Máy móc, phương tiện được huy động đến công trường để thi công Dự án Nhà ở cho thuê Long Bình (Đồng Nai). Ảnh: Công Phong/TTXVN
Đây là một trong những nội dung tại công điện của Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh gửi UBND các tỉnh, thành phố. Phát triển nhà ở cho thuê không còn được xem là giải pháp bổ trợ mà trở thành phân khúc chiến lược, dài hạn nhằm đáp ứng nhu cầu của đa số người dân, góp phần bảo đảm an sinh xã hội, ổn định thị trường bất động sản và nâng cao năng suất lao động.
Định hướng mới cũng đánh dấu sự chuyển dịch trong chính sách phát triển nhà ở, từ ưu tiên nhà ở thương mại sang phát triển song song nhà ở thương mại và nhà ở cho thuê. Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, điều tiết thị trường thông qua quy hoạch, chính sách và nguồn lực công, thay vì bao cấp hoặc để thị trường tự vận hành hoàn toà
Bộ Xây dựng yêu cầu các địa phương khẩn trương rà soát nhu cầu thuê nhà của từng nhóm đối tượng để xây dựng kế hoạch phát triển nhà ở cho thuê giai đoạn 2026-2030, bao gồm mục tiêu từng năm, danh mục dự án, lộ trình triển khai và nguồn lực thực hiện. Kế hoạch phải gửi Bộ Xây dựng trong tháng 6.
Đáng chú ý, mỗi tỉnh, thành được yêu cầu khởi công ít nhất một dự án nhà ở cho thuê bằng vốn ngân sách ngay trong tháng 6/2026. Đồng thời, các địa phương cần chuẩn bị quỹ đất sạch, bố trí vốn đầu tư và triển khai các dự án quy mô lớn trong nửa cuối năm.
Bộ Xây dựng cũng yêu cầu khẩn trương thành lập hoặc kiện toàn Quỹ phát triển nhà ở địa phương để đầu tư xây dựng hoặc mua lại quỹ nhà phục vụ cho thuê. Nguồn vốn hình thành quỹ được huy động từ ngân sách địa phương và các nguồn thu theo quy định, trong đó có khoản trích từ quỹ đất dành cho nhà ở xã hội của các dự án thương mại.
Song song đó, các địa phương phải rà soát quy hoạch, ưu tiên quỹ đất phát triển nhà ở cho thuê tại đô thị lớn, khu công nghiệp, khu kinh tế và các khu vực phát triển theo mô hình TOD (phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng). Hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội như trường học, y tế và thiết chế văn hóa phải được đầu tư đồng bộ trước khi dự án đưa vào sử dụng.
Theo Bộ Xây dựng, hệ thống pháp luật hiện hành đã hình thành nhiều loại hình nhà ở cho thuê, gồm nhà ở công vụ, nhà ở xã hội, nhà lưu trú công nhân, quỹ nhà ở quốc gia, nhà ở thương mại cho thuê và nhà ở do người dân tự xây để cho thuê.
Đối với nhà lưu trú công nhân, các địa phương được yêu cầu rà soát nhu cầu thực tế tại các khu công nghiệp, bố trí quỹ đất và đẩy nhanh đầu tư nhằm giải quyết chỗ ở ổn định cho người lao động.
Cùng đó, Bộ Xây dựng cũng khuyến khích nghiên cứu cơ chế hỗ trợ hộ gia đình, cá nhân xây dựng nhà ở nhiều tầng, nhiều căn hộ để cho thuê, đồng thời tăng cường kiểm tra điều kiện phòng cháy chữa cháy, vệ sinh môi trường và an ninh trật tự đối với loại hình này.
Một nhiệm vụ khác là rà soát toàn bộ quỹ nhà thuộc tài sản công, xử lý các công trình bỏ hoang hoặc sử dụng kém hiệu quả, nghiên cứu chuyển đổi công năng sang nhà ở cho thuê nếu không còn nhu cầu sử dụng.
Để đẩy nhanh tiến độ, Bộ Xây dựng yêu cầu các địa phương cắt giảm tối đa thủ tục hành chính trong đầu tư nhà ở cho thuê và nhà ở xã hội theo cơ chế “một cửa, một đầu mối”, ưu tiên giải quyết hồ sơ theo “luồng xanh”, bảo đảm rõ trách nhiệm, thời gian và hiệu quả thực hiện.
Theo Bộ Xây dựng, phát triển nhà ở cho thuê sẽ là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của chính sách nhà ở giai đoạn 2026-2030, góp phần đáp ứng nhu cầu nhà ở của người dân, đặc biệt tại các đô thị lớn và khu công nghiệp, đồng thời tạo nền tảng cho sự phát triển ổn định, bền vững của thị trường bất động sản.