Nơi đào tạo, huấn luyện, sử dụng chó nghiệp vụ phục vụ chiến đấu và cứu nạn

Để hiểu rõ hơn về những đặc thù này và kết quả công tác đào tạo, phóng viên báo Tin tức và Dân tộc đã có cuộc trao đổi với Thượng tá Dương Văn Trường, Phó Hiệu trưởng Trường Trung cấp 24 Biên phòng về những nhiệm vụ đột xuất, nhiệm vụ quốc tế của nhà trường trong thời gian qua.

Thưa đồng chí! Nhiệm vụ huấn luyện thường xuyên của Trường Trung cấp 24 Biên phòng có mối liên hệ như thế nào với việc sẵn sàng thực hiện các nhiệm vụ đột xuất, đặc biệt là tìm kiếm, cứu hộ, cứu nạn trong và ngoài nước?

Có thể khẳng định, nhiệm vụ huấn luyện thường xuyên chính là nền tảng trực tiếp để nhà trường sẵn sàng thực hiện các nhiệm vụ đột xuất. Huấn luyện thường xuyên và thực hiện nhiệm vụ thực tế không phải là hai nội dung tách rời, mà có mối quan hệ chặt chẽ, bổ trợ cho nhau.

Trong quá trình đào tạo, huấn luyện, nhà trường luôn quán triệt phương châm cơ bản, thiết thực, vững chắc; coi trọng huấn luyện sát nhiệm vụ, sát địa bàn, sát điều kiện thực tế. Cán bộ, huấn luyện viên và chó nghiệp vụ được rèn luyện thường xuyên về chuyên môn, thể lực, khả năng cơ động, hiệp đồng, xử trí tình huống, làm việc trong môi trường phức tạp và điều kiện thời tiết, địa hình khác nhau.

Đối với nhiệm vụ tìm kiếm, cứu hộ, cứu nạn, thời gian chuẩn bị thường rất ngắn, yêu cầu cơ động nhanh và phải làm việc trong điều kiện nguy hiểm, áp lực cao. Vì vậy, nếu không có quá trình huấn luyện thường xuyên, liên tục và có hệ thống thì rất khó đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Qua huấn luyện, chúng tôi không chỉ nâng cao năng lực chuyên môn cho cán bộ, huấn luyện viên mà còn xây dựng khả năng phối hợp thuần thục giữa con người với chó nghiệp vụ, giữa lực lượng của nhà trường với các đơn vị liên quan.

Có thể nói, chất lượng huấn luyện thường xuyên quyết định trực tiếp đến khả năng sẵn sàng chiến đấu, sẵn sàng cơ động và hiệu quả hoàn thành các nhiệm vụ đột xuất của nhà trường.

Để cán bộ, huấn luyện viên có thể nhanh chóng tham gia các nhiệm vụ quốc tế, nhà trường đã xây dựng chương trình đào tạo, huấn luyện và luyện tập theo những tiêu chuẩn nào?

Để cán bộ, huấn luyện viên có thể nhanh chóng tham gia nhiệm vụ quốc tế, nhà trường xác định phải chuẩn bị toàn diện, từ bản lĩnh chính trị, chuyên môn nghiệp vụ, thể lực, ngoại ngữ đến kỹ năng phối hợp và khả năng thích nghi với môi trường quốc tế.

Trước hết, cán bộ, huấn luyện viên phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, ý thức tổ chức kỷ luật cao, tinh thần trách nhiệm, tác phong làm việc chính quy và khả năng chịu đựng áp lực lớn. Về chuyên môn, phải nắm vững kỹ thuật huấn luyện, sử dụng chó nghiệp vụ; kỹ năng tìm kiếm người bị nạn; đánh giá hiện trường; sơ cấp cứu ban đầu; bảo đảm an toàn cho người, chó nghiệp vụ và trang bị trong quá trình làm nhiệm vụ.

Nhà trường chú trọng tổ chức huấn luyện theo các tình huống giả định sát thực tế, như tìm kiếm trong khu vực đổ nát, địa hình rừng núi, sạt lở đất, môi trường phức tạp, nhiều nguồn hơi nhiễu hoặc điều kiện thời tiết khắc nghiệt. Các nội dung được luyện tập trong điều kiện giới hạn về thời gian để nâng cao khả năng cơ động, xử trí tình huống và ra quyết định.

Bên cạnh đó, cán bộ, huấn luyện viên còn được bồi dưỡng ngoại ngữ chuyên ngành, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng báo cáo, sử dụng phương tiện thông tin liên lạc; đồng thời tìm hiểu pháp luật, phong tục, văn hóa của nước sở tại và nguyên tắc phối hợp trong lực lượng cứu hộ đa quốc gia.

Mục tiêu của nhà trường là xây dựng đội ngũ cán bộ, huấn luyện viên có thể nhận nhiệm vụ, cơ động và nhanh chóng hòa nhập vào cơ chế phối hợp chung ngay khi đến địa bàn thực hiện nhiệm vụ.

Sau mỗi nhiệm vụ thực tế ở nước ngoài, nhà trường tiếp thu, bổ sung những kinh nghiệm gì vào chương trình giáo án đào tạo để nâng cao chất lượng huấn luyện cán bộ và chó nghiệp vụ?

Sau mỗi nhiệm vụ tìm kiếm cứu nạn kể cả ở trong nước và nước ngoài, nhà trường đều tổ chức tổng kết, rút kinh nghiệm một cách nghiêm túc, toàn diện, từ công tác lãnh đạo, chỉ huy, chuẩn bị lực lượng, huấn luyện chuyên môn đến công tác bảo đảm hậu cần, kỹ thuật, thú y và đối ngoại.

Những kinh nghiệm thực tiễn được lựa chọn, hệ thống hóa và bổ sung vào chương trình đào tạo, giáo án, bài giảng cũng như các tình huống luyện tập. Trong đó, tập trung vào kỹ năng đánh giá hiện trường; tổ chức tìm kiếm trong khu vực đổ nát; phương pháp xử lý các nguồn hơi nhiễu; bảo đảm an toàn trong khu vực nguy hiểm; chăm sóc sức khỏe, dinh dưỡng và phục hồi thể lực cho chó nghiệp vụ sau thời gian cơ động dài.

Nhà trường cũng tăng cường nội dung huấn luyện ngoại ngữ theo tình huống thực tế, kỹ năng báo cáo nhanh, sử dụng thông tin liên lạc, kỹ năng phối hợp với lực lượng cứu hộ trong nước, của nước sở tại và các quốc gia khác. Những cán bộ, huấn luyện viên trực tiếp tham gia nhiệm vụ được huy động truyền đạt kinh nghiệm, xây dựng tình huống mẫu và tham gia huấn luyện cho các lực lượng kế tiếp.

Quan điểm của nhà trường là mỗi nhiệm vụ thực tế phải trở thành một bài học thực tiễn, được chuyển hóa thành nội dung đào tạo cụ thể, qua đó không ngừng thu hẹp khoảng cách giữa huấn luyện trong nhà trường với yêu cầu của nhiệm vụ ngoài thực địa.

Việc tham gia các chiến dịch cứu hộ quốc tế đặt ra những yêu cầu mới nào đối với đội ngũ cán bộ, huấn luyện viên về ngoại ngữ, khả năng phối hợp đa quốc gia, kỹ năng chỉ huy và thích ứng thực địa?

Qua thực tiễn thực hiện nhiệm vụ quốc tế, chúng tôi nhận thấy yêu cầu đối với cán bộ, huấn luyện viên ngày càng cao và toàn diện hơn. Chuyên môn giỏi là điều kiện cần, nhưng để hoàn thành tốt nhiệm vụ quốc tế còn phải có ngoại ngữ, kỹ năng phối hợp, năng lực chỉ huy và khả năng thích nghi nhanh với môi trường mới.

Về ngoại ngữ, yêu cầu đặt ra không chỉ là có văn bằng, chứng chỉ mà quan trọng hơn là khả năng sử dụng được trong thực tế. Cán bộ, huấn luyện viên phải nghe, hiểu mệnh lệnh, trao đổi thông tin hiện trường, báo cáo kết quả, thống nhất khu vực tìm kiếm và xử lý các tình huống liên quan đến an toàn. Vì vậy, nhà trường đang hướng mạnh việc bồi dưỡng ngoại ngữ vào các thuật ngữ, mẫu câu và tình huống chuyên ngành.

Về phối hợp đa quốc gia, cán bộ phải hiểu được cơ chế tổ chức, chức năng, nhiệm vụ của từng lực lượng; biết tôn trọng quy trình chung, văn hóa và pháp luật của nước sở tại. Quá trình phối hợp phải bảo đảm chủ động, linh hoạt nhưng vẫn giữ nghiêm nguyên tắc, kỷ luật và sự thống nhất trong chỉ huy.

Đối với kỹ năng chỉ huy, người cán bộ phải có khả năng đánh giá nhanh tình hình, xác định nguy cơ, phân công lực lượng, tổ chức tìm kiếm khoa học và đưa ra quyết định kịp thời. Đồng thời, phải quản lý tốt con người, chó nghiệp vụ, trang bị và đặc biệt coi trọng yếu tố an toàn.

Khả năng thích ứng thực địa cũng là yêu cầu rất quan trọng. Cán bộ, huấn luyện viên phải sẵn sàng làm việc trong điều kiện khí hậu, địa hình, múi giờ, chế độ sinh hoạt và môi trường văn hóa khác biệt. Đây là những nội dung Nhà trường sẽ tiếp tục đưa vào huấn luyện, luyện tập để đội ngũ cán bộ, huấn luyện viên ngày càng chuyên nghiệp, đáp ứng tốt hơn yêu cầu nhiệm vụ trong nước và quốc tế.

Xin trân trọng cảm ơn đồng chí!