Mô hình nuôi ốc hương tại xã Hải Tiến, tỉnh Ninh Bình.
Ninh Bình đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu hướng ra biển lớn bằng chiến lược phát triển bền vững. Tỉnh tập trung phát triển kinh tế biển đa ngành, đầu tư hạ tầng, hoàn thiện cơ chế chính sách, đồng thời bảo đảm hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường, hướng tới xây dựng kinh tế biển trở thành động lực phát triển lâu dài.
Không gian kinh tế đa ngành
Tại xã Hải Tiến, những đầm nuôi thủy sản trải dài ven biển đang được quy hoạch theo hướng tập trung, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật để nâng cao năng suất và giảm tác động đến môi trường. Với lợi thế gần biển, môi trường nước lợ, mặn, thuận lợi cho nuôi các đặc sản như tôm, cua biển, cá bớp, ngao, ốc hương… Để khai thác tiềm năng, thế mạnh ấy, Hải Tiến đã quan tâm đầu tư hệ thống thủy lợi đồng bộ, tạo mọi thuận lợi cho nhân dân chuyển đổi cơ cấu giống, ứng dụng công nghệ cao hình thành các chuỗi liên kết và phát huy tiềm năng kinh tế biển. Với 140 ha nuôi trồng thủy sản, sản lượng hàng năm đạt gần 6.000 tấn, giá trị thu nhập đạt 300 triệu/năm.
Bên cạnh đó, tiềm năng phát triển du lịch sinh thái, du lịch trải nghiệm đời sống ngư dân cũng đang được khai thác bước đầu. Những con đường ven biển, tuyến đê kết hợp giao thông không chỉ phục vụ phòng chống thiên tai mà còn mở ra cơ hội kết nối các hoạt động kinh tế, tạo sinh kế đa dạng cho người dân địa phương.
Ông Mai Đức Nghĩa, Phó Chủ tịch UBND xã Hải Tiến cho biết, phát triển kinh tế biển đa ngành là hướng đi quan trọng nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của địa phương. Bên cạnh nuôi trồng, khai thác thủy sản, xã chú trọng phát triển dịch vụ hậu cần nghề cá, thương mại ven biển gắn với bảo vệ môi trường sinh thái, góp phần nâng cao thu nhập và tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
Là cảng loại I được Bộ Nông nghiệp và Môi trường công bố với 1.860 tàu thuyền khai thác thủy sản đang hoạt động, Cảng cá Ninh Cơ giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong tổ chức sản xuất và phát triển kinh tế biển của Ninh Bình. Trong bối cảnh Khu kinh tế Ninh Cơ được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, vai trò của cảng cá này ngày càng được đặt vào vị trí trung tâm trong chuỗi khai thác - dịch vụ - chế biến - tiêu thụ sản phẩm biển.
Theo Phó Ban Quản lý Cảng cá Ninh Cơ Lâm Văn Dương, những năm gần đây, lượng tàu thuyền và sản lượng thủy sản qua cảng không ngừng tăng. Không chỉ là nơi neo đậu, bốc dỡ hải sản, cảng còn là đầu mối cung cấp các dịch vụ hậu cần nghề cá. Cảng cá Ninh Cơ đang được định hướng phát triển theo mô hình đa ngành, đa chức năng, trở thành mắt xích quan trọng trong không gian kinh tế biển của Ninh Bình.
Phát triển Cảng cá Ninh Cơ theo hướng đa ngành không chỉ giúp ổn định sinh kế cho ngư dân, mà còn góp phần hình thành chuỗi giá trị kinh tế biển bền vững. Khi khai thác hải sản được gắn với dịch vụ hậu cần, chế biến và thương mại, cảng cá sẽ trở thành điểm tựa quan trọng cho kinh tế biển Ninh Bình trong giai đoạn phát triển mới, phù hợp định hướng xây dựng không gian kinh tế biển hiện đại, hiệu quả và bền vững.
Chủ tàu Phạm Văn Tiến (Thanh Hóa) đánh giá, Cảng cá Ninh Cơ là một trong những điểm neo đậu thuận lợi mà nhiều tàu cá ngoại tỉnh lựa chọn trong những năm gần đây. Điểm thuận lợi lớn nhất của Cảng cá Ninh Cơ là hệ thống dịch vụ hậu cần nghề cá ngày càng đầy đủ. Nếu thời gian tới, cảng cá tiếp tục được đầu tư mở rộng, bổ sung thêm các dịch vụ bảo quản, sơ chế và kết nối tiêu thụ hải sản thì sức hút sẽ còn lớn hơn.
Động lực tăng trưởng mới
Bốc dỡ, vận chuyển hàng hóa thủy sản tại Cảng cá Ninh Cơ, tỉnh Ninh Bình.
Năm 2025, các ngành kinh tế biển và ven biển của Ninh Bình tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực. Trong đó, sản xuất thủy sản tiếp tục phát triển, chuyển dịch theo hướng tăng tỷ trọng nuôi trồng, giảm tỷ trọng khai thác. Tổng sản lượng thủy sản ước đạt 310.252 nghìn tấn, tăng 3,7% so với năm 2024. Sản lượng nuôi trồng và khai thác thủy sản duy trì ổn định, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng chung của khu vực nông nghiệp. Kinh tế biển và ven biển hiện chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong cơ cấu kinh tế địa phương ven biển, tạo việc làm và thu nhập cho hàng chục nghìn lao động.
Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư tỉnh Ninh Bình Hoàng Mạnh Hà cho rằng, việc mở rộng không gian biển sau sáp nhập tạo điều kiện thuận lợi để tổ chức lại sản xuất theo chuỗi giá trị. Ninh Bình có lợi thế về vùng nuôi trồng thủy sản tập trung, hệ thống cảng cá, khu neo đậu tàu thuyền và dịch vụ hậu cần nghề cá. Khi các khâu từ sản xuất, khai thác đến bảo quản, chế biến và tiêu thụ được kết nối đồng bộ, kinh tế biển sẽ đóng góp ngày càng lớn vào tăng trưởng chung của tỉnh.
Không chỉ hướng tới tăng trưởng về quy mô, định hướng phát triển kinh tế biển của Ninh Bình còn gắn chặt với yêu cầu tăng trưởng bền vững. Năm 2025, tỉnh tiếp tục chú trọng mở rộng diện tích nuôi trồng thủy sản theo hướng thân thiện với môi trường, kiểm soát chặt chẽ khai thác ven bờ, bảo vệ rừng ngập mặn và sử dụng hiệu quả tài nguyên biển. Các chương trình, dự án thích ứng với biến đổi khí hậu, phòng chống xói lở, nước biển dâng được triển khai đồng bộ, tạo nền tảng cho phát triển lâu dài, hạn chế những hệ lụy về môi trường và xã hội.
Đánh giá một trong những "điểm nghẽn" lớn nhất trong phát triển kinh tế biển bao gồm cơ sở hạ tầng dịch vụ hậu cần nghề cá còn thiếu đồng bộ, nguồn lực đầu tư cho nuôi trồng thuỷ sản công nghệ cao hạn chế và áp lực ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu, các hoạt động khai thác hủy diệt, đe dọa sự phát triển bền vững, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Ninh Bình Nguyễn Sinh Tiến nêu rõ, Sở đang tích cực cơ cấu lại ngành, đẩy mạnh các mô hình nuôi trồng bền vững, nâng cấp hạ tầng để khắc phục các hạn chế này.
Thời gian tới, Sở sẽ tiếp tục đầu tư, kêu gọi đầu tư cơ sở hạ tầng và dịch vụ hậu cần nghề cá; từng bước nâng cao hiệu quả hệ thống cảng cá, cơ sở dịch vụ hậu cần nghề cá để hỗ trợ ngư dân vươn khơi bám biển an toàn, làm tốt công tác chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định. Đồng thời khuyến khích doanh nghiệp, cơ sở sản xuất đổi mới công nghệ, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật trong sản xuất để nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả sản xuất và bảo vệ môi trường sinh thái biển. Cơ cấu lại đội tàu về số lượng, cơ cấu nghề khai thác phù hợp với khả năng cho phép của nguồn lợi thủy sản theo định hướng phát triển nghề khai thác thủy sản bền vững, giảm dần khai thác vùng ven bờ, đẩy mạnh khai thác vùng khơi và tăng giá trị sản phẩm khai thác.
Có thể thấy kinh tế biển không còn là lợi thế tiềm năng đơn thuần, mà đang từng bước trở thành động lực tăng trưởng mới của Ninh Bình trong giai đoạn phát triển sau sáp nhập. Khi được đầu tư bài bản, quy hoạch đồng bộ và tổ chức sản xuất hiệu quả, biển sẽ không chỉ mở ra không gian phát triển mới, mà còn góp phần quan trọng vào mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững và nâng cao chất lượng sống cho người dân ven biển trong những năm tới.