Một giao lộ đông đúc ở thủ đô Tokyo, Nhật Bản. Ảnh: Getty Images
Theo tờ Guardian, đoạn video bắt đầu bằng một cảnh tượng ấm lòng. Một bé gái, rõ ràng rất vui mừng khi được ở Tokyo, mỉm cười và giơ ngón tay hình chữ V về phía máy quay. Vài giây sau, em bị một người phụ nữ đeo khẩu trang y tế xô ngã từ phía sau. Kẻ tấn công không hề áy náy, vẫn sải bước ra khỏi khung hình của đoạn video do mẹ bé gái quay.
Đây dường như không phải là một vụ va chạm vô tình ở nơi đông người, mà là một trong những ví dụ rõ ràng nhất về hàng loạt vụ xô đẩy “butsukari otoko” – “va chạm người” – ở Nhật Bản mà các chuyên gia cho rằng bắt nguồn từ sự kết hợp giữa động lực giới tính và áp lực của cuộc sống hiện đại.
Một video về vụ việc, được quay vào ngày 25/2 giữa ngã tư đông đúc ở khu Shibuya, Tokyo, đã thu hút hơn 1 triệu lượt xem trên Instagram. Hầu hết người bình luận đều lên án hành động của người phụ nữ, trong khi một số người đặt câu hỏi liệu việc chụp ảnh giữa một ngã tư đông đúc như vậy có phải là một quyết định khôn ngoan hay không.
Xem video khoảnh khắc bé gái bị xô ngã ở ngã tư Shibuya- Nguồn: SCMP:
Hiện tượng cố tình va chạm – được gọi là “butsukari” (tiếng Anh là "bumping") – bắt đầu được dư luận Nhật Bản chú ý từ năm 2018, khi một đoạn video hơi mờ xuất hiện, ghi lại cảnh một người đàn ông cố ý xô vào nhiều phụ nữ tại ga Shinjuku Station, nhà ga đường sắt bận rộn nhất thế giới.
Tháng 5 năm ngoái, một phó giáo sư 59 tuổi đã bị bắt tại Fukuoka, với cáo buộc hành hung nhiều người qua đường bằng cách dùng túi xách đập vào họ khi đi ngang qua.
Theo luật pháp Nhật Bản, người đàn ông này có thể phải đối mặt với án tù lên tới hai năm hoặc mức phạt tối đa 300.000 yên (khoảng 1.895 USD). Nếu vụ tấn công gây thương tích, hình phạt có thể nặng hơn.
Một số vụ việc tương tự cũng được ghi nhận quanh ga Tamachi Station ở Tokyo, trong đó có trường hợp một phụ nữ bị va mạnh đến mức gãy xương sườn. Sau các sự cố này, hành khách khi ra vào ga phải đi theo các làn đường được ngăn cách bằng cọc chắn.
Không chỉ nam giới thực hiện hành vi “bumping”, dù theo quan sát không chính thức, họ có xu hướng là thủ phạm nhiều hơn. Các bài đăng trên mạng xã hội cho thấy cả nam lẫn nữ cố tình sải bước trong đám đông để va mạnh vào những nạn nhân không đề phòng.
Trong một đoạn video lan truyền rộng rãi, một phụ nữ dùng túi xách đánh vào người qua đường, sau đó dừng lại nhặt thứ gì đó rơi xuống đất rồi quay lại quát mắng nạn nhân.
Do loại tội phạm này còn khá mới, hiện chưa có thống kê chính thức. Trong nhiều trường hợp, người gây ra hành vi tấn công lợi dụng đám đông để nhanh chóng rời đi. Một số nạn nhân thậm chí không nhận ra rằng họ đã bị cố tình nhắm tới.
Một cuộc khảo sát năm 2024 với 21.000 nam và nữ cho thấy 14% từng là nạn nhân của hành vi “butsukari” (cố tình va chạm), 6% cho biết họ đã chứng kiến một vụ việc, và 5% vừa chứng kiến vừa từng là nạn nhân.
Các chuyên gia cho rằng hiện tượng này phần nào liên quan đến những thay đổi trong quan hệ giới.
“Bumping là một phản ánh của xã hội hiện đại”, giáo sư xã hội học Kiryu Masayuki tại Toyo University, người chuyên nghiên cứu tâm lý tội phạm, nói với trang Toyokeizai năm ngoái. “Những quan niệm cũ như việc cho rằng đàn ông vượt trội hơn phụ nữ vẫn còn ăn sâu. Nhưng trong thế giới ngày nay, khi thị trường lao động khó khăn và tương lai nhiều bất ổn, những hình mẫu nam tính truyền thống đã bị lung lay”.
Theo ông, việc cố tình va chạm vào phụ nữ là cách rủi ro thấp để trút bỏ sự bức bối: “Họ tin rằng sẽ không bị cảnh sát bắt".
Sự bùng nổ du lịch tại Nhật Bản cũng làm vấn đề thêm phức tạp. Nhiều du khách đổ tới các địa điểm đông đúc ở Tokyo, Kyoto và Osaka để quay video hay chụp ảnh đăng Instagram, đôi khi dừng lại ngay giữa dòng người đông đúc.
Sau vụ việc tại ngã tư Shibuya liên quan đến bé gái người Đài Loan/Trung Quốc, Đại sứ quán Trung Quốc tại Tokyo đã cảnh báo công dân nước này nên giữ khoảng cách an toàn với người khác ở nơi đông người và tránh sử dụng điện thoại khi đang đi bộ.
Tuy nhiên, không có bằng chứng cho thấy người phụ nữ tấn công biết quốc tịch của bé gái. Trong đoạn video, bà ta còn thúc khuỷu tay vào một người đàn ông và va vào một đứa trẻ khác trước khi xô ngã bé gái.
Mẹ của bé cho biết bà đã vô tình ghi lại một “cảnh tượng đáng sợ”. “Điều đó cũng khiến tôi nhận ra rằng những tình huống như vậy xảy ra khá thường xuyên ở Nhật Bản”, bà nói với tờ Guardian. Bà cho biết mình còn bị chỉ trích và xúc phạm trên mạng vì chụp ảnh con gái tại ngã tư dành cho người đi bộ.
“Tôi thừa nhận có thể mình đã bất cẩn với dòng người qua lại. Nhưng không phải là tôi phớt lờ luật giao thông”, bà nói thêm. Bà cho biết mình đã làm theo hướng dẫn bằng tiếng Trung trên trang Go Tokyo – website do Cục Hội nghị và Du khách Tokyo vận hành – trong đó nói rằng du khách “có thể đứng ở giao lộ để chụp ảnh”.