Không chỉ có điều kiện thuận lợi cho nuôi trồng, khai thác thủy sản, Ninh Bình còn sở hữu tiềm năng lớn để phát triển kinh tế biển đa ngành. Chính từ những lợi thế này, kinh tế biển được kỳ vọng sẽ vươn lên trở thành một trong những trụ cột quan trọng, góp phần tạo động lực tăng trưởng mới cho tỉnh trong giai đoạn phát triển tiếp theo. Phóng viên TTXVN thực hiện 2 bài viết với chủ đề “Ninh Bình vươn ra biển lớn từ lợi thế tự nhiên” để làm rõ hơn nội dung này.
Tàu khai thác thủy sản cập bến Cảng cá Ninh Cơ, tỉnh Ninh Bình.
Bài 1: Đánh thức tiềm năng kinh tế biển
Khu vực biển tỉnh Ninh Bình hiện không chỉ được mở rộng địa giới hành chính mà còn mở ra dư địa phát triển mới trong bối cảnh yêu cầu tăng trưởng và tái cơ cấu kinh tế ngày càng rõ nét. Từ nuôi trồng, khai thác thủy sản, công nghiệp - dịch vụ ven biển đến du lịch sinh thái, kinh tế biển đang đứng trước cơ hội trở thành một trong những động lực quan trọng của Ninh Bình trong giai đoạn phát triển mới.
Dư địa phát triển chiến lược
Xã Hải Thịnh được hình thành trên cơ sở sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của thị trấn Thịnh Long, xã Hải Châu và xã Hải Ninh theo nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Xã có diện tích 32,92 km², dân số hơn 33.000 người, nằm ở vị trí thuận lợi giáp biển, có sông Ninh Cơ chảy qua, tạo điều kiện phát triển kinh tế biển và nghề khai thác thủy sản.
Là xã ven biển có truyền thống gắn bó với nghề cá và nuôi trồng thủy sản, Hải Thịnh sở hữu bãi triều rộng, nguồn lợi thủy sản phong phú và vị trí thuận lợi kết nối với các địa phương ven biển lân cận. Những lợi thế ấy đang tạo ra dư địa phát triển không nhỏ, nhất là trong bối cảnh tỉnh xác định kinh tế biển là hướng đi chiến lược. Xã hiện có 46 tàu thuyền trong đó có 20 tàu đánh bắt xa bờ và hơn 300 ha nuôi trồng thủy sản.
Gắn bó với biển hơn 20 năm, ngư dân Nguyễn Văn Việt, thôn 5, xã Hải Thịnh cho biết, trước đây người dân chủ yếu khai thác gần bờ, nuôi trồng thủy sản còn manh mún, nhỏ lẻ. Những năm gần đây, khi hạ tầng được đầu tư đồng bộ hơn, thị trường tiêu thụ dần ổn định, bà con đã mạnh dạn mở rộng quy mô, đầu tư bài bản vào nuôi trồng thủy sản. Nếu tiếp tục được hỗ trợ về kỹ thuật và nguồn vốn, nghề biển tại địa phương sẽ có điều kiện phát triển bền vững và lâu dài.
Không chỉ có khai thác và nuôi trồng thủy sản, Hải Thịnh còn có tiềm năng phát triển các dịch vụ hậu cần nghề cá, chế biến thủy sản và du lịch trải nghiệm ven biển. Dọc tuyến ven biển, nhiều khu vực còn quỹ đất rộng, thuận lợi cho thu hút đầu tư theo hướng kinh tế biển đa ngành.
Phó Bí thư trường trực Đảng ủy xã Hải Thịnh Mai Thanh Tùng cho biết, xã ưu tiên nguồn lực cho ba trụ cột then chốt gồm: du lịch - dịch vụ và đô thị biển; công nghiệp - logistics gắn với cảng biển; nuôi trồng, khai thác và chế biến thủy sản theo hướng hiện đại, coi đây là động lực tăng trưởng dài hạn của địa phương. Cùng với việc thu hút các nhà đầu tư có năng lực, uy tín và kinh nghiệm, xã đặc biệt chú trọng đầu tư hạ tầng then chốt, quy hoạch bài bản, đồng bộ, phấn đấu xây dựng Hải Thịnh không chỉ giàu lên từ biển, mà còn phát triển ổn định, bền vững, có chiều sâu và tầm nhìn dài hạn.
Sơ chế thủy sản biển tại xã Hải Thịnh, tỉnh Ninh Bình.
Xã Kim Đông có trên 5.500 ha nuôi trồng thủy sản, trong đó gần có 1.000 ha nuôi tôm trên ao nổi, ao bạt, nuôi công nghiệp và 1.300 ha nuôi ngao thương phẩm, trung bình mỗi năm cung ứng ra thị trường gần 300.000 tấn. Với quy trình nuôi khoa học, năm 2023, vùng nuôi ngao nơi đây đã được tổ chức chứng nhận Quốc tế toàn cầu Control Union cấp giấy chứng nhận ASC, là vùng nuôi thứ 2 ở Việt Nam có được giấy chứng nhận quốc tế này.
Ông Đinh Văn Giang, xã Kim Đông cho biết, nghề sản xuất hàu giống và ngao giống xuất hiện ở xã Kim Đông từ năm 2015 với vài hộ nuôi thử nghiệm trong những trại nhỏ, đến nay toàn xã có 345 trại ngao và hàu giống, cung ứng ra thị trường hàng chục tỷ con giống/năm. Hàu giống nơi đây đã được chứng nhận nhãn hiệu tập thể, có tem truy xuất nguồn gốc đã góp phần khẳng định thương hiệu trên thị trường và đem lại lợi ích cho cả người mua và người bán.
Là xã nằm trong vùng đệm của khu dự trữ sinh quyển ven biển châu thổ sông Hồng, tiếp giáp với sông Đáy và gần Cồn Nổi, sau hợp nhất không gian phát triển của xã Kim Đông được mở rộng, với đường bờ biển dài 18km, thuận lợi cho phát triển kinh tế biển. Xác định rõ điều đó, xã đã đề ra những giải pháp cụ thể, trong đó chú trọng sản xuất giống nhuyễn thể, ngao và tôm thương phẩm, giúp bà con nâng cao thu nhập.
Ông Hoàng Ngọc Lễ, Bí thư Đảng ủy xã Kim Đông đánh giá, kinh tế biển đang mang lại những thay đổi rõ nét cho địa phương. Sau sáp nhập, các xã ven biển có điều kiện thuận lợi hơn trong quy hoạch không gian phát triển, kết nối hạ tầng và thu hút đầu tư.
Cơ hội bứt phá
Bốc dỡ, vận chuyển hàng hóa thủy sản tại Cảng cá Ninh Cơ, tỉnh Ninh Bình.
Việc Thủ tướng Chính phủ phê duyệt nhiệm vụ Quy hoạch chung Khu kinh tế Ninh Cơ đã tạo ra cú hích quan trọng, mở ra cơ hội bứt phá mạnh mẽ cho kinh tế biển của tỉnh Ninh Bình trong giai đoạn phát triển mới.
Khu kinh tế Ninh Cơ được quy hoạch là tổ hợp kinh tế biển gần 14.000 ha với định hướng phát triển kinh tế biển tổng hợp, đa ngành, gắn công nghiệp, dịch vụ, đô thị và logistics ven biển. Đây không chỉ là một dự án đơn lẻ mà là “đầu tàu” chiến lược, có vai trò dẫn dắt, lan tỏa động lực phát triển cho toàn bộ khu vực ven biển của Ninh Bình. Với vị trí thuận lợi, nằm trong không gian kinh tế biển trọng điểm, Khu kinh tế Ninh Cơ hứa hẹn trở thành điểm kết nối quan trọng giữa các vùng kinh tế trong và ngoài tỉnh, mở ra không gian phát triển mới và thu hút các tập đoàn logistics quốc tế.
Việc hình thành Khu kinh tế Ninh Cơ mở ra cơ hội tái cấu trúc kinh tế biển theo hướng hiện đại, vượt ra khỏi mô hình khai thác, nuôi trồng thủy sản truyền thống. Cùng với thủy sản và chế biến hải sản, Ninh Bình có điều kiện thu hút các ngành công nghiệp sạch, công nghiệp hỗ trợ, dịch vụ logistics, cảng biển và dịch vụ hậu cần nghề cá. Khi các ngành này được phát triển đồng bộ, giá trị gia tăng từ kinh tế biển sẽ được nâng lên rõ rệt.
Bốc dỡ, vận chuyển hàng hóa thủy sản tại Cảng cá Ninh Cơ, tỉnh Ninh Bình.
Ông Nguyễn Hoàng Anh, Trưởng ban Quản lý Khu kinh tế và các khu công nghiệp tỉnh Ninh Bình cho biết, việc hình thành Khu kinh tế Ninh Cơ là bước đi chiến lược nhằm mở rộng không gian phát triển công nghiệp - dịch vụ ven biển, tạo động lực tăng trưởng mới cho tỉnh trong giai đoạn 2025 - 2035. Tỉnh xác định Khu kinh tế Ninh Cơ không chỉ là địa bàn thu hút đầu tư mà còn là hạt nhân lan tỏa, kết nối các ngành kinh tế biển, công nghiệp và đô thị theo hướng hiện đại, bền vững.
Cơ hội bứt phá từ Khu kinh tế Ninh Cơ cũng đặt ra yêu cầu mới trong công tác quản lý và điều hành. Để tận dụng hiệu quả lợi thế này, Ninh Bình cần sớm hoàn thiện hạ tầng giao thông kết nối ven biển, đê biển, cảng cá, khu neo đậu tàu thuyền; đồng thời chuẩn bị tốt nguồn nhân lực, cải cách thủ tục hành chính và tăng cường liên kết vùng. Khi các điều kiện này được đáp ứng, Khu kinh tế Ninh Cơ sẽ phát huy vai trò hạt nhân, kéo theo sự phát triển của các địa phương ven biển.
Việc Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Khu kinh tế Ninh Cơ không chỉ là dấu mốc quan trọng trong quy hoạch phát triển, mà còn là cơ hội bứt phá rõ nét cho kinh tế biển Ninh Bình. Nếu được triển khai quyết liệt, đồng bộ và bền vững, khu kinh tế này sẽ trở thành động lực tăng trưởng mới, đưa Ninh Bình từng bước hiện thực hóa mục tiêu vươn ra biển lớn trong giai đoạn phát triển mới.
Bài cuối: Hướng ra biển bằng chiến lược bền vững