Trong tiến trình đó, Công an TP Hà Nội được xác định là lực lượng nòng cốt, giữ vai trò trung tâm trong tham mưu, tổ chức và triển khai xây dựng các phường kiểu mẫu về trật tự, văn minh đô thị – một hướng đi mang tính nền tảng, tạo sức lan tỏa cho toàn thành phố.
Quyết tâm chính trị rõ ràng, cách làm bài bản, đồng bộ
Thực hiện chỉ đạo của UBND TP Hà Nội và Ban Chỉ đạo 197 thành phố, Công an Hà Nội đã chủ động xây dựng kế hoạch tổng thể, lựa chọn một số địa bàn trọng điểm để triển khai thí điểm mô hình phường kiểu mẫu về trật tự đô thị. Đây là những địa bàn có mật độ dân cư cao, hoạt động thương mại – dịch vụ sôi động, tiềm ẩn nhiều nguy cơ vi phạm trật tự đô thị, trật tự công cộng và an toàn giao thông.
Theo đánh giá của Công an TP Hà Nội, nếu không có giải pháp căn cơ, đồng bộ và kiên trì, tình trạng lấn chiếm lòng đường, vỉa hè, họp chợ tự phát, dừng đỗ phương tiện sai quy định… sẽ rất dễ tái diễn, gây áp lực lớn lên hạ tầng đô thị và làm giảm chất lượng sống của người dân. Vì vậy, xây dựng phường kiểu mẫu không chỉ nhằm “làm đẹp” bộ mặt đô thị, mà quan trọng hơn là thiết lập lại kỷ cương, tạo nếp sống văn minh mang tính bền vững.
Ba phường Hoàn Kiếm, Cửa Nam, Ba Đình được lựa chọn thí điểm đều là các địa bàn trung tâm, tập trung nhiều cơ quan Nhà nước, doanh nghiệp; có lưu lượng giao thông lớn, hoạt động thương mại - dịch vụ sôi động.
Từ nhận thức đó, lực lượng Công an đã tham mưu triển khai mô hình theo lộ trình rõ ràng, với yêu cầu cao về trách nhiệm của từng lực lượng, từng cấp chính quyền cơ sở. Không chạy theo thành tích ngắn hạn, không xử lý theo kiểu “đánh trống bỏ dùi”, mô hình phường kiểu mẫu được xác định là nhiệm vụ lâu dài, cần sự vào cuộc liên tục, quyết liệt nhưng cũng linh hoạt, phù hợp với đặc thù từng địa bàn.
Ba giai đoạn triển khai: Rõ việc, rõ người, rõ trách nhiệm
Một trong những điểm nổi bật trong cách làm của Công an Hà Nội là việc tổ chức triển khai theo ba giai đoạn cụ thể, vừa bảo đảm tính pháp lý, vừa tạo sự đồng thuận xã hội.
Giai đoạn đầu là tuyên truyền, khảo sát, nắm tình hình, tập trung rà soát toàn diện các “điểm nóng”, “điểm nghẽn” về trật tự đô thị; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân, hộ kinh doanh ký cam kết chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật. Ở giai đoạn này, lực lượng Công an không chỉ làm nhiệm vụ kiểm tra, mà còn đóng vai trò hướng dẫn, giải thích, giúp người dân hiểu rõ mục tiêu của việc xây dựng phường kiểu mẫu là vì lợi ích chung của cộng đồng.
Giai đoạn hai là ra quân kiểm tra, xử lý, giải tỏa vi phạm, với tinh thần kiên quyết, không có vùng cấm, không có ngoại lệ. Các hành vi lấn chiếm lòng đường, vỉa hè, dựng mái che, biển quảng cáo sai quy định, họp chợ cóc, chợ tạm… được xử lý dứt điểm theo đúng quy định của pháp luật. Điểm đáng chú ý là quá trình xử lý luôn gắn với việc nhắc nhở, hướng dẫn để người dân tự giác chấp hành, hạn chế tối đa phát sinh khiếu nại, bức xúc.
Giai đoạn ba là duy trì, phòng ngừa tái vi phạm, được xem là khâu then chốt quyết định sự thành công của mô hình. Lực lượng Công an phối hợp với chính quyền cơ sở duy trì tuần tra, kiểm soát thường xuyên; đồng thời phát huy vai trò của tổ dân phố, các đoàn thể và người dân trong giám sát, nhắc nhở, giữ gìn trật tự đô thị ngay từ cơ sở.
Mô hình phường kiểu mẫu được triển khai theo 3 giai đoạn: Tuyên truyền, vận động đến ngày 30/11; Tổng kiểm tra, xử lý vi phạm đến ngày 31/12; Từ 1/1/2026 sẽ tập trung duy trì, phòng ngừa tái vi phạm, góp phần xây dựng diện mạo đô thị văn minh, hiện đại.
Chuyển biến từ thực tiễn, lan tỏa từ những địa bàn thí điểm
Tại các địa bàn triển khai thí điểm như Hoàn Kiếm, Ba Đình, Cửa Nam… diện mạo đô thị đã có những chuyển biến rõ nét. Nhiều tuyến phố trước đây thường xuyên bị lấn chiếm nay đã thông thoáng hơn; trật tự giao thông được cải thiện; ý thức chấp hành của người dân, hộ kinh doanh từng bước được nâng lên.
Quan trọng hơn, mô hình phường kiểu mẫu đã tạo ra sự thay đổi trong tư duy quản lý đô thị: từ chỗ chủ yếu dựa vào xử phạt sang kết hợp hài hòa giữa tuyên truyền, vận động và xử lý nghiêm minh; từ cách làm đơn lẻ sang phối hợp đồng bộ giữa Công an – chính quyền – các đoàn thể và Nhân dân.
Nhiều người dân bày tỏ sự đồng tình, ủng hộ khi thấy trật tự được lập lại một cách nghiêm túc, công bằng, không hình thức. Không gian sống an toàn, gọn gàng, văn minh hơn cũng chính là lợi ích thiết thực mà mô hình phường kiểu mẫu mang lại.
Việc xây dựng thành công mô hình thí điểm các phường Hoàn Kiếm, Cửa Nam, Ba Đình thành phường kiểu mẫu về trật tự, văn minh đô thị sẽ là tiền đề để nhân rộng trên toàn thành phố; góp phần từng bước xây dựng diện mạo Thủ đô "Sáng - Xanh - Sạch - Đẹp - Văn minh - Hiện đại" đáp ứng các yêu cầu về phát triển kinh tế, xã hội của Thủ đô và đất nước.
Xây dựng trật tự đô thị – nhiệm vụ lâu dài, không có điểm dừng
Công an TP Hà Nội xác định, xây dựng phường kiểu mẫu về trật tự đô thị không phải là đích đến cuối cùng, mà là bước khởi đầu để lan tỏa cách làm hiệu quả ra toàn thành phố. Trong bối cảnh Hà Nội đang hướng tới mục tiêu đô thị xanh – thông minh – đáng sống, trật tự, kỷ cương đô thị chính là nền tảng quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu đó.
Với quyết tâm cao, cách làm bài bản và sự đồng thuận ngày càng lớn của người dân, mô hình phường kiểu mẫu về trật tự đô thị được kỳ vọng sẽ trở thành “chuẩn mực mới” trong quản lý đô thị của Thủ đô.
Từ những con phố nhỏ, những vỉa hè quen thuộc, kỷ cương đô thị đang dần được thiết lập, góp phần xây dựng hình ảnh một Hà Nội văn minh, hiện đại nhưng vẫn giàu bản sắc – nơi trật tự không chỉ được giữ bằng mệnh lệnh hành chính, mà bằng ý thức tự giác và trách nhiệm cộng đồng.