Các nhà khoa học Séc tạo ra 'lồng nano' tấn công tế bào ung thư từ bên trong

Theo phóng viên TTXVN tại Praha, một nhóm nghiên cứu quốc tế do các nhà khoa học Trung tâm CEITEC thuộc Đại học Masaryk (Cộng hòa Séc) dẫn đầu vừa công bố một phát hiện hứa hẹn mang lại bước tiến lớn trong điều trị bệnh ung thư. Nhóm nghiên cứu đã phát triển những thực thể phân tử mới giúp đưa thuốc nhắm chính xác vào tế bào ung thư, từ đó nâng cao hiệu quả điều trị.

Công trình đã chế tạo được “dây nano siêu phân tử”  các cấu trúc phân tử cực nhỏ, vô hình, có khả năng vận chuyển thuốc trực tiếp vào tế bào ung thư. Ý tưởng xuất phát từ cơ chế vận chuyển tự nhiên của cơ thể. Khác với hóa trị truyền thống, vốn tiêu diệt cả tế bào ung thư lẫn tế bào khỏe mạnh, kỹ thuật mới đưa trực tiếp “chất độc” là kim loại palladium độc tính cao vào tế bào đích, giúp giảm thiểu tác dụng phụ.

Các cấu trúc nano này hình thành nhờ quá trình “tự lắp ráp”, khi các thành phần riêng lẻ tự kết nối thành một khối ổn định. Chỉ cần hòa tan các “khối xây dựng” phân tử, gia nhiệt nhẹ, sau khoảng một giờ, chúng tự sắp xếp thành vòng nano hoàn chỉnh.

Nghiên cứu sinh Subhasis Chattopadhyay cho biết: “Khó khăn lớn nhất là xác định chính xác cách các khối cấu trúc gắn kết với nhau. Chúng tôi phải kết hợp nhiều phương pháp phân tích và mô hình hóa bằng hóa học tính toán cho đến khi mô hình khớp hoàn toàn với sản phẩm trong ống nghiệm. Đó là một quá trình như làm thám tử, kéo dài và tốn nhiều công sức”.

Thử nghiệm sinh học cho thấy, cấu trúc này giúp tăng gần 60 lần lượng palladium xâm nhập vào tế bào ung thư, khiến chúng co lại và giảm một nửa khả năng sống sót. Trong khi đó, cùng một liều palladium nhưng không có “lồng nano” gần như không mang lại tác dụng đáng kể.

Các nhà khoa học tin rằng, nếu được ứng dụng lâm sàng, phương pháp này có thể mở ra hướng điều trị ung thư hiệu quả hơn, nhắm đích chính xác hơn và ít gây tổn hại đến mô khỏe mạnh, giúp bệnh nhân ít chịu tác dụng phụ và hồi phục nhanh hơn. Ngoài ra, công nghệ này còn có thể truyền cảm hứng cho nhiều phương pháp điều trị mới trong các lĩnh vực y học khác.

Việt Thắng (TTXVN)

Dành cho bạn

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (trái) và Tổng thống Mỹ Donald Trump tại cuộc gặp ở Nhà Trắng, ngày 24/9/2026. Ảnh: THX/TTXVN phát

Từ việc Mỹ-Trung lập đường dây nóng về sự cố AI đến bài toán phát triển AI an toàn

Việc Mỹ và Trung Quốc thiết lập kênh liên lạc về sự cố trí tuệ nhân tạo (AI) cho thấy quản lý rủi ro đang trở thành một phần của cuộc đua AI. Với Việt Nam, vấn đề đặt ra trong thực hiện Nghị quyết 57 là thúc đẩy làm chủ công nghệ, đổi mới sáng tạo nhưng đồng thời bảo đảm an ninh, an toàn ngay từ đầu.