Ngoại giao nhân dân của kiều bào hướng đến thành công của đất nước

TS. Trần Hải Linh, Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nhân và Đầu tư Việt Nam - Hàn Quốc (VKBIA): 

Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV đã khẳng định rõ: Đối ngoại và hội nhập quốc tế là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên, được đặt ngang hàng với quốc phòng và an ninh. Đây là một bước phát triển tư duy chiến lược rất quan trọng, thể hiện tầm nhìn toàn cầu, chủ động tạo dựng môi trường hoà bình, hợp tác cho phát triển đất nước.     

Với hơn 6 triệu người Việt Nam, sinh sống trên 130 quốc gia và vùng lãnh thổ, cộng đồng kiều bào chúng ta chính là nguồn lực chiến lược của ngoại giao nhân dân, gắn kết Việt Nam với thế giới bằng những sợi dây của niềm tin, văn hoá và tri thức. Theo tôi, ngoại giao nhân dân của kiều bào có thể góp phần nổi bật ở ba phương diện.

Cụ thể, quảng bá hình ảnh quốc gia - Một Việt Nam hoà hiếu, đổi mới, năng động và kiến tạo tương lai. Mỗi người Việt ở nước ngoài là một đại sứ văn hoá, lan tỏa bản sắc Việt Nam và câu chuyện phát triển thuyết phục tới bạn bè quốc tế; Xây dựng và củng cố “sức mạnh mềm Việt Nam” thông qua kết nối chuyên gia, trí thức, doanh nghiệp và các thiết chế quốc tế. Đây là con đường giúp chúng ta nâng cao vị thế quốc gia, tham gia sâu hơn vào các quá trình định hình luật chơi toàn cầu; Đồng hành và bảo vệ lợi ích quốc gia trong môi trường cạnh tranh chiến lược. Kiều bào chính là cầu nối tin cậy, giúp Việt Nam mở rộng thị trường, thúc đẩy hợp tác đầu tư, thương mại và chuyển giao công nghệ, đóng góp trực tiếp cho tăng trưởng.

Quan trọng hơn, ngoại giao nhân dân của người Việt ở nước ngoài không chỉ hướng đến thành công của đất nước, mà còn là cách để thể hiện lòng tự hào dân tộc, sự tri ân đối với cội nguồn và trách nhiệm với tương lai Việt Nam.

Với đường lối đối ngoại toàn diện, hiện đại, mang đậm bản sắc Việt Nam mà Đảng đã xác định, cùng với sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, trong đó có cộng đồng người Việt toàn cầu, chúng ta hoàn toàn có thể hiện thực hoá mục tiêu: “Xây dựng một Việt Nam phát triển, thịnh vượng, có vị thế tương xứng với tầm vóc lịch sử và văn hoá dân tộc trên trường quốc tế”.

Ông Phạm Khánh Nam, Tổng Biên tập Tạp chí Hương Việt, Kiều bào tại CHLB Đức:

Tôi hoàn toàn nhất trí với việc Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV xác định đối ngoại, hội nhập quốc tế là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên, gắn bó chặt chẽ với quốc phòng, an ninh, phát triển kinh tế và văn hóa. Trong bối cảnh toàn cầu hóa sâu rộng, hơn 6 triệu người Việt Nam ở nước ngoài, trong đó, hơn 200.000 người tại Cộng hòa Liên bang Đức, đang trở thành một nguồn lực chiến lược của đất nước, vừa là sức mạnh mềm, vừa là cầu nối hữu nghị, hợp tác và chuyển giao tri thức giữa Việt Nam với thế giới.

Để phát huy tiềm năng này, tôi đề xuất: Xây dựng cơ chế phối hợp linh hoạt giữa các cơ quan đại diện ngoại giao và hội đoàn kiều bào, nhằm triển khai hiệu quả các chương trình ngoại giao nhân dân, văn hóa, giáo dục và kinh tế; Phát triển mạng lưới “Đại sứ nhân dân” trong cộng đồng người Việt toàn cầu, để mỗi người Việt ở nước ngoài đều trở thành cầu nối tin cậy, bạn bè thân thiết của Việt Nam trên trường quốc tế; Thúc đẩy hình ảnh Việt Nam hội nhập, nhân văn và đổi mới sáng tạo, thông qua các hoạt động giao lưu, diễn đàn văn hóa – kinh tế, triển lãm khoa học và hợp tác giáo dục.

Dự thảo Văn kiện xác định khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực trung tâm cho phát triển nhanh, bền vững. Trong xu thế đó, đội ngũ trí thức, doanh nhân và chuyên gia Việt kiều tại Đức và nhiều quốc gia khác đang có những thế mạnh vượt trội trong các lĩnh vực như năng lượng tái tạo, y học, tài chính, giáo dục và công nghệ số.

Theo tôi, cần hình thành cơ chế kết nối thường xuyên giữa mạng lưới trí thức Việt Nam ở nước ngoài với các bộ, ngành và địa phương trong nước, nhằm chia sẻ kinh nghiệm, tư vấn chính sách và hợp tác nghiên cứu – chuyển giao công nghệ. Đồng thời, xây dựng quỹ hoặc chương trình đặc thù hỗ trợ kiều bào đầu tư, khởi nghiệp sáng tạo tại Việt Nam, trong đó có ưu đãi về thủ tục, bảo hộ sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ xanh và năng lượng sạch. Bên cạnh đó, cần khuyến khích mô hình “trí thức kiều bào về nước theo dự án ngắn hạn”, giúp tận dụng nguồn chất xám toàn cầu mà vẫn phù hợp điều kiện làm việc linh hoạt của chuyên gia quốc tế.

Dự thảo Văn kiện nhấn mạnh xây dựng con người Việt Nam toàn diện, giàu lòng yêu nước, có bản lĩnh và tri thức hội nhập. Trong công tác kiều bào, điều này cần được thể hiện qua việc bảo tồn ngôn ngữ, văn hóa và lòng hướng về cội nguồn trong thế hệ trẻ.

Tôi đề nghị cần đẩy mạnh các chương trình dạy và học tiếng Việt ở nước ngoài, coi đây là nhiệm vụ văn hóa – giáo dục lâu dài. Các mô hình như Lớp học tiếng Việt tại Frankfurt – được Tổng Lãnh sự quán Việt Nam hỗ trợ tích cực – là minh chứng sinh động cho hiệu quả của sự phối hợp giữa Nhà nước và cộng đồng, cần được nhân rộng trên toàn cầu.

Phát triển hệ thống “Ngôi nhà Việt” tại các nước có đông kiều bào, làm trung tâm sinh hoạt cộng đồng, gìn giữ văn hóa, tư vấn pháp lý – hướng nghiệp, hỗ trợ du học nghề và lao động trẻ. Đây sẽ là không gian kết nối, giúp người Việt xa quê bớt nỗi nhớ nhà, gắn bó hơn với văn hóa dân tộc và tích cực đóng góp cho quê hương.

Mở rộng các chương trình giao lưu, thực tập, nghiên cứu tại Việt Nam cho thanh niên kiều bào; xây dựng nền tảng số kết nối thanh niên Việt Nam toàn cầu để chia sẻ ý tưởng khởi nghiệp, sáng tạo và tình nguyện xã hội.

Cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài là bộ phận không tách rời của dân tộc, là động lực tinh thần và trí tuệ quan trọng trong sự nghiệp phát triển phồn vinh, hạnh phúc của đất nước. Phát huy sức mạnh kiều bào chính là hiện thực hóa ba định hướng lớn của Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV: Khơi dậy khát vọng phát triển phồn vinh, hạnh phúc – để mỗi người Việt dù ở đâu cũng tự hào và góp sức cho Tổ quốc; Xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, gắn với đại đoàn kết toàn dân tộc – trong đó có hơn 6 triệu người Việt xa quê; Đổi mới sáng tạo, hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng, với kiều bào là cầu nối quan trọng của Việt Nam với thế giới.

Với tinh thần đó, tôi tin tưởng rằng Đại hội XIV của Đảng sẽ tiếp tục khơi dậy sức mạnh Việt Nam toàn cầu, đưa đất nước vững bước trên con đường phát triển thịnh vượng, văn minh và hạnh phúc.