Xe xanh từng bước thay thế xe xăng
Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, từ ngày 1/1 đến 11/8, tỷ lệ số ngày có chất lượng không khí ở mức tốt và trung bình trên địa bàn thành phố đạt 73,28%, tăng đáng kể so với mức 71,18% của kỳ báo cáo 6 tháng. Kết quả này đang đưa Hà Nội tiến gần mục tiêu 75% số ngày có chất lượng không khí tốt và trung bình trong năm 2026. Nồng độ bụi mịn PM2.5 trung bình ngày đạt 40,95 µg/m³, đáp ứng quy chuẩn QCVN 05.
Để đạt kết quả trên, một trong những hướng đi được Hà Nội tập trung là kiểm soát phát thải từ giao thông - nguồn gây áp lực lớn lên chất lượng không khí đô thị. Từ ngày 1/7, thành phố bắt đầu triển khai thí điểm vùng phát thải thấp (LEZ) trong khu vực Vành đai 1, đồng thời phát triển giao thông công cộng và từng bước hạn chế phương tiện cá nhân.
Tuy nhiên, theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, xe mô tô sử dụng xăng vẫn chiếm tới 94-97% tổng số phương tiện tại các phường trong khu vực Vành đai 1.Xe mô tô điện đã xuất hiện ở tất cả các địa bàn, song tỷ lệ còn khá khiêm tốn, khoảng 3-6%, tương đương 1.000-3.500 xe mỗi phường. Tại những khu vực trung tâm như Hoàn Kiếm, Hai Bà Trưng và Tây Hồ, số lượng xe điện đang có xu hướng tăng, cho thấy những tín hiệu đầu tiên của quá trình thay đổi thói quen đi lại.
Sau khoảng 1,5 tháng thí điểm LEZ, mạng lưới phục vụ giao thông xanh tiếp tục được bổ sung, từ xe đạp công cộng, trạm sạc, tủ đổi pin đến các điểm trông giữ phương tiện. Trong giai đoạn đầu, thành phố ưu tiên tuyên truyền, hướng dẫn, nhắc nhở và hỗ trợ để người dân làm quen với những yêu cầu mới.
Tại phường Hoàn Kiếm, Chủ tịch UBND phường Trịnh Hoàng Tùng cho biết địa phương đã bố trí các điểm trông giữ phương tiện, điểm trung chuyển, điểm đặt xe đạp điện, xe điện và trạm sạc phục vụ đề án. Các hạng mục cơ bản đáp ứng yêu cầu và đã được các sở, ngành kiểm tra.
Phạm vi triển khai gắn với không gian đi bộ quanh hồ Hoàn Kiếm và khu vực từ phố Hàng Đào đến Hàng Giấy. Phường đang huy động lực lượng bảo đảm an ninh trật tự, phối hợp với lực lượng an ninh cơ sở và các đơn vị cung cấp dịch vụ để duy trì hoạt động.
TP Hà Nội đang mở rộng mạng lưới quan trắc để có thêm dữ liệu phục vụ cảnh báo và điều hành. Sở Nông nghiệp và Môi trường đã lắp đặt 6 cảm biến và bố trí một xe quan trắc tự động tại phường Hoàn Kiếm. Thành phố dự kiến tiếp nhận thêm 8 cảm biến do Pháp tài trợ và phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường triển khai 39 trạm cảm biến trên toàn địa bàn.
Không để môi trường xấu đi
Theo Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Bùi Duy Cường, những chuyển biến về chất lượng môi trường là tín hiệu tích cực, thể hiện qua việc số ngày có chất lượng không khí tốt tăng so với cùng kỳ năm trước.
Tuy nhiên, ô nhiễm môi trường là vấn đề phức tạp, liên quan đến nhiều địa phương trong vùng Thủ đô. Thành phố cần rà soát, nâng cao hiệu quả quy chế phối hợp với các tỉnh, thành phố trong vùng, đồng thời nghiên cứu cơ chế phối hợp, chia sẻ dữ liệu và tăng cường các giải pháp kiểm soát ô nhiễm tại khu vực giáp ranh.
Một yêu cầu khác được đặt ra là phải chủ động hơn trước những thời điểm thời tiết bất lợi, đặc biệt vào cuối năm và đầu năm khi hiện tượng nghịch nhiệt có thể khiến chất ô nhiễm tích tụ. Các giải pháp kiểm soát bụi, trong đó có tưới nước, vệ sinh đường phố và kiểm soát các nguồn phát thải, cần được triển khai chủ động.
Với các cơ sở gây ô nhiễm nghiêm trọng, ngành nông nghiệp và môi trường được yêu cầu kiểm tra, xử lý quyết liệt, kể cả đình chỉ hoặc đóng cửa nếu cần thiết, nhất là những cơ sở sản xuất công nghiệp gây ô nhiễm nghiêm trọng.
Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết, thời gian qua, Thành phố đã tập trung chỉ đạo quyết liệt công tác cải thiện môi trường. Trong thời gian tương đối ngắn, kết quả đạt được bước đầu khá tích cực. Qua theo dõi, số ngày chất lượng không khí ở mức báo động đỏ đã giảm so với năm 2025.
Tuy nhiên, khi bước vào những thời điểm có điều kiện thời tiết bất lợi, nguy cơ ô nhiễm không khí và các vấn đề liên quan đến xử lý chất thải, nước thải có thể tiếp tục diễn biến phức tạp. Đặc biệt, vào mùa thu hoạch, tình trạng đốt rơm rạ, đốt phụ phẩm nông nghiệp có thể gia tăng, không chỉ tác động đến chất lượng không khí trên địa bàn Hà Nội mà còn ảnh hưởng đến các địa phương lân cận.
Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng yêu cầu, trong thời gian tới, nhiệm vụ trước hết là không để môi trường xấu đi, đồng thời từng bước tháo gỡ điểm nghẽn về môi trường.
Về ô nhiễm không khí, Chủ tịch UBND TP Hà Nội yêu cầu tiếp tục kiểm soát chặt các nguồn phát thải, gồm: Giao thông, công trình xây dựng, phá dỡ, đốt rơm rạ, phụ phẩm nông nghiệp và đốt rác.
Đối với hoạt động xây dựng, đặc biệt là các công trình phá dỡ, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội yêu cầu tăng cường kiểm soát, có biện pháp hạn chế phát tán bụi trong quá trình thi công, vận chuyển và phá dỡ.
Về liên kết vùng, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng yêu cầu tăng cường phối hợp với các tỉnh, thành phố trong Vùng Thủ đô, thống nhất các biện pháp kiểm soát nguồn phát thải, nhất là hoạt động đốt rơm rạ, đốt rác và các nguồn phát thải tại khu vực giáp ranh.
Đối với kiểm soát khí thải phương tiện giao thông, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng lưu ý các cơ quan chức năng phải thực hiện đúng lộ trình, thận trọng trong triển khai, bởi chính sách có tác động trực tiếp đến người dân, phát sinh chi phí và yêu cầu tuân thủ mới.
Theo ông Vũ Đại Thắng, để tăng cường giám sát, thành phố cần phát huy hiệu quả hệ thống camera và sự tham gia của các tổ chức đoàn thể, cộng đồng dân cư. Các điểm tập kết rác phát sinh không đúng quy định phải được phát hiện, xử lý kịp thời, không để tái diễn.
