Thành phố Huế có đường bờ biển dài khoảng 127 km, với nhiều khu dân cư, hoạt động khai thác thủy sản, dịch vụ và du lịch gắn liền với biển. Đây là không gian sinh kế quan trọng của người dân, đồng thời cũng là khu vực chịu tác động trực tiếp của gió mạnh, sóng lớn, bão và các hiện tượng thời tiết cực đoan. Tại những khu vực ven biển bị xói lở, xâm thực nỗi lo của người dân hiện hữu qua từng đợt sóng lớn.
Ông Hồ Văn Thìn, 61 tuổi, thôn Quảng Công 1, phường Phong Quảng, sinh sống ở ven bờ biển từ nhỏ. Nghề cho thu nhập chính của gia đình ông Thìn là đánh bắt hải sản ven bờ. Tháng 10 - mùa biển động mạnh, những con sóng biển cao dồn dập đánh vào bờ nên ông Thìn phải đưa thuyền lên trên cao. Ngoài nỗi lo sinh kế vì không thể đi biển, ông Thìn còn lo cho sự an toàn ngôi nhà, khi biển xâm thực vào chỉ còn cách khoảng 20m.
Ông Thìn chia sẻ, bờ biển thôn Quảng Công 1 đoạn chưa được xây dựng kè dài khoảng 1 km, đã và đang bị biển xâm thực rất mạnh, đặc biệt trong khoảng 5 năm gần nhất. Mùa mưa bão, gió mạnh và sóng biển lớn đánh mạnh vào bờ khiến bờ biển xói lở, đất bị cuốn ra biển nên bờ biển ngày càng tiến gần, tiến nhanh đến khu dân cư.
Sạt lở bờ biển ở thành phố Huế trải nhiều qua nhiều địa phương; trong đó tập trung tại các xã, phường gồm: Phong Quảng, Thuận An, Phú Vinh, Vinh Lộc và Phú Lộc, ảnh hưởng đến hơn 1.000 hộ dân và nhiều công trình hạ tầng ven biển. Tại những vị trí bờ biển bị xói lở, sóng đánh sâu vào đất liền, làm mất dần diện tích đất tự nhiên, ảnh hưởng đến rừng phòng hộ, công trình dân sinh và hoạt động sản xuất. Khi biển động kéo dài, nguy cơ không chỉ là thiệt hại trước mắt mà còn là sự suy giảm khả năng bảo vệ tự nhiên của dải ven bờ.
Với người dân sống dựa vào biển, mỗi đợt sóng lớn dài ngày đều có thể kéo theo những khoản chi phí phát sinh để gia cố công trình hoặc khôi phục hoạt động sản xuất. Những hộ có tài sản nằm gần bờ biển càng khó chủ động trước các tình huống bất ngờ, nhất là khi điều kiện kinh tế không cho phép đầu tư các giải pháp bảo vệ lâu dài.
Những năm gần, bờ biển Thuận An, phường Thuận An bị xói lở rất nghiêm trọng do xâm thực biển, ảnh hưởng đến khoảng 500 hộ dân; trong đó, có nhiều hộ kinh doanh phục vụ khách du lịch. Thành phố Huế đã phải đầu tư 260 tỷ đồng thực hiện Dự án xây dựng kè khẩn cấp bờ biển Thuận An dài gần 1,4 km thực hiện từ tháng 6/2026 đến 2027.
Ông Nguyễn Văn Tuấn, ở ven biển Thuận An chia sẻ, khi chịu ảnh hưởng gió mùa Đông Bắc, áp thấp nhiệt đới hay bão, sóng biển cao dồn dập đánh vào bờ, tràn vào hàng quán, nhà ở nên người dân rất lo lắng. Bờ biển hiện đang được xây dựng kè chắn sóng, người dân kỳ vọng được an toàn và yên tâm buôn bán.
Tương tự, nhiều hộ dân sinh sống ven các sông Hương, Bồ, Ô Lâu, Truồi, Nong, Cầu Hai, Bù Lu… cũng canh cánh nỗi lo sạt lở bờ sông mỗi khi có đợt mưa lớn dài ngày hay nước lũ dâng cao. Sông Hương - con sông chảy qua trung tâm thành phố Huế, có nhiều điểm sạt lở đoạn qua các phường: Thủy Xuân, Kim Long, Dương Nỗ. Bờ sông Hương đoạn gần ngã ba Tuần (thuộc phường Thủy Bằng cũ, nay là phường Thủy Xuân), có điểm sạt lở gần vào đường giao thông và nhà ở của người dân. Ông Lê Anh Phương, phường Thủy Xuân, thường xuyên đi qua khu vực này chia sẻ, người dân mong muốn xói lở bờ sông Hương sớm được khắc phục, để bảo đảm an toàn trong mùa mưa bão.
Một con sông lớn khác ở Huế là sông Bồ, cũng thường xảy ra các điểm sạt lở bờ sông ở trong và sau mỗi đợt mưa hoặc lũ. Sạt lở bờ sông Bồ diễn ra nhiều điểm; đặc biệt đoạn qua thôn Phước Yên, xã Quảng Điền. Theo Chủ tịch UBND xã Quảng Điền Nguyễn Ánh Cầu, quy mô sạt lở lớn nên kinh phí đầu tư khắc phục vượt quá khả năng của địa phương. Do đó, xã đã kiến nghị cấp có thẩm quyền quan tâm đầu tư xây dựng kè chống sạt lở bờ sông Bồ để bảo đảm an toàn và sản xuất cho người dân.
Với gần 14 km bờ biển và gần 74 km bờ sông bị sạt lở nặng, thành phố Huế cần lần lượt khoảng 1.900 và 1.700 tỷ đồng để khắc phục. Trong ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai thời gian tới, thành phố Huế ưu tiên nguồn lực đầu tư xây dựng khoảng 10,7 km kè bờ biển, 20 km kè bờ sông, 31 km đê biển, 20 km đê bao nội đồng tại các khu vực xung yếu, đã xảy ra sự cố hoặc tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.
Theo Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi và Biến đổi khí hậu thành phố Huế Đặng Văn Hòa, thành phố tăng cường theo dõi cảnh báo, bố trí lực lượng canh gác tại khu vực nguy hiểm và chủ động phương án di dời người dân khi cần thiết. Tùy mức độ nguy hiểm, thành phố lên phương án đầu tư xử lý các điểm sạt lở xung yếu, bảo đảm an toàn tính mạng và tài sản của người dân.
