Trao đổi với phóng viên Báo Tin tức và Dân tộc, bà Nguyễn Thị Vân Nga, Giám đốc Trung tâm Dữ liệu và Thông tin khoa học, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam nhấn mạnh vai trò của truyền thông trong lan tỏa tri thức khoa học, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu, góp phần đưa khoa học công nghệ trở thành động lực phát triển đất nước.
Thưa bà, trong thời gian qua, báo chí và công tác truyền thông về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo đã đóng góp như thế nào vào việc đưa các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, đặc biệt là Nghị quyết 57-NQ/TW, đến với người dân, doanh nghiệp và cộng đồng khoa học?
Trong bối cảnh khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang trở thành động lực quan trọng cho sự phát triển đất nước, báo chí giữ vai trò đặc biệt trong việc đưa tri thức khoa học từ các phòng thí nghiệm, viện nghiên cứu đến với cộng đồng, doanh nghiệp và người dân.
Bà Nguyễn Thị Vân Nga (bên phải), Giám đốc Trung tâm Dữ liệu và Thông tin khoa học, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam trao đổi với nhà khoa học tại Viện Hàn lâm.
Thực tế cho thấy, các kết quả nghiên cứu khoa học chỉ thực sự phát huy giá trị khi được truyền thông rộng rãi, giúp xã hội hiểu đúng và thúc đẩy ứng dụng vào thực tiễn. Điển hình như mới đây, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã công bố 112 sản phẩm sẵn sàng chuyển giao và nhận được sự quan tâm, lan tỏa mạnh mẽ từ các cơ quan báo chí.
Nhờ đó, nhiều sản phẩm nghiên cứu đã thu hút sự quan tâm của doanh nghiệp và các đối tác tiềm năng, cho thấy hiệu quả rõ nét của truyền thông khoa học trong việc kết nối cung - cầu công nghệ, rút ngắn khoảng cách từ nghiên cứu đến ứng dụng.
Tại Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, công tác truyền thông khoa học luôn được chú trọng thông qua nhiều kênh như Cổng Thông tin điện tử, Bản tin Khoa học Công nghệ, các nền tảng mạng xã hội cùng nhiều hoạt động phổ biến kiến thức khoa học tới công chúng.
Chúng tôi thường xuyên giới thiệu các kết quả nghiên cứu tiêu biểu, chân dung nhà khoa học, công trình mới; đồng thời phối hợp tổ chức các bài giảng đại chúng, tọa đàm, triển lãm sách và diễn đàn khoa học nhằm lan tỏa tinh thần nghiên cứu, đổi mới sáng tạo trong xã hội.
Bên cạnh đó, Viện cũng phối hợp với các viện nghiên cứu, trường đại học, Hội Vật lý Việt Nam, Hội Toán học Việt Nam tổ chức nhiều hoạt động phổ biến kiến thức khoa học nhân các sự kiện như Ngày Toán học quốc tế, Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam, Ngày Vật lý Việt Nam...
Những hoạt động này đã thu hút sự quan tâm của đông đảo học sinh, sinh viên, nhà khoa học và công chúng, góp phần nâng cao nhận thức xã hội về vai trò của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo đối với phát triển kinh tế - xã hội.
Theo bà, báo chí cần phát huy vai trò như thế nào để góp phần thực hiện hiệu quả Nghị quyết 57-NQ/TW và thúc đẩy phát triển hệ sinh thái khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo trong thời gian tới?
Từ tháng 4/2026, Trung tâm Dữ liệu và Thông tin khoa học được Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam giao làm đầu mối hợp tác với các cơ quan truyền thông. Qua thực tiễn công tác, tôi cho rằng báo chí không chỉ là kênh thông tin mà còn là cầu nối quan trọng giữa nhà khoa học với doanh nghiệp, cơ quan quản lý và công chúng.
Thông qua các tác phẩm báo chí, những thành tựu khoa học công nghệ, các công nghệ mới và các mô hình ứng dụng hiệu quả được lan tỏa mạnh mẽ hơn. Đây cũng là một trong những yếu tố quan trọng góp phần thúc đẩy chuyển giao công nghệ, thương mại hóa kết quả nghiên cứu và nâng cao nhận thức xã hội về vai trò của khoa học công nghệ trong phát triển kinh tế - xã hội.
Nghị quyết 57-NQ/TW đã xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực then chốt để phát triển đất nước. Để hiện thực hóa mục tiêu đó, bên cạnh nỗ lực của các nhà khoa học, rất cần sự đồng hành của các cơ quan báo chí trong việc truyền tải kịp thời các chủ trương, chính sách, giới thiệu những thành tựu nghiên cứu nổi bật, những mô hình đổi mới sáng tạo hiệu quả và các sản phẩm công nghệ có tiềm năng ứng dụng cao.
Tôi tin rằng trong thời gian tới, sự phối hợp chặt chẽ giữa giới khoa học và các cơ quan báo chí sẽ góp phần đưa khoa học công nghệ đến gần hơn với cuộc sống, xây dựng văn hóa đổi mới sáng tạo trong xã hội và thúc đẩy mạnh mẽ quá trình chuyển giao, thương mại hóa kết quả nghiên cứu, qua đó đóng góp thiết thực vào sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước.
Xin trân trọng cảm ơn bà!