Học sinh tại trường trung học số 6 ở Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc. Ảnh tư liệu: THX/TTXVN
Theo Tân Hoa xã, chỉ trong vài phút, nó đã tạo ra các chuỗi câu hỏi được thiết kế riêng cho học sinh ở nhiều trình độ học tập khác nhau và bài tập về nhà được cá nhân hóa, trong khi giáo viên xem xét và tinh chỉnh nội dung do AI tạo ra trước khi đưa vào sử dụng.
Cảnh tượng này phản ánh sự chuyển đổi rộng lớn hơn đang diễn ra trong hệ thống giáo dục cơ bản lớn nhất thế giới với hơn 220 triệu học sinh, khi Trung Quốc chuyển sang sử dụng AI để nâng cao chất lượng giáo dục cơ bản và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của từng người học, sau nhiều thập kỷ mở rộng khả năng tiếp cận giáo dục và thu hẹp khoảng cách vùng miền.
Sau khi cơ bản đạt mục tiêu phổ cập giáo dục bắt buộc, Trung Quốc đang chuyển trọng tâm từ bảo đảm mọi trẻ em đều được đến trường sang cung cấp nền giáo dục chất lượng cao hơn, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của từng học sinh. Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 (2026-2030) của Trung Quốc đặt mục tiêu tận dụng AI để chuyển đổi mô hình giáo dục, đồng thời đưa công nghệ này vào mọi thành tố, mọi giai đoạn và mọi bối cảnh của hoạt động giáo dục.
Vào tháng 4, Bộ Giáo dục Trung Quốc đã khởi động kế hoạch hành động "Trí tuệ nhân tạo cộng với giáo dục" nhằm đẩy nhanh việc ứng dụng AI trong giáo dục tiểu học và trung học cơ sở, khuyến khích giảng dạy liên ngành và mở rộng ứng dụng AI trong lớp học.
Những chính sách này đang dần được triển khai trên toàn quốc. Tại Ôn Châu, tỉnh Chiết Giang, miền Đông Trung Quốc, các lớp học về trí tuệ nhân tạo đã được áp dụng với học sinh tạo dùng AI tạo sinh tạo hình đại diện kỹ thuật số giới thiệu văn hóa thành phố bằng phương ngữ địa phương.
Tại Bắc Kinh, "trợ lý" AI tại trường Trung học cơ sở số 13 thông qua phân tích dữ liệu học tập, xác định được những lỗ hổng kiến thức chung trong lớp cũng như điểm mạnh và điểm yếu của từng học sinh. Nó cũng cung cấp cho giáo viên những ý tưởng mới để làm phong phú thêm việc giảng dạy trong lớp học thông qua trí tuệ nhân tạo.
Ví dụ, cô giáo Zhang Meiya đã tận dụng AI để đưa nội dung trừu tượng đến gần hơn với cuộc sống hàng ngày của học sinh, phát triển các nghiên cứu về các vấn đề như tranh chấp quyền riêng tư nhà thông minh cũng như sự lan truyền tin giả do AI tạo ra, trước khi giảng bài về quyền và trách nhiệm của công dân.
Thời gian giáo viên tiết kiệm được giờ đây được dành cho việc lập kế hoạch bài học và phát triển chuyên môn thay vì chấm điểm lặp đi lặp lại. Những thay đổi này được xây dựng dựa trên nhiều năm đầu tư vào giáo dục số. Trung Quốc đã đạt được kết nối internet trên tất cả các trường tiểu học và trung học cơ sở vào năm 2020, đặt nền tảng cho việc áp dụng rộng rãi hơn các công cụ học tập kỹ thuật số.
Học sinh tại một trường tiểu học ở Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc. Ảnh: AFP/TTXVN (Ảnh không cho phép bên thứ ba khai thác, chia sẻ lại)
Ngày nay, AI ngày càng được xem là bước tiến tiếp theo trong quá trình chuyển đổi giáo dục. Công nghệ này cũng đang giúp thu hẹp khoảng cách vốn được coi là khó khăn giữa giáo dục tiêu chuẩn hóa và học tập cá nhân hóa. Đối với Thứ trưởng Bộ Giáo dục Trung Quốc Wang Jiayi, điều này cho thấy tương lai của giáo dục. Theo ông Wang Jiayi, thay vì mô hình "một kích cỡ phù hợp cho tất cả", giáo dục tương lai sẽ cung cấp các lộ trình học tập cá nhân hóa phù hợp với từng học sinh, kèm sự linh hoạt hơn, quyền tự chủ của người học, đánh giá đa dạng và hướng dẫn cá nhân hóa ngày càng trở nên khả thi hơn.
Tuy nhiên, các nhà giáo dục cảnh báo rằng AI vẫn chưa hoàn hảo. Các hệ thống hiện tại có thể gặp khó khăn trong việc đánh giá chính xác một số loại bài viết nhất định, chẳng hạn như bài luận du lịch, hoặc đánh giá quá trình suy luận của học sinh trong một số bài toán.
Khả năng tương tác dữ liệu giữa các nền tảng AI khác nhau cũng là thách thức trong một số lĩnh vực. "Đó chính là lý do tại sao vai trò của giáo viên không hề bị giảm bớt mà ngược lại còn được tăng cường", Phó hiệu trưởng trường Trung học cơ sở số 13 Bắc Kinh Wu Chunhui cho biết.
Đối với các nhà giáo dục, công nghệ không phải là mục tiêu cuối cùng. Thay vào đó, AI được xem như công cụ giúp cho nền giáo dục chất lượng trở nên dễ tiếp cận hơn, đồng thời vẫn đặt sự phát triển toàn diện của học sinh làm trọng tâm của quá trình học tập.