Ảnh minh họa: Tuấn Anh/TTXVN
Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm hiện đại hóa việc quản lý nhà nước về đất đai, nâng cao chất lượng giải quyết thủ tục hành chính, giảm phiền hà cho người dân, doanh nghiệp; đồng thời tạo nền tảng thúc đẩy xây dựng chính quyền số, kinh tế số tại Thủ đô.
Chuẩn hóa dữ liệu
Thực hiện Chỉ thị số 05/CT-TTg ngày 13/2/2026 của Thủ tướng Chính phủ về khẩn trương tập trung nguồn lực đẩy nhanh tiến độ đo đạc, lập bản đồ địa chính, đăng ký đất đai và xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai, thành phố Hà Nội đang tập trung chỉ đạo các sở, ngành, đơn vị chuyên môn và chính quyền cơ sở triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm hoàn thiện hệ thống dữ liệu đất đai theo hướng “đúng - đủ - sạch - sống - thống nhất - dùng chung”.
Theo số liệu hiện có, tổng diện tích tự nhiên của Hà Nội là 335.984 ha, tương ứng khoảng 4.189.073 thửa đất. Đến nay, dữ liệu không gian đất đai, tức dữ liệu bản đồ, đã hoàn thành đối với 269.362 ha, đạt 80,17% diện tích tự nhiên, tương ứng 3.239.424 thửa đất.
Trong số này, diện tích dữ liệu hoàn thành mới đạt 115.780 ha với 1.392.953 thửa; phần dữ liệu kế thừa từ các dự án trước là 153.582 ha với 1.846.471 thửa. Cùng đó, dữ liệu thuộc tính đã được tích hợp, đồng bộ lên cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai đối với 2.475.946 thửa đất. Phần diện tích còn lại cần tiếp tục bổ sung chủ yếu là đất nông nghiệp sau dồn điền đổi thửa và các thửa đất nhỏ lẻ, với quy mô 66.622 ha, tương ứng 949.649 thửa, chiếm 19,83% diện tích tự nhiên toàn thành phố.
Kết quả này có được sau quá trình Hà Nội triển khai quyết liệt Chiến dịch 90 ngày đêm làm giàu, làm sạch dữ liệu đất đai, diễn ra từ ngày 1/9/2025 đến ngày 30/11/2025 theo Kế hoạch số 515/KH-BCA-BNN&MT của Bộ Công an và Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Đây là đợt cao điểm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, không chỉ nhằm chuẩn hóa, bổ sung dữ liệu đất đai mà còn từng bước kết nối, xác thực, đồng bộ với các cơ sở dữ liệu quốc gia khác, nhất là cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
Trong khuôn khổ chiến dịch này, Hà Nội đã thu thập hơn 1,1 triệu hồ sơ đất đai, gồm các giấy chứng nhận quyền sử dụng đất qua nhiều thời kỳ; tổ chức xác thực, đối soát hơn 3,5 triệu bản ghi thông tin dân cư với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; đồng bộ 100% dữ liệu đã hoàn thiện lên hệ thống quốc gia VNLIS; đồng thời tạo lập mã định danh thửa đất cho 2.475.946 thửa. Những kết quả này góp phần quan trọng hình thành nền tảng dữ liệu đồng bộ, phục vụ quản lý nhà nước, khai thác thông tin, cũng như giải quyết các thủ tục hành chính liên quan đến đất đai.
Dịch vụ công trực tuyến toàn trình
Không chỉ dừng ở việc chuẩn hóa và số hóa dữ liệu, chiến dịch còn tạo chuyển biến rõ nét trong cải cách thủ tục hành chính. Nhiều thành phần hồ sơ ở hàng chục thủ tục đã được cắt giảm khi dữ liệu đã có trên hệ thống như không yêu cầu bản sao căn cước công dân hoặc giấy xác nhận quy hoạch trong những trường hợp đã có thể khai thác, kiểm tra từ cơ sở dữ liệu. Thời gian giải quyết ở 7 thủ tục hành chính cũng được rút ngắn từ 0,25 đến 0,5 ngày.
Đáng chú ý, phần mềm ViLIS tiếp tục được nâng cấp, đồng thời tổ chức đào tạo, cấp tài khoản cho 126 phường, xã mới để thực hiện in giấy chứng nhận trực tiếp tại cấp xã. Đây là bước cải tiến có ý nghĩa thực tiễn lớn, góp phần tăng tính chủ động cho chính quyền cơ sở, giảm thời gian luân chuyển hồ sơ, nâng cao chất lượng phục vụ người dân.
Một trong những yêu cầu đặt ra đối với Hà Nội là phải sắp xếp, chuẩn hóa lại toàn bộ cơ sở dữ liệu đất đai theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, phù hợp với 126 phường, xã sau sắp xếp theo Nghị quyết số 1656/NQ-UBTVQH15. Quá trình này đặc biệt phức tạp do Hà Nội có lịch sử biến động địa giới hành chính qua nhiều giai đoạn; trong đó, có việc hợp nhất địa giới hành chính với tỉnh Hà Tây cũ từ năm 2008, dẫn đến nguy cơ chồng chéo, phân tán hoặc không thống nhất dữ liệu.
Việc tái cấu trúc dữ liệu theo đơn vị hành chính mới vì vậy không đơn thuần là thao tác kỹ thuật, mà còn là nhiệm vụ quan trọng để bảo đảm dữ liệu quản lý đất đai được đồng bộ, chính xác, thống nhất và có khả năng khai thác lâu dài trong toàn hệ thống chính quyền.
Để duy trì, vận hành và phát huy kết quả đạt được, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đã ban hành kế hoạch tiếp tục thực hiện chiến dịch làm giàu, làm sạch cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai năm 2026. Mục tiêu đặt ra là duy trì kết quả của chiến dịch trước đó; chuẩn hóa quy trình, thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu số; bảo đảm an ninh, an toàn, bảo mật hệ thống; đồng thời thống nhất phần mềm trong toàn bộ hệ thống thông tin đất đai.
Theo lộ trình được đề xuất, trong tháng 3/2026, Hà Nội sẽ hoàn thiện chỉnh lý và đưa vào vận hành bản đồ theo ranh giới 126 phường, xã mới. Đến ngày 30/4/2026, thành phố phấn đấu hoàn thành việc khớp nối 3 khối thông tin cùng định danh dân cư cho 2.475.946 thửa đã có dữ liệu. Đến ngày 30/6/2026, Hà Nội sẽ tiếp tục khớp nối, hoàn thiện dữ liệu cho 763.478 thửa còn lại, là các thửa đã có bản đồ nhưng còn thiếu thông tin thuộc tính hoặc hồ sơ; đồng thời triển khai đo đạc, lập bản đồ địa chính bổ sung và xây dựng dữ liệu cho 949.649 thửa còn thiếu.
Như vậy, mốc 30/6/2026 được xác định là thời điểm then chốt để Hà Nội hoàn thành mục tiêu 100% cơ sở dữ liệu đất đai theo yêu cầu đặt ra. Sau mốc này, trọng tâm của thành phố sẽ chuyển sang duy trì dữ liệu “sống”, tức cập nhật thường xuyên, liên tục các biến động phát sinh hằng ngày như chuyển nhượng, thừa kế, thế chấp, thay đổi quy hoạch hoặc các biến động pháp lý khác liên quan đến thửa đất.
Song song đó, Hà Nội cũng định hướng mở rộng kết nối, liên thông với các cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành khác, gồm dân cư, thuế, công chứng, đăng ký doanh nghiệp, quy hoạch xây dựng. Thành phố đồng thời nghiên cứu tích hợp mã định danh thửa đất với nền tảng địa chỉ số quốc gia, qua đó hình thành hạ tầng dữ liệu dùng chung, phục vụ hiệu quả hơn công tác quản lý, tra cứu, xác minh và cung cấp dịch vụ công trực tuyến.
Một định hướng đáng chú ý khác là phát triển các dịch vụ công trực tuyến toàn trình dựa trên nền tảng dữ liệu đất đai đã được chuẩn hóa. Người dân và doanh nghiệp trong tương lai có thể tra cứu bản đồ, xác nhận tình trạng pháp lý thửa đất, theo dõi hồ sơ và thực hiện nhiều giao dịch hành chính liên quan đến đất đai trên môi trường số, thay vì phụ thuộc nhiều vào hồ sơ giấy như trước đây.
Để hỗ trợ chính quyền địa phương tháo gỡ khó khăn trong quá trình triển khai, nâng cao năng lực sử dụng phần mềm, cập nhật và chỉnh lý bản đồ, từ ngày 9 đến 12/3/2026, Văn phòng Đăng ký đất đai Hà Nội đã tổ chức 4 lớp tập huấn nâng cao nghiệp vụ cho cán bộ của 126 phường, xã trên địa bàn thành phố. Nội dung tập huấn tập trung vào sử dụng phần mềm ViLIS, cập nhật và chỉnh lý bản đồ địa chính trên phần mềm MicroStation V8i, qua đó góp phần bảo đảm tính đồng bộ trong vận hành hệ thống từ thành phố đến cơ sở.
Theo đánh giá của cơ quan chuyên môn, việc hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai không chỉ giúp minh bạch hóa quản lý nhà nước, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý tài nguyên mà còn trực tiếp cải thiện chất lượng dịch vụ công, giảm giấy tờ, giảm thời gian xử lý hồ sơ và chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp.
Trong bối cảnh chuyển đổi số đang được đẩy mạnh trên nhiều lĩnh vực, đất đai là một trong những lĩnh vực có khối lượng dữ liệu lớn, liên quan trực tiếp tới quyền lợi của người dân, hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh và công tác quy hoạch, phát triển đô thị. Vì vậy, việc xây dựng, hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai đồng bộ, chính xác và có khả năng kết nối, chia sẻ không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật, mà còn là nền tảng quan trọng để xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số tại Thủ đô.