Hà Nội tăng cường công tác phòng, chống bệnh dại

Hội nghị nằm trong khuôn khổ Dự án “Thí điểm mô hình phòng, chống bệnh dại và phát triển kinh tế bền vững, từng bước chuyển đổi hoạt động buôn bán thịt chó, mèo tại một số phường trên địa bàn thành phố Hà Nội” được UBND Thành phố phê duyệt ngày 24/7/2025. Dự án nhằm góp phần thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia không còn ca tử vong ở người do bệnh dại vào năm 2030, đồng thời nâng cao năng lực quản lý, kiểm soát dịch bệnh và từng bước tiếp cận các tiêu chuẩn phúc lợi động vật phù hợp với thông lệ quốc tế.

Hội nghị tập trung chia sẻ, thảo luận các nội dung chính gồm: Công tác quản lý nhà nước trong phòng, chống bệnh dại; tăng cường phối hợp liên ngành trong kiểm soát hoạt động giết mổ, kinh doanh, vận chuyển động vật và sản phẩm động vật; đánh giá mối liên hệ giữa việc buôn bán, giết mổ chó, mèo với nguy cơ lây lan bệnh dại; xây dựng chiến lược hướng tới mục tiêu “Không còn ca tử vong ở người do bệnh dại vào năm 2030”; cùng với đó là các giải pháp truyền thông và hỗ trợ chuyển đổi sinh kế cho các hộ kinh doanh thịt chó, mèo. 

Theo số liệu cập nhật từ đầu năm 2026 đến nay, cả nước ghi nhận 16 trường hợp nghi mắc, tử vong do bệnh dại tại 10 tỉnh, thành phố. Đáng chú ý, trên địa bàn thành phố Hà Nội đã ghi nhận các ổ dịch Dại trên động vật tại 3 thôn thuộc 2 xã (Hòa Lạc, Hạ Bằng), với tổng số 28 con động vật phải tiêu hủy (gồm 27 con chó và 01 con mèo); đồng thời có nhiều người phải đi điều trị dự phòng sau phơi nhiễm bệnh dại. Những con số này phản ánh virut dại đang lưu hành trên địa bàn, đòi hỏi các biện pháp can thiệp đồng bộ và quyết liệt hơn nhằm khống chế và kiểm soát tốt tình hình dịch bệnh.

Ông Nguyễn Đình Đảng, Chi cục Trưởng Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y Hà Nội - đơn vị tham mưu cho Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội trong công tác phòng, chống dịch bệnh động vật - nhấn mạnh: “Nâng cao năng lực cho cán bộ cơ sở là nhiệm vụ cốt lõi để triển khai hiệu quả các biện pháp phòng, chống bệnh dại. Cán bộ thú y và quản lý địa bàn cần kiểm soát chặt chẽ hoạt động giết mổ, kinh doanh, vận chuyển động vật, đẩy mạnh truy xuất nguồn gốc thực phẩm, kiên quyết xử lý vi phạm và xóa bỏ các điểm kinh doanh không đảm bảo vệ sinh dịch tễ, môi trường. Đây là trách nhiệm trực tiếp và cấp thiết của ngành trong bối cảnh dịch bệnh dại đang có nguy cơ diễn biến phức tạp trên địa bàn Thủ đô”.      

Bên cạnh công tác kiểm soát dịch bệnh, hội nghị cũng đặt ra định hướng quan trọng trong tuyên truyền, vận động cộng đồng. Bám sát các khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) về an toàn dịch tễ và bảo vệ sức khỏe cộng đồng, đội ngũ cán bộ quản lý đang tích cực hướng dẫn người dân thay đổi thói quen tiêu dùng theo hướng bền vững.

Trọng tâm là việc hạn chế dần nuôi chó, mèo lấy thịt, đồng thời giảm tiêu thụ thịt đỏ và ưu tiên thịt gia cầm theo các tiêu chuẩn dinh dưỡng an toàn. Đặc biệt, trong bối cảnh Hà Nội vừa ghi nhận các ổ dịch bệnh dại, người dân cần được cảnh báo không tiếp xúc trực tiếp với thịt chó, mèo sống chưa qua kiểm dịch - đây là nguồn lây nhiễm bệnh dại nguy hiểm.

Về lâu dài, Hà Nội hướng tới mô hình quản lý đô thị văn minh như các thành phố lớn tại châu Á và thế giới, trong đó việc giết mổ, kinh doanh thịt chó, mèo từng bước được kiểm soát chặt chẽ và chuyển đổi sang các ngành nghề kinh tế bền vững hơn.

Ông Faizan Jalil, Quản lý Cao cấp của tổ chức Soi Dog Foundation, chia sẻ: “Kinh nghiệm triển khai tại Thái Lan và Hàn Quốc cho thấy mối liên hệ trực tiếp giữa hoạt động giết mổ, kinh doanh thịt chó mèo với nguy cơ lây lan bệnh dại trong cộng đồng. Động vật bị vận chuyển và giết mổ ngoài tầm kiểm soát thú y chính là mắt xích yếu nhất trong chuỗi phòng dịch.

Chính vì vậy, vai trò của cán bộ cơ sở trong việc đảm bảo các chủ cơ sở kinh doanh, giết mổ tuân thủ đúng quy định và thực hành phúc lợi động vật là yếu tố quan trọng. Có thể khẳng định rằng, việc kiểm soát chặt chẽ khâu giết mổ và kinh doanh chính là tuyến phòng thủ đầu tiên ngăn chặn hiệu quả các bệnh lây truyền từ động vật sang người, tiêu biểu là bệnh dại. Về mặt lâu dài, cần thực hiện lộ trình chuyển đổi sinh kế cho toàn bộ các hộ giết mổ và kinh doanh thịt chó, mèo sang các mô hình kinh tế phù hợp hơn, hướng tới xây dựng một không gian đô thị an toàn, văn minh và nhân văn”.

Bà Bùi Thị Duyên, Giám đốc doanh nghiệp xã hội SBCC Vietnam - đơn vị trực tiếp triển khai chiến lược truyền thông thay đổi hành vi trong dự án - cho biết: “Đây là hội nghị tập huấn lần thứ 2 và chúng tôi nhận thấy rõ sự chuyển biến trong nhận thức của các cán bộ tham dự. Thay đổi hành vi cộng đồng không thể thành công nếu không có đội ngũ cán bộ cơ sở vừa đóng vai trò định hướng nhận thức, vừa thực thi, giám sát hành vi của người dân và các chủ cơ sở giết mổ, kinh doanh.”

Trong thời gian tới, các hoạt động sẽ tập trung mở rộng chương trình, thúc đẩy hợp tác liên ngành trên toàn các địa bàn thí điểm, từ đó hy vọng có thể xây dựng một mạng lưới các cộng đồng an toàn và có thể trở thành một mô hình tham khảo cho các đô thị khác ở Việt Nam.