bán tháo nhanh chóng quay lại trong hai phiên ngày 16/7 và 17/7.

Đáng chú ý nhất là phiên ngày 17/7, khi giá vàng thế giới xuyên thủng mốc hỗ trợ tâm lý 3.970 USD/ounce, chạm đáy tuần tại 3.978 USD/ounce, trước khi lực mua bắt đáy xuất hiện, giúp giá đóng cửa tuần ở mức 4.017,23 USD/ounce. Tính chung cả tuần, vàng thế giới giảm khoảng 3%, đánh dấu tuần giảm mạnh nhất kể từ đầu tháng 6. 

Quy đổi theo tỷ giá bán ra tại các ngân hàng thương mại ở mức 26.490 VND/USD, giá vàng thế giới tương đương khoảng 128,3 triệu đồng/lượng - đồng nghĩa vàng miếng SJC trong nước vẫn neo cao hơn giá thế giới quy đổi khoảng 19,2 triệu đồng/lượng, một khoảng cách rất lớn dù đã có chỉ đạo khơi thông nguồn cung.

Chính sách can thiệp liên ngành và xu hướng tái cấu trúc dòng tiền

Biến động mạnh của giá vàng thế giới trong tuần qua xuất phát từ sự đan xen giữa các yếu tố địa chính trị và chính sách tiền tệ. Đầu tuần, việc Mỹ tiến hành các cuộc không kích nhằm vào mục tiêu quân sự của Iran tại khu vực eo biển Hormuz làm gia tăng lo ngại về nguy cơ gián đoạn tuyến vận chuyển dầu mỏ chiến lược, đẩy giá dầu tăng và làm dấy lên nguy cơ lạm phát năng lượng quay trở lại. Tuy nhiên, khi Washington và Tehran bất ngờ nối lại đàm phán, căng thẳng nhanh chóng hạ nhiệt, khiến dòng tiền trú ẩn rút khỏi vàng.

Ở chiều ngược lại, các số liệu kinh tế của Mỹ tiếp tục tác động mạnh đến thị trường. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 6 giảm 0,4%, trong khi chỉ số giá sản xuất (PPI) thấp hơn dự báo, củng cố kỳ vọng áp lực lạm phát đang dịu bớt và giúp giá vàng có nhịp hồi ngắn vào giữa tuần. 

Dù vậy, đà phục hồi không kéo dài khi lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng lên 4,57%, cùng với chỉ số USD Index phục hồi lên khoảng 100,54 điểm. Hai yếu tố này làm gia tăng chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng - tài sản không sinh lãi - đồng thời kích hoạt hoạt động bán ra trên diện rộng của các quỹ đầu tư quốc tế trong hai phiên cuối tuần, trước khi lực mua bắt đáy xuất hiện.

Trong nước, tình trạng khan hiếm nguồn cung vàng miếng và vàng nguyên liệu kéo dài nhiều tháng tiếp tục là nguyên nhân chính khiến giá vàng trong nước không theo kịp đà giảm của thị trường thế giới. Cùng với đó, áp lực cân đối nguồn vốn trong hệ thống ngân hàng ngày càng lớn khi tăng trưởng tín dụng vượt tốc độ huy động, buộc nhiều tổ chức tín dụng điều chỉnh tăng lãi suất huy động trong tháng 7/2026.

Hiện lãi suất tiền gửi trực tuyến kỳ hạn 12 tháng tại Timo Digitalbank, PG Bank và OceanBank đã lên mức 7 - 7,3%/năm. MB Bank áp dụng mức lãi suất tới 8%/năm đối với tiền gửi kỳ hạn 6 tháng qua ứng dụng số, trong khi HDBank niêm yết lãi suất 9%/năm cho khoản tiền gửi từ 500 tỷ đồng trở lên với kỳ hạn 12 tháng. Mặt bằng lãi suất tăng, trong bối cảnh giá vàng biến động mạnh, đang kéo một phần dòng tiền nhàn rỗi quay trở lại kênh tiết kiệm - vốn được đánh giá có mức độ an toàn và thanh khoản cao hơn trong ngắn hạn.

Tuần qua cũng ghi nhận nhiều chuyển biến đáng chú ý trong công tác điều hành thị trường vàng. Thực hiện Nghị quyết 273/NQ-CP của Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước được giao chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành và địa phương triển khai các giải pháp bình ổn thị trường, tăng cường kiểm soát hoạt động đầu cơ và thao túng giá.

Theo đó, Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh khu vực 1 đã phối hợp với Công an TP Hà Nội, Cục Thuế và Sở Công Thương tổ chức thanh tra đột xuất hoạt động kinh doanh vàng miếng và vàng trang sức trên địa bàn, qua đó phát hiện, xử lý nhiều vi phạm liên quan đến niêm yết giá, hóa đơn, chứng từ và nguồn gốc hàng hóa. 

Cùng thời điểm, Bộ Tài chính khẳng định chưa áp dụng thuế đối với hoạt động chuyển nhượng vàng miếng từ ngày 1/7/2026, góp phần ổn định tâm lý thị trường và hạn chế dòng tiền dịch chuyển sang thị trường tự do.

Điểm nhấn chính sách đáng chú ý nhất trong tuần là việc Cục Quản lý Ngoại hối xác nhận đã tiếp nhận hồ sơ đề nghị cấp phép sản xuất vàng miếng và nhập khẩu vàng nguyên liệu của 11 doanh nghiệp và tổ chức tín dụng đủ điều kiện. Các hồ sơ đang được thẩm định liên ngành về năng lực tài chính, hạ tầng kỹ thuật và tiêu chuẩn quản trị.

Nếu được triển khai, đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm bổ sung nguồn cung vàng vật chất, qua đó từng bước thu hẹp khoảng cách giữa giá vàng trong nước và thế giới xuống còn khoảng 5 - 10 triệu đồng/lượng.

Song song với đó, Nghị định 232/2025/NĐ-CP tiếp tục được triển khai nhằm siết chặt điều kiện kinh doanh vàng miếng, yêu cầu doanh nghiệp có vốn điều lệ tối thiểu 50 tỷ đồng, có mạng lưới hoạt động liên tỉnh và kết nối trực tuyến dữ liệu giao dịch với cơ quan quản lý.

Ngân hàng Nhà nước cũng tiếp tục kiên định mục tiêu chống "vàng hóa" nền kinh tế, không đồng tình với đề xuất sử dụng vàng làm phương tiện thanh toán trong các giao dịch dân sự, đặc biệt là bất động sản. Đồng thời, dự thảo sửa đổi Nghị định 24/2012/NĐ-CP đang được hoàn thiện theo hướng xóa bỏ cơ chế độc quyền sản xuất vàng miếng SJC và bổ sung quy định thanh toán không dùng tiền mặt đối với các giao dịch vàng có giá trị từ 20 triệu đồng trở lên.

Đánh giá về các động thái điều hành, ông Huỳnh Trung Khánh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam cho rằng các biện pháp thanh tra và can thiệp hành chính chỉ mang lại hiệu quả trong ngắn hạn. Theo ông, giải pháp căn cơ nhất vẫn là cho phép nhập khẩu vàng nguyên liệu để sản xuất. Khi nguồn cung được khơi thông, giá vàng trong nước mới có điều kiện thu hẹp khoảng cách với giá thế giới một cách bền vững. 

Trong bối cảnh thị trường đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc dưới tác động của các chính sách mới, chuyên gia kinh tế Nguyễn Trí Hiếu khuyến cáo nhà đầu tư không nên sử dụng đòn bẩy tài chính hoặc vay vốn để đầu tư vàng, bởi rủi ro đảo chiều giá vẫn ở mức rất lớn.

Đối với triển vọng ngắn hạn, giới phân tích quốc tế tiếp tục chia thành hai kịch bản. Nếu kinh tế Mỹ duy trì đà tăng trưởng ổn định, lạm phát tiến gần mục tiêu 2% và Fed tiếp tục giữ lập trường thận trọng, đồng USD cùng lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ nhiều khả năng sẽ duy trì ở mức cao, tạo áp lực để giá vàng giảm xuống dưới mốc 4.000 USD/ounce, thậm chí lùi về vùng 3.950 USD/ounce. 

Ngược lại, nếu căng thẳng tại eo biển Hormuz leo thang hoặc Fed đẩy nhanh lộ trình cắt giảm lãi suất, mốc 4.000 USD/ounce có thể trở thành vùng hỗ trợ quan trọng, tạo nền tảng để giá vàng phục hồi lên vùng 4.100 - 4.200 USD/ounce.

Ở góc độ trung và dài hạn, nhiều định chế tài chính quốc tế vẫn giữ quan điểm tích cực nhưng thận trọng. Goldman Sachs đã hạ dự báo giá vàng cuối năm 2026 từ 5.400 USD/ounce xuống còn 4.900 USD/ounce sau khi Fed phát tín hiệu thận trọng hơn với lộ trình giảm lãi suất. Tuy vậy, tổ chức này vẫn cho rằng hoạt động mua ròng của các ngân hàng trung ương sẽ tiếp tục là yếu tố hỗ trợ quan trọng cho giá vàng trong dài hạn. 

Trong khi đó, Bank of Montreal (BMO) nâng dự báo giá vàng bình quân quý IV/2026 lên 4.900 USD/ounce và kỳ vọng kim loại quý sẽ duy trì trên 5.000 USD/ounce từ năm 2027 nhờ xu hướng đa dạng hóa dự trữ ngoại hối của nhiều ngân hàng trung ương nhằm giảm phụ thuộc vào đồng USD.

Từ những diễn biến trên, Tiến sĩ Nguyễn Minh Phong - chuyên gia kinh tế khuyến nghị nhà đầu tư cá nhân đa dạng hóa danh mục thay vì tập trung toàn bộ vốn vào vàng. Theo đó, có thể phân bổ 40 - 50% vào tiền gửi tiết kiệm để tận dụng mặt bằng lãi suất đang tăng, 20 - 30% vào bất động sản phục vụ nhu cầu ở thực, 15 - 20% vào cổ phiếu của các doanh nghiệp có kết quả kinh doanh tích cực và chỉ duy trì khoảng 5 - 10% danh mục ở vàng vật chất, chủ yếu là vàng nhẫn, nhằm phòng ngừa rủi ro trước các biến động địa chính trị.

Trong tuần tới, diễn biến giá vàng được dự báo sẽ tiếp tục phụ thuộc vào tiến độ xem xét cấp phép nhập khẩu vàng nguyên liệu cho 11 doanh nghiệp trong nước và các tín hiệu mới từ cuộc họp chính sách của Fed.