Hạ tầng số không chỉ giúp quy trình bầu cử vận hành khoa học, chính xác, đồng bộ hơn, mà còn góp phần nâng cao tính minh bạch, tăng cường tương tác với cử tri, bảo đảm mỗi lá phiếu được chuẩn bị trên cơ sở thông tin đầy đủ và đáng tin cậy.
Người dân thực hiện thao tác trên Robot AI hỗ trợ thực hiện các thủ tục hành chính tại phường Cửa Nam. Ảnh minh họa: Nguyễn Thắng/TTXVN
Trên toàn thành phố Hà Nội, việc ứng dụng công nghệ đã được triển khai đồng bộ ở nhiều khâu then chốt. Dữ liệu cử tri được xây dựng trên nền tảng Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, hạn chế tối đa tình trạng sai sót, trùng lặp hoặc bỏ sót. Hồ sơ ứng cử được tiếp nhận theo hướng kết hợp giữa hình thức truyền thống và số hóa, bảo đảm vừa chặt chẽ về pháp lý, vừa thuận tiện trong quản lý, lưu trữ.
Dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống”
Tại phường Giảng Võ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban Bầu cử phường Cồ Như Dũng cho biết, dữ liệu dân cư được xác định là “xương sống” của kỳ bầu cử. Việc rà soát, cập nhật thông tin cử tri dựa trên hệ thống định danh điện tử giúp danh sách được lập chính xác theo từng khu vực bỏ phiếu; thẻ cử tri được in trực tiếp từ hệ thống, bảo đảm thống nhất và bảo mật. Toàn bộ hồ sơ ứng cử tại phường cũng đã được số hóa, góp phần rút ngắn thời gian xử lý và tăng tính đồng bộ trong quản lý .
Theo ông Cồ Như Dũng, mục tiêu cao nhất là tổ chức một kỳ bầu cử “Dân chủ – Đúng luật – An toàn – Tiết kiệm”, trong đó công nghệ đóng vai trò hỗ trợ quan trọng, giúp tiết kiệm nhân lực nhưng vẫn bảo đảm đúng quy định pháp luật.
Tại phường Cửa Nam, việc ứng dụng mã QR trong tuyên truyền bầu cử đã tạo thêm kênh tiếp cận thông tin linh hoạt cho người dân. Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân phường, Chủ tịch Ủy ban Bầu cử phường Nguyễn Hoàng Trường nhấn mạnh, công tác bầu cử là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, đòi hỏi mọi khâu phải chính xác, minh bạch. Danh sách cử tri được xây dựng trên Hệ thống quản lý cử tri của Bộ Công an, cập nhật, điều chỉnh kịp thời trước khi niêm yết chính thức .
Việc gắn mã QR tại các điểm niêm yết giúp cử tri dễ dàng tra cứu địa điểm bỏ phiếu, thông tin liên quan và phản ánh kiến nghị. Đây không chỉ là giải pháp kỹ thuật mà còn là bước chuyển từ truyền thông một chiều sang tương tác hai chiều, tăng tính công khai và trách nhiệm giải trình.
Đáng chú ý ở cấp thành phố, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội đã ra mắt Bản đồ số thông tin bầu cử, tích hợp dữ liệu về đơn vị bầu cử, danh sách và tiểu sử người ứng cử, chương trình hành động, cùng các liên kết đến cơ quan báo chí chính thống. Nền tảng này góp phần hệ thống hóa thông tin, giúp cử tri tiếp cận dữ liệu một cách trực quan, đồng bộ và cập nhật theo thời gian thực.
Thông qua bản đồ số, cử tri có thể tra cứu trực quan các đơn vị bầu cử theo địa giới hành chính của Thủ đô; xác định rõ địa bàn cư trú thuộc đơn vị bầu cử nào; theo dõi danh sách, thông tin, tiểu sử tóm tắt của người ứng cử tại từng đơn vị; cập nhật tin tức về các hội nghị tiếp xúc cử tri và chương trình hành động của người ứng cử.
Không chỉ dừng lại ở chức năng tra cứu, bản đồ số còn tích hợp liên kết trực tuyến đến Trang thông tin điện tử của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội cùng các cơ quan báo chí, phát thanh, truyền hình đang tuyên truyền về công tác bầu cử. Qua đó, người dân có thể tiếp cận nguồn thông tin chính thống, cập nhật, chính xác và đầy đủ, góp phần nâng cao tính minh bạch của quá trình bầu cử.
Là sản phẩm truyền thông trực quan, hiện đại và thân thiện với người dùng, bản đồ số được thiết kế tối ưu cho cả điện thoại thông minh và máy tính. Chỉ với vài thao tác đơn giản, cử tri có thể tra cứu mọi lúc, mọi nơi mà không bị giới hạn bởi không gian hay thời gian. Giao diện bản đồ giúp thông tin không còn khô cứng mà trở nên sinh động, dễ hiểu, phù hợp với nhiều nhóm đối tượng, đặc biệt là cử tri trẻ. Đây được xem là một bước tiến mới trong việc hiện đại hóa phương thức cung cấp thông tin chính thống đến cử tri Thủ đô.
Tuổi trẻ xung kích đưa công nghệ vào công việc cụ thể
Đặc biệt, chuyển đổi số trong bầu cử không chỉ đến từ các cơ quan chuyên môn, mà còn ghi nhận sự tham gia sáng tạo của lực lượng trẻ. Tại phường Hà Đông, tuổi trẻ địa phương đã xây dựng và đưa vào sử dụng Chatbox hỗ trợ công tác bầu cử – một mô hình linh hoạt, thiết thực. Xuất phát từ nhu cầu giải đáp nhanh các thắc mắc của công dân, Đoàn Thanh niên phường Hà Đông đã chủ động nghiên cứu, xây dựng Chatbox với nội dung tập trung vào những vấn đề cử tri quan tâm: khu vực bỏ phiếu, đơn vị bầu cử, quy trình bỏ phiếu, các văn bản hướng dẫn liên quan. Chỉ với những câu lệnh đơn giản, người dân có thể nhận được câu trả lời nhanh gọn, chính xác.
Theo ông Nguyễn Tiến Phúc, Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc phường, Bí thư Đoàn Thanh niên phường Hà Đông, việc ứng dụng Chatbox không chỉ giúp giảm tải cho công tác tuyên truyền trực tiếp, mà còn tạo điều kiện để người dân tiếp cận thông tin thuận tiện hơn. Quan trọng hơn, đây là cách để tuổi trẻ địa phương thể hiện vai trò xung kích trong đưa chuyển đổi số vào những công việc cụ thể, gần dân và sát thực tiễn.
Ít người biết rằng, phía sau Chatbox là sự tham gia thường xuyên của đội ngũ cán bộ, đoàn viên thanh niên phường. Từng nội dung được rà soát, bổ sung, chỉnh sửa kịp thời nhằm bảo đảm thông tin thống nhất, chính xác. Dù không hoạt động trực tuyến liên tục, mô hình vẫn phát huy hiệu quả nhờ tinh thần chủ động, trách nhiệm của lực lượng trẻ.
Từ hiệu quả ban đầu, Chatbox phục vụ công tác bầu cử đã được triển khai tới các chi đoàn tổ dân phố, từng bước lan tỏa trong đoàn viên, thanh niên và nhân dân trên địa bàn. Cách làm không mới về công nghệ, nhưng mới ở tư duy tiếp cận và tinh thần trách nhiệm, qua đó góp phần cùng địa phương tổ chức cuộc bầu cử đúng quy định, dân chủ và minh bạch.
Có thể thấy, từ dữ liệu dân cư, số hóa hồ sơ ứng cử, ứng dụng mã QR, bản đồ số đến Chatbox hỗ trợ người dân, hạ tầng số đang tạo thành một hệ sinh thái công nghệ phục vụ bầu cử tại Hà Nội. Khi các lớp dữ liệu được kết nối, thông tin được công khai và tương tác được tăng cường, quy trình bầu cử không chỉ chính xác hơn mà còn minh bạch và gần dân hơn.
Trong kỷ nguyên số, mỗi lá phiếu không chỉ được bảo đảm bằng khuôn khổ pháp luật mà còn được nâng đỡ bởi một nền tảng công nghệ đồng bộ, khoa học. Đó chính là cơ sở để ngày bầu cử thực sự trở thành ngày hội của toàn dân, nơi quyền làm chủ của nhân dân được thực hiện trên nền tảng thông tin đầy đủ, minh bạch và đáng tin cậy.