Nhiều ý kiến phản biện về công nghệ làm sạch nước sông Tô Lịch của Nhật Bản

Xung quanh việc Công ty Cổ phần đầu tư môi trường Nhật Việt (JVE) của Nhật Bản thử nghiệm công nghệ Nano - Bioreactor để làm sạch nước ô nhiễm tại một đoạn sông Tô Lịch và một góc Hồ Tây trong tháng 7/2019 bước đầu cho kết quả khả quan và đề xuất nhân ra diện rộng; vẫn còn nhiều ý kiến trái chiều bày tỏ sự nghi ngại về phương pháp này.

Nhiều chuyên gia Việt Nam cho rằng, “khả năng cung cấp oxi vô tận” sau khi áp dụng công nghệ Nano - Bioreactor làm sạch nước ô nhiễm là không thể, vì các thiết bị hoạt động (máy tạo khí) cần phải cung cấp điện năng, như vậy nếu ngưng cung cấp điện cho thiết bị cũng đồng nghĩa là khả năng cấp bọt khí - oxi dừng theo.

Chú thích ảnh
Lắp đặt thiết bị công nghệ Nano-Bioreactor làm sạch nước sông Tô Lịch.

Tiến sĩ Tadashi Yamamura, chuyên gia Liên Hợp quốc về môi trường, Chủ tịch Tổ chức Xúc tiến Thương mại - Môi trường Nhật Bản, hiện có 2 yếu tố để tạo ra oxy, gồm: Hệ thống máy Nano (có dùng điện) tạo oxy trực tiếp và các tấm vật liệu thiên nhiên Bioreactor được làm từ đá núi lửa dạng tổ ong, xốp, sản xuất tại Nhật Bản, không cần nguồn điện, tạo oxy từ nước thông qua cơ chế cung cấp các “giá thể” dạng tổ ong để vi sinh vật trú ngụ, phát triển, kích hoạt các vi sinh vật hoạt động để tiết ra nhiều enzyme.

Theo nghiên cứu khoa học tại Nhật Bản, enzym có tính lưỡng tính, tùy dộ pH của môi trường mà tồn tại ở các dạng: Cation (ion dương), anion (ion âm) hay trung hòa điện. Các enzyme này cung cấp năng lượng liên tục cho phân tử nước làm cắt được mạch liên kết H-O-H, từ đó phân tử nước diễn ra giống quá trình điện phân theo phản ứng 2H2O→2H2+O2, giải phóng oxy từ trong phân tử nước từ đó và cung cấp nguồn oxy vô tận cho thủy sinh, giúp nồng độ oxy hòa tan trong nước (DO) tăng mạnh mà không cần dùng đến điện năng.

Chú thích ảnh
Chuyên gia Nhật Bản tắm bằng nước sông Tô Lịch sau khi được sử lý bằng công nghệ Nano-Bioreactor.

Thực tế, công nghệ Bioreactor đầu tiên đã thực hiện ngày 17/5/2017 tại hồ Hạnh Phúc, quận Kiến An, TP Hải Phòng. Sau 2 tháng triển khai và theo dõi tiếp sau hơn 2 năm, kết quả phân tích của Viện Tài nguyên và Môi trường Biển (Viện Hàn Lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) cho thấy, hàm lượng oxy hòa tan trong nước vẫn luôn duy trì, cá sinh trưởng tốt, không bị tái ô nhiễm.

Mặt khác, theo không ít ý kiến chuyên gia trong nước, giải pháp Nano - Bioreactor không kích hoạt đủ số lượng vi sinh vật, mà cần kết hợp việc sử dụng các loại thực vật nước mới mang lại hiệu quả. Về vấn đề này, Tổ chức xúc tiến Thương mại - Môi trường Nhật Bản khẳng định, công nghệ Nano tại các dự án đang thực hiện tại Việt Nam đều có số liệu khoa học do Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam phân tích chất lượng nước, đánh giá việc thay đổi lượng vi sinh vật có hại và có lợi tăng giảm cụ thể, thậm chí số lượng vi sinh vật có lợi còn tăng tới hàng chục ngàn lần. Đơn cử, tại dự án xử lý nước thải hồ Hùng Thắng (TP Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh), theo số liệu phân tích của Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, chủng vi sinh vật có lợi là Bacillus sau 1 tháng xử lý đã tăng 60.000 lần, sau 1,5 tháng đã tăng 80.000 lần.

Cũng có ý kiến phản biện, công nghệ này của Nhật Bản chưa đáp ứng được thời gian xử lý, phục hồi nguồn nước ô nhiễm và cần tới 2 - 3 tháng mới có thể phục hồi.

Tổ chức xúc tiến Thương mại - Môi trường Nhật Bản khẳng định, quy trình xử lý bằng công nghệ Nano - Bioreactor Nhật Bản đang áp dụng tại sông Tô Lịch là sau khi phân hủy lượng bùn hữu cơ ô nhiễm ở tầng đáy thành khí CO2 và nước H2O, thì dù nước thải từ bên ngoài có đổ vào liên tục hàng ngày, nhưng sẽ được xử lý ngay trong ngày, mà không cần thu gom, tách nước thải từ nguồn, không luân chuyển nước thải đi nơi khác, không dồn chất ô nhiễm xuống hạ lưu. Còn thời gian 2 - 3 tháng là cả xử lý phân hủy bùn hữu cơ mà không cần nạo vét cơ học.

Vì vậy, theo JVE, những kết quả khả quan qua phân tích cần có môi trường đánh giá chính xác về không gian, thời gian và cần được áp dụng trên diện tích sông hồ bị ô nhiễm lớn, mới mang lại hiểu quả thiết thực.

Kết quả thử nghiệm bằng công nghệ Nano - Bioreactor trên sông Tô lịch sau khi xử lý đạt được 6 tiêu chí:
Xử lý triệt để mùi hôi thối; phân hủy một phần bùn hữu cơ tồn đọng lâu năm dưới lòng sông; xử lý lượng nước thải hằng ngày chảy vào sông và xử lý tận gốc nguồn nước đang bị ô nhiễm ở bên trong, mà không cần thu gom, tách nước thải; bảo tồn hệ sinh thái thủy sinh phát triển tốt; nước tại vị trí thí điểm đạt tiêu chuẩn QCVN 08-MT:2015/BTNMT của Bộ Tài nguyên và Môi trường; không gây ô nhiễm thứ cấp (không dồn chất ô nhiễm xuống hạ lưu, không nạo vét bùn mang đi nơi khác gây ô nhiễm tại khu vực đổ thải).
Lê Phú/Báo Tin tức

Dành cho bạn

Công nghệ số và AI - Định hình vòng đời tiêu chuẩn

Công nghệ số và AI - Định hình vòng đời tiêu chuẩn

Công nghệ số và AI đang làm thay đổi cách tiếp cận tiêu chuẩn, thay vì đọc một tài liệu tĩnh trước đây thì người dùng hiện nay tìm kiếm bằng ngôn ngữ tự nhiên, xác định yêu cầu tiêu chuẩn theo công việc và tích hợp nội dung tiêu chuẩn vào phần mềm, quy trình hoặc hệ thống số.

Anthropic mở rộng thử nghiệm các mô hình AI mạnh nhất

Anthropic mở rộng thử nghiệm các mô hình AI mạnh nhất

Công ty trí tuệ nhân tạo (AI) Anthropic công bố nâng cấp và mở rộng Chương trình Xác thực An ninh mạng (CVP), cho phép các chuyên gia bảo mật đã qua thẩm định tiếp cận những mô hình AI mạnh nhất của hãng với ít rào cản kiểm soát hơn nhằm phục vụ công tác phòng thủ an ninh mạng.

Nobel 2026: Đột phá y sinh, chỉnh sửa gene và vật liệu phân tử

Nobel 2026: Đột phá y sinh, chỉnh sửa gene và vật liệu phân tử

Những nghiên cứu đột phá về các phân tử điều chỉnh giấc ngủ, kiểm soát cảm giác thèm ăn, công nghệ chỉnh sửa gene và vật liệu phủ bề mặt ở cấp độ phân tử đang được giới chuyên gia đánh giá là những lĩnh vực sáng giá nhất trong cuộc đua giành giải Nobel Hóa học 2026. Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển dự kiến sẽ công bố chủ nhân của giải thưởng danh giá này vào lúc 16h45 ngày 7/10 (giờ Việt Nam).

Thách thức an ninh mạng thời bùng nổ AI tại Nhật Bản

Thách thức an ninh mạng thời bùng nổ AI tại Nhật Bản

Tình trạng tội phạm mạng lợi dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để gia tăng tần suất và quy mô tấn công vào các doanh nghiệp, tổ chức tại Nhật Bản đang diễn biến hết sức phức tạp. Làn sóng tấn công công nghệ cao này không chỉ làm rò rỉ dữ liệu cá nhân của hàng triệu người dùng mà còn gây ra nhiều vụ "thiệt hại thứ cấp" như chiếm đoạt và quy đổi trái phép điểm thưởng hội viên.