Lực lượng Hải quan phối hợp với Bộ đội Biên phòng kiểm tra, giám sát phương tiện nhập cảnh qua cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh, xã IA Dom, tỉnh Gia Lai. Ảnh tư liệu: Vũ Sinh/TTXVN
Theo Thông báo số 27 ngày 18/3/2026 của Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC), các danh mục và phạm vi quản lý được áp dụng theo cơ chế linh hoạt, cập nhật thường xuyên. Cụ thể, danh mục thực phẩm nhập khẩu cần cơ quan có thẩm quyền giới thiệu đăng ký (theo Điều 6) bao gồm nhiều nhóm như: thịt và sản phẩm từ thịt, tổ yến, sản phẩm từ ong, trứng, dầu ăn, ngũ cốc, thực phẩm chế biến từ bột mì, rau củ sấy khô, gia vị, các loại hạt, trái cây sấy, thực phẩm chức năng, sản phẩm sữa và thủy sản.
Bên cạnh đó, theo Điều 21, một số mặt hàng như thịt và sản phẩm từ thịt, tổ yến và các sản phẩm từ tổ yến sẽ không được áp dụng cơ chế tự động gia hạn đăng ký. Ngoài ra, phạm vi doanh nghiệp kho bảo quản thực phẩm thuộc diện phải đăng ký (theo Khoản 1 Điều 30) bao gồm các kho lạnh lưu trữ thực phẩm có nguồn gốc động vật trên cạn và thủy sản.
Về yêu cầu khai báo, doanh nghiệp phải tuân thủ nghiêm ngặt việc kê khai thông tin. Đối với hàng hóa nhập khẩu để tiêu thụ nội địa hoặc làm nguyên liệu chế biến thực phẩm, tại mục “Chứng nhận sản phẩm” trên tờ khai hải quan, doanh nghiệp cần ghi chính xác mã số đăng ký tại Trung Quốc (mã giấy phép “519”) tương ứng với quốc gia xuất xứ. Đồng thời, mục đích sử dụng phải được khai rõ là “Để tiêu dùng” (Edible).
Liên quan đến thời hạn đăng ký, quy định có sự phân biệt giữa các nhóm doanh nghiệp. Đối với doanh nghiệp cần cơ quan thẩm quyền giới thiệu, sản phẩm được sản xuất trong thời gian mã số đăng ký còn hiệu lực vẫn được phép nhập khẩu, kể cả khi đến thời điểm nhập khẩu mã số đã hết hạn (miễn là sản phẩm còn hạn sử dụng). Trong khi đó, đối với doanh nghiệp tự đăng ký, mã số phải còn hiệu lực tại thời điểm khai báo nhập khẩu.
Đối với các doanh nghiệp bị đình chỉ, hủy bỏ hoặc thu hồi mã số, các lô hàng đã rời cảng trước thời điểm có quyết định vẫn được phép nhập khẩu và không bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, nếu GACC có yêu cầu đặc biệt thì phải tuân thủ theo hướng dẫn riêng.
Để hỗ trợ doanh nghiệp, GACC cung cấp hệ thống đăng ký và quản lý trực tuyến cho các nhà sản xuất thực phẩm nhập khẩu nước ngoài. Thông qua hệ thống này, doanh nghiệp có thể thực hiện đăng ký, thay đổi, gia hạn, tạm ngừng hoặc khôi phục đăng ký, đồng thời theo dõi tiến độ xử lý hồ sơ và phản hồi từ cơ quan quản lý. Các thông tin liên quan đến mã số đăng ký, thời hạn hiệu lực cũng có thể được tra cứu trên hệ thống hoặc cổng thông tin chính thức của GACC.
Ngoài ra, tài liệu hướng dẫn, quy trình đăng ký và thông tin hỗ trợ cũng được công bố công khai để doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận. Việc phân loại sản phẩm, mã HS và mã nhận diện giám sát có thể tra cứu trực tiếp trên hệ thống nhằm đảm bảo khai báo chính xác.
Lệnh 280 của GACC, ban hành ngày 14/10/2025 và có hiệu lực từ 1/6/2026, thay thế Lệnh 248 trước đó. Quy định mới này siết chặt quản lý an toàn thực phẩm, chú trọng đánh giá rủi ro doanh nghiệp và áp dụng cơ chế tự động gia hạn mã số đăng ký. Do đó, Lệnh 280 được dự báo sẽ có tác động đáng kể đến hoạt động xuất khẩu nông sản của Việt Nam trong thời gian tới.