Trao ‘cần câu’ để phụ nữ vùng khó tự tin vươn lên, khẳng định vị thế

Đại hội diễn ra trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với chuyển đổi số mạnh mẽ, hội nhập quốc tế sâu rộng, cùng yêu cầu ngày càng cao về nâng cao quyền năng, đời sống và vị thế của phụ nữ. Những cơ hội mới đang mở ra, nhưng cũng đặt ra không ít thách thức đối với phụ nữ và công tác Hội.

Từ miền sông nước Vĩnh Long đến vùng trung du Phú Thọ, những cán bộ Hội ở cơ sở đều chung một kỳ vọng: Đại hội sẽ thật sự trở thành diễn đàn lắng nghe tiếng nói từ thực tiễn đời sống, nơi tâm tư, khát vọng và những vấn đề của phụ nữ hôm nay được chia sẻ, thấu hiểu và tìm lời giải.

Kỳ vọng Đại hội là diễn đàn tiếng nói của phụ nữ

Tâm huyết với công tác Hội, nhiều năm gắn bó và sâu sát với đời sống hội viên, bà Nguyễn Thị Kim Thoa, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) tỉnh Vĩnh Long kỳ vọng Đại hội sẽ dành nhiều thời gian thảo luận những giải pháp mang tính đột phá, xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của phụ nữ cơ sở. 

Theo bà, một trong những vấn đề cấp thiết hiện nay là nâng cao quyền năng kinh tế cho phụ nữ trong kỷ nguyên số; tạo điều kiện để chị em tiếp cận khoa học công nghệ, chuyển đổi số, tín dụng, khởi nghiệp và việc làm bền vững, qua đó từng bước thu hẹp khoảng cách về thu nhập và cơ hội phát triển.

Cùng với đó là yêu cầu đầu tư hệ thống an sinh xã hội, các dịch vụ hỗ trợ gia đình, chăm sóc trẻ em và người cao tuổi để phụ nữ có thêm điều kiện tham gia lao động, cống hiến và phát triển toàn diện hơn.

Không chỉ nhìn vào những câu chuyện sinh kế, bà Kim Thoa còn trăn trở với những khó khăn của tổ chức Hội ở cơ sở trong bối cảnh sắp xếp tổ chức bộ máy và đổi mới phương thức hoạt động. Theo bà Thoa, cần tháo gỡ các “điểm nghẽn” về nguồn lực, cơ chế hoạt động và đội ngũ cán bộ Hội để tổ chức Hội thật sự “gần dân, sát dân” và đồng hành hiệu quả với phụ nữ.

Một vấn đề khác cần quan tâm là tăng cường các giải pháp bảo vệ phụ nữ và trẻ em trước bạo lực giới, bạo lực gia đình, bạo lực trên không gian mạng; tạo môi trường an toàn để phụ nữ mạnh dạn lên tiếng, được bảo vệ và được hỗ trợ kịp thời.

“Việc giải quyết hiệu quả những vấn đề này không chỉ nhằm bảo đảm quyền và lợi ích chính đáng của phụ nữ, mà còn là đầu tư chiến lược cho sự phát triển bền vững của đất nước, góp phần xây dựng nguồn nhân lực chất lượng, gia đình hạnh phúc và xã hội tiến bộ trong kỷ nguyên mới”, Chủ tịch Hội LHPN tỉnh Vĩnh Long nhấn mạnh.

Chung kỳ vọng, bà Khà Thị Luận, Phó Chủ tịch Hội LHPN tỉnh, Trưởng Ban Công tác Phụ nữ tỉnh Phú Thọ mong muốn Đại hội sẽ tạo ra những bước đột phá mạnh mẽ để phát huy vai trò, vị thế của phụ nữ trong thời kỳ mới.

Theo bà Luận, điều quan trọng là các phong trào thi đua, cuộc vận động và khâu đột phá cần được cụ thể hóa thành những chương trình hành động thiết thực, có sức lan tỏa và thu hút đông đảo hội viên tham gia. Hoạt động Hội cũng cần tiếp tục đổi mới theo hướng bám sát thực tiễn, gần dân hơn để kịp thời hỗ trợ, bảo vệ quyền lợi chính đáng của phụ nữ.

Từ thực tiễn công tác, bà Luận cho rằng, phụ nữ hôm nay đang đứng trước nhiều cơ hội khẳng định vai trò trong phát triển kinh tế - xã hội, khoa học công nghệ và hội nhập quốc tế. Tuy nhiên, phía sau đó vẫn còn những rào cản về định kiến giới, áp lực “gánh kép” giữa gia đình và xã hội. Sự phát triển của thị trường lao động và đô thị hóa tạo ra những rào cản nhất định, đặc biệt đối với phụ nữ nghèo, phụ nữ ở vùng sâu, vùng xa, và lao động nữ đi làm ăn xa. 

Trong bối cảnh đó, Phó Chủ tịch Hội LHPN tỉnh Phú Thọ cho rằng, Đại hội cần tập trung thảo luận sâu vào vấn đề xây dựng và phát triển tổ chức Hội, thảo luận về việc củng cố bộ máy, thành lập các tổ chức Hội tại các khu vực đặc thù và sửa đổi Điều lệ Hội. 

Trong đó không thể không kể đến việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ Hội các cấp, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước và vận động quần chúng trong thời kỳ mới; đổi mới cách thức tập hợp phụ nữ, đặc biệt là nữ thanh niên, phụ nữ dân tộc thiểu số (DTTS) và lao động nữ tại các khu công nghiệp.

Những vấn đề về bình đẳng giới, phòng chống bạo lực trên cơ sở giới, xâm hại trẻ em, hay mua bán người cũng cần được thảo luận tại Đại hội để tìm ra giải pháp hù hợp với thực tiễn hiện nay.

Trong dòng chảy chuyển đổi số và biến đổi khí hậu, vai trò của phụ nữ trong phát triển bền vững, gìn giữ giá trị gia đình và văn hóa truyền thống cũng được đặt ra với nhiều yêu cầu mới. Đại hội cần đưa ra những định hướng giúp phụ nữ thích ứng với thời đại số nhưng vẫn vun đắp được nền tảng gia đình và bình đẳng trong đời sống gia đình.

Bên cạnh đó là vấn đề phát huy vai trò của phụ nữ trong hệ thống chính trị, tăng tỷ lệ nữ tham gia lãnh đạo, đề xuất các chính sách, cơ chế phát hiện, bồi dưỡng và tạo nguồn cán bộ nữ tham gia Cấp ủy, Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp cũng đặc biệt quan trọng. Đặc biệt là giám sát và phản biện xã hội, cần thảo luận giải pháp nâng cao hiệu quả giám sát, phản biện xã hội đối với các chính sách liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của phụ nữ và trẻ em…

“Điểm tựa” bền vững cho phụ nữ yếu thế, phụ nữ DTTS

Từ những chương trình an sinh âm thầm nơi cơ sở đến các mô hình hỗ trợ sinh kế cho phụ nữ yếu thế, Hội LHPN tỉnh Vĩnh Long đang từng bước tạo điểm tựa để nhiều phụ nữ và trẻ em có thêm cơ hội vươn lên trong cuộc sống.

Không chỉ dừng ở công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức, các cấp Hội tại Vĩnh Long thời gian qua đã tập trung triển khai nhiều hoạt động thiết thực hướng về phụ nữ và trẻ em có hoàn cảnh khó khăn. Trong 6 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh đã vận động xây dựng, sửa chữa 32 mái ấm tình thương cho phụ nữ khó khăn về nhà ở; đồng thời duy trì hiệu quả chương trình “Mẹ đỡ đầu”, hiện hỗ trợ 1.448 trẻ mồ côi thông qua kinh phí, nhu yếu phẩm, học bổng và dụng cụ học tập.

Hàng ngàn phần quà, suất học bổng, thẻ bảo hiểm y tế cùng các chương trình hỗ trợ sinh kế, đào tạo nghề cũng được trao đến phụ nữ nghèo, phụ nữ yếu thế, phụ nữ dân tộc Khmer trên địa bàn tỉnh. Những hoạt động ấy không chỉ giúp chị em vượt qua khó khăn trước mắt mà còn mở thêm cơ hội để ổn định cuộc sống lâu dài.

“Đối với phụ nữ DTTS, Hội đặc biệt quan tâm các hoạt động hỗ trợ giảm nghèo, nâng cao năng lực phát triển kinh tế hộ gia đình và tiếp cận tín dụng. Hiện nay, tỉnh đang triển khai nhiều chương trình tài chính vi mô, tín dụng chính sách, mô hình sinh kế, tổ tiết kiệm tín dụng làng xã, hỗ trợ phụ nữ phát triển sản phẩm OCOP, kinh tế xanh và thích ứng biến đổi khí hậu. Qua đó đã góp phần giúp nhiều phụ nữ dân tộc Khmer có thêm điều kiện phát triển kinh tế, ổn định cuộc sống và nâng cao vị thế trong gia đình, xã hội”, bà Nguyễn Thị Kim Thoa bộc bạch.

Từ thực tiễn công tác ở cơ sở, bà Kim Thoa cho rằng, thuận lợi lớn nhất hiện nay là các chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước ngày càng quan tâm hơn đến phụ nữ, bình đẳng giới và phát triển vùng đồng bào DTTS. Cùng với đó là sự phối hợp ngày càng chặt chẽ giữa các ngành, địa phương và tinh thần trách nhiệm, sự tâm huyết của đội ngũ cán bộ Hội cơ sở.

Dẫu vậy, phía trước vẫn còn không ít khó khăn. Đời sống của một bộ phận phụ nữ ở vùng sâu, vùng đồng bào DTTS còn nhiều thiếu thốn; khả năng tiếp cận công nghệ, kỹ năng số, thông tin và thị trường còn hạn chế. Ở một số địa phương, điều kiện hạ tầng phục vụ chuyển đổi số chưa đáp ứng yêu cầu thực tế.

Bên cạnh đó, những vấn đề như: Bạo lực gia đình, xâm hại phụ nữ và trẻ em, tội phạm công nghệ cao hay áp lực việc làm, sinh kế vẫn đang đặt ra nhiều trăn trở đối với công tác Hội trong giai đoạn hiện nay.

Để nâng cao hiệu quả công tác phụ nữ, nhất là trong hỗ trợ và trao quyền cho phụ nữ yếu thế, bà Nguyễn Thị Kim Thoa cho rằng, trước hết, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách theo hướng lấy phụ nữ và trẻ em làm trung tâm của phát triển; ưu tiên nguồn lực cho phụ nữ vùng sâu, vùng đồng bào dân tộc thiểu số tiếp cận giáo dục, y tế, việc làm, chuyển đổi số và các chính sách an sinh xã hội. Trong triển khai các Chương trình Mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026 - 2030, cần có cơ chế lồng ghép rõ hơn các chỉ tiêu về bình đẳng giới, trao quyền kinh tế cho phụ nữ và nâng cao vai trò phụ nữ trong cộng đồng.

Từ thực tiễn địa phương, bà Nguyễn Thị Kim Thoa nhận thấy, phụ nữ yếu thế hiện nay không chỉ thiếu vốn, mà còn thiếu kỹ năng số, kỹ năng tiếp cận thị trường và khả năng thích ứng trước những thay đổi nhanh của xã hội. Vì vậy cần tăng cường các mô hình hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế gắn với tín dụng chính sách, tài chính vi mô, OCOP, kinh tế xanh, chuyển đổi số và thương mại điện tử; đồng thời quan tâm đào tạo nghề phù hợp nhu cầu thực tế và đặc thù từng địa bàn.

“Đối với phụ nữ DTTS, cần chú trọng hơn nữa các mô hình sinh kế bền vững gắn với giữ gìn bản sắc văn hóa, phát triển du lịch cộng đồng, sản phẩm truyền thống và thích ứng biến đổi khí hậu ở Đồng bằng sông Cửu Long. Quan trọng là giúp phụ nữ “tự đứng vững”, có thu nhập ổn định, có tiếng nói trong gia đình và tự tin tham gia các hoạt động xã hội”, bà Kim Thoa nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, Chủ tịch Hội LHPN tỉnh Vĩnh Long cho rằng, cần tiếp tục củng cố mạng lưới bảo vệ phụ nữ và trẻ em ngay từ cơ sở; phát huy vai trò của chi hội trưởng, tổ phụ nữ nòng cốt, các mô hình “địa chỉ tin cậy”, “câu lạc bộ xây dựng gia đình hạnh phúc”, “Mẹ đỡ đầu”… để kịp thời phát hiện, hỗ trợ sớm các trường hợp phụ nữ, trẻ em bị bạo lực, xâm hại hoặc gặp khó khăn. Đồng thời tăng cường phối hợp liên ngành trong phòng ngừa sớm, can thiệp sớm các vụ việc liên quan đến bạo lực giới, mua bán người, tội phạm công nghệ cao đối với phụ nữ và trẻ em.

Một vấn đề rất quan trọng hiện nay là cần đầu tư mạnh hơn cho đội ngũ cán bộ Hội cơ sở, nhất là cán bộ nữ trẻ, cán bộ nữ DTTS; hỗ trợ kỹ năng truyền thông số, vận động xã hội, giám sát, phản biện và kết nối nguồn lực. 

“Thực tiễn cho thấy nơi nào cán bộ Hội sâu sát, tâm huyết thì nơi đó phong trào phụ nữ mạnh, phụ nữ được chăm lo tốt hơn và các vấn đề xã hội được phát hiện, xử lý sớm hơn. Tôi cũng cho rằng, trong giai đoạn phát triển mới của đất nước, công tác phụ nữ cần chuyển mạnh từ ‘hỗ trợ’ sang ‘trao quyền’, từ chăm lo trước mắt sang tạo nền tảng phát triển bền vững cho phụ nữ. Khi phụ nữ có tri thức, có sinh kế, có kỹ năng số, được sống an toàn và được tạo cơ hội tham gia quản lý, lãnh đạo thì đó không chỉ là sự tiến bộ của phụ nữ, mà còn là động lực quan trọng cho phát triển gia đình, cộng đồng và xã hội”, bà Nguyễn Thị Kim Thoa nhấn mạnh.

Tại tỉnh Phú Thọ, nơi có 32 dân tộc cùng sinh sống với khoảng 1 triệu người DTTS như: Mường, Dao, Sán Dìu, Thái, Tày…, công tác hỗ trợ phụ nữ DTTS đang được các cấp Hội Phụ nữ chú trọng bằng nhiều cách làm gần gũi, thiết thực hơn với đời sống cơ sở.

Theo bà Khà Thị Luận, Phó Chủ tịch Hội LHPN tỉnh Phú Thọ, thời gian qua, công tác tuyên truyền, vận động và hỗ trợ phụ nữ dân tộc thiểu số đã có nhiều chuyển biến tích cực, góp phần nâng cao vai trò, quyền làm chủ, cũng như đời sống kinh tế của chị em.

Các cấp Hội Phụ nữ trên địa bàn tỉnh liên tục đổi mới nội dung, hình thức hoạt động, hướng mạnh về cơ sở để thu hút đông đảo hội viên phụ nữ dân tộc thiểu số tham gia, gắn bó với tổ chức Hội. Nhiều mô hình sinh hoạt, tuyên truyền được tổ chức linh hoạt, phù hợp với đặc điểm từng địa bàn, từng nhóm phụ nữ, qua đó từng bước nâng cao nhận thức, khơi dậy tinh thần chủ động vươn lên trong chị em.

Tuy nhiên, theo bà Luận, công tác hỗ trợ phụ nữ dân tộc thiểu số vẫn đang đối mặt với không ít khó khăn, thách thức. Trong đó, rào cản về văn hóa, ngôn ngữ và phong tục tập quán ở một số vùng sâu, vùng xa vẫn là trở ngại lớn khiến nhiều phụ nữ DTTS hạn chế trong việc tiếp cận thông tin. Sự chênh lệch về trình độ dân trí cũng khiến một bộ phận phụ nữ còn tâm lý thụ động, khó tiếp cận trực tiếp với các chính sách hỗ trợ và các kênh thông tin tuyên truyền hiện nay.

Bên cạnh đó, đội ngũ làm công tác phụ nữ và bình đẳng giới ở cơ sở phần lớn hoạt động kiêm nhiệm, trong khi kỹ năng chuyên sâu về công tác dân tộc ở một số nơi còn hạn chế.

Từ thực tiễn đó, bà Khà Thị Luận cho rằng trong thời gian tới cần thay đổi tư duy từ “hỗ trợ thụ động” sang “trao quyền làm chủ” cho phụ nữ DTTS. Theo bà, trước hết cần chú trọng bồi dưỡng kỹ năng, kiến thức và ngôn ngữ dân tộc cho đội ngũ cán bộ Hội cơ sở, cũng như những người có uy tín trong cộng đồng để việc tuyên truyền, vận động thực sự đi vào chiều sâu và gần gũi hơn với chị em.

Cùng với đó tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức truyền thông theo hướng hiện đại, đa nền tảng; đẩy mạnh tuyên truyền qua mạng xã hội, phương tiện đa phương tiện và các mô hình câu lạc bộ như “Thủ lĩnh của sự thay đổi” nhằm tiếp cận hiệu quả hơn với thế hệ trẻ DTTS.

Bà Luận cũng cho rằng, cần đẩy mạnh số hóa tài liệu tuyên truyền, tận dụng các nền tảng mạng xã hội và hệ thống phát thanh bằng tiếng dân tộc để thông tin đến với phụ nữ vùng sâu, vùng xa một cách dễ hiểu, dễ tiếp cận hơn. Song song với công tác truyền thông là yêu cầu hỗ trợ sinh kế thực chất cho phụ nữ DTTS thông qua các chương trình dạy nghề, tạo việc làm và kết nối nguồn lực phát triển kinh tế để chị em có thể tự tin độc lập về tài chính, nâng cao vị thế trong gia đình và xã hội.

Đặc biệt cần tăng cường giám sát, đánh giá việc triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia nhằm bảo đảm các nguồn lực hỗ trợ đến đúng đối tượng phụ nữ yếu thế ở vùng đồng bào DTTS, từ đó tạo ra những thay đổi thực chất và bền vững trong đời sống của chị em.