Đây là ý kiến của ông Phạm Xuân Linh, Chánh Thanh tra Cục An toàn bức xạ và hạt nhân (Bộ Khoa học và Công nghệ) khi nhấn mạnh về vai trò ngày càng quan trọng của việc đảm bảo an toàn trong các ứng dụng bức xạ tại Việt Nam cũng như các quốc gia trong khu vực, trong bối cảnh các ứng dụng năng lượng nguyên tử ngày càng đa dạng, đặc biệt trong lĩnh vực y tế, công nghiệp, nông nghiệp, môi trường và nghiên cứu.
Chụp PET/CT chẩn đoán, điều trị ung thư tại Bệnh viện Chợ Rẫy. Ảnh minh họa: Thanh Vũ/TTXVN
Theo báo cáo của Cục An toàn bức xạ và hạt nhân, qua giám sát thực tế tại các địa phương, Cục An toàn bức xạ và hạt nhân phát hiện có tình trạng một số cơ sở tiến hành công việc bức xạ đã tự ý vứt bỏ vỏ thiết bị chụp ảnh phóng xạ công nghiệp (NDT) khi không còn nhu cầu sử dụng ra môi trường gây nguy cơ mất an toàn bức xạ.
Để bảo đảm an toàn bức xạ và an ninh trong sử dụng nguồn phóng xạ theo quy định của pháp luật, Cục An toàn bức xạ và hạt nhân yêu cầu các đơn vị, cơ sở chụp ảnh phóng xạ công nghiệp sử dụng nguồn phóng xạ trên cả nước tiến hành rà soát, kiểm kê các thiết bị chụp ảnh NDT sử dụng nguồn phóng xạ hiện có bao gồm cả NDT không có lõi nguồn và gửi báo cáo bằng văn bản và điện tử về Cục An toàn bức xạ và hạt nhân trước ngày 15/5/2026.
Đặc biệt, các đơn vị và cơ sở tuyệt đối không vứt bỏ, thanh lý thiết bị chụp ảnh phóng xạ công nghiệp dưới dạng phế liệu thông thường; tăng cường công tác bảo đảm an ninh, thực hiện lưu giữ các thiết bị chụp ảnh phóng xạ công nghiệp trong kho bãi bảo đảm an toàn bức xạ, có biện pháp ngăn chặn sự tiếp cận trái phép, ngăn ngừa mất mát hoặc chiếm đoạt bất hợp pháp nguồn phóng xạ.
Cũng theo Cục An toàn bức xạ và hạt nhân, vỏ thiết bị chụp ảnh NDT (không có lõi nguồn) sử dụng uran nghèo làm vật liệu che chắn, hạt nhân nguồn chỉ được miễn trừ khai báo, cấp giấy phép khi đáp ứng điều kiện quy định tại QCVN 05:2010/BKHCN (Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn bức xạ).
Trước đó, thực hiện dự án hợp tác kỹ thuật RAS9096 “Tăng cường hạ tầng an toàn bức xạ”, Cục An toàn bức xạ và hạt nhân tích cực phối hợp với Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) đánh giá an toàn đối với cơ sở sử dụng nguồn phóng xạ và hoạt động có liên quan hướng tới thực hành tốt về đánh giá an toàn theo các tiêu chuẩn mới nhất của IAEA gồm: Các nguyên tắc cơ bản về đánh giá an toàn, các yêu cầu tại GSR Part 3 (Bảo vệ bức xạ và An toàn nguồn bức xạ) và Part 4 (Đánh giá an toàn cho các cơ sở và hoạt động); phương pháp xác định kịch bản sự cố, ước tính liều chiếu xạ trong điều kiện bình thường và bất thường, công cụ tính toán che chắn bức xạ, quy trình xem xét và rà soát đánh giá an toàn… nhằm bảo vệ con người và môi trường khỏi ảnh hưởng của phóng xạ.