Lấy ý kiến đối với dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ ban hành Danh mục công nghệ cao được ưu tiên đầu tư phát triển; Danh mục sản phẩm công nghệ cao được khuyến khích phát triển; Danh mục công nghệ chiến lược và Danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược, nhằm cập nhật các xu hướng công nghệ mới và hoàn thiện hệ thống chính sách phát triển công nghệ cao trong giai đoạn tới, Bộ Khoa học và Công nghệ đánh giá, việc xây dựng các danh mục mới nhằm thực hiện quy định của Luật Công nghệ cao năm 2025, dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Đồng thời, các danh mục cũng được rà soát, cập nhật để phù hợp với xu thế phát triển khoa học và công nghệ trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp lần thứ tư.
Tổng công ty Điện lực Thành phố Hồ Chí Minh đã tích cực nghiên cứu, ứng dụng nhiều giải pháp khoa học công nghệ trong quản lý, vận hành lưới điện, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh, chăm sóc khách hàng. Ảnh: Thanh Vũ/TTXVN
84 công nghệ cao được đề xuất
Dự thảo văn bản được xây dựng trên cơ sở Luật Công nghệ cao số 133/2025/QH15 ngày 10/12/2025 và thực hiện nhiệm vụ tại Quyết định số 2835/QĐ-TTg ngày 31/12/2025 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành danh mục và phân công cơ quan chủ trì soạn thảo văn bản quy định chi tiết thi hành các luật, nghị quyết được Quốc hội khóa XV thông qua tại Kỳ họp thứ 10.
Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, việc xây dựng danh mục mới nhằm thay thế các quy định hiện hành tại Quyết định số 38/2020/QĐ-TTg ngày 30/12/2020 của Thủ tướng Chính phủ về danh mục công nghệ cao được ưu tiên đầu tư phát triển và danh mục sản phẩm công nghệ cao được khuyến khích phát triển. Đồng thời, dự thảo cũng thay thế Quyết định số 1131/QĐ-TTg ngày 12/6/2025 của Thủ tướng Chính phủ ban hành danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược.
Theo dự thảo, 84 công nghệ cao được đề xuất đưa vào danh mục ưu tiên đầu tư phát triển; đồng thời 125 sản phẩm công nghệ cao được đưa vào danh mục khuyến khích phát triển. Báo cáo tổng kết thực hiện Quyết định số 38/2020/QĐ-TTg dẫn số liệu, danh mục công nghệ cao trước đây quy định 99 công nghệ cao và 107 sản phẩm công nghệ cao thuộc các lĩnh vực trọng điểm, làm cơ sở để triển khai các chính sách ưu đãi và hỗ trợ phát triển công nghệ cao. Trong quá trình xây dựng danh mục mới, Bộ Khoa học và Công nghệ đã rà soát, đánh giá các công nghệ trong danh mục hiện hành. Kết quả cho thấy 67 trong tổng số 99 công nghệ cao của Quyết định số 38/2020/QĐ-TTg được đề xuất kế thừa trong danh mục mới, chiếm khoảng 67,6%.
Nhiều công nghệ nền tảng của kinh tế số
Theo dự thảo Quyết định trên, nhiều công nghệ nền tảng của kinh tế số được đưa vào danh mục công nghệ cao ưu tiên đầu tư phát triển; trong đó có trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn và phân tích dữ liệu, chuỗi khối (Blockchain), điện toán đám mây, công nghệ lượng tử, an ninh mạng và bảo mật thông tin, bản sao số (Digital Twin), công nghệ thực tại mở rộng (XR).
Danh mục công nghệ cao được ưu tiên đầu tư phát triển cũng đề cập các công nghệ trong lĩnh vực bán dẫn như: Công nghệ thiết kế, chế tạo, đóng gói và kiểm thử vi mạch điện tử tích hợp... Trong quá trình tiếp thu, giải trình ý kiến góp cho dự thảo, Bộ Khoa học và Công nghệ đã bổ sung một số công nghệ liên quan như công nghệ thiết kế vi mạch và mạch tích hợp (IC), công nghệ chế tạo vi điện tử và công nghệ đóng gói vi mạch tiên tiến…
Các đại biểu tương tác với robot trưng bày tại Hội thảo “Phát triển nguồn nhân lực khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo trình độ quốc tế” tại Cần Thơ. Ảnh: Ánh Tuyết/TTXVN
Bên cạnh đó, dự thảo đưa vào nhiều công nghệ phục vụ tự động hóa và sản xuất thông minh như: robot công nghiệp, hệ thống sản xuất linh hoạt, máy công cụ điều khiển số thế hệ mới và các hệ thống điều khiển, truyền động tiên tiến.
Trong lĩnh vực y sinh học, Danh mục công nghệ cao được ưu tiên đầu tư phát triển đề cập các công nghệ như sinh học tổng hợp, chẩn đoán phân tử, chỉnh sửa gene và công nghệ mô, tế bào phục vụ y học. Ngoài ra còn có các công nghệ sản xuất vaccine thế hệ mới, protein tái tổ hợp, kháng thể đơn dòng và các công nghệ bào chế thuốc tiên tiến.
Trong nông nghiệp, nhiều công nghệ hướng tới mô hình sản xuất thông minh và bền vững cũng được đưa vào danh mục, như: công nghệ canh tác không đất quy mô công nghiệp, máy nông nghiệp thông minh, chế phẩm nano trong nông nghiệp và công nghệ chọn tạo giống bằng chỉ thị phân tử. Một số công nghệ được đề cập nhằm hỗ trợ thích ứng với biến đổi khí hậu và nâng cao năng suất, chất lượng nông sản.
Lĩnh vực giao thông có sự góp mặt của các công nghệ như hệ thống giao thông thông minh (ITS), hệ thống thông tin và điều khiển tín hiệu đường sắt, công nghệ chế tạo phương tiện và hạ tầng cho đường sắt tốc độ cao. Dự thảo cũng đề cập các hệ thống động lực sử dụng năng lượng mới như điện, hydro hoặc hybrid cho phương tiện giao thông.
Nhóm năng lượng và môi trường gồm các công nghệ phát điện từ năng lượng tái tạo, công nghệ lưu trữ năng lượng tiên tiến và lưới điện thông minh. Danh mục công nghệ cao được ưu tiên đầu tư phát triển cũng nhắc tới các công nghệ đo lường và quản lý phát thải carbon, xử lý rác thải điện tử, tái chế vật liệu, cùng các công nghệ vật liệu tiên tiến, quang tử và công nghệ chế tạo thiết bị phục vụ điện gió ngoài khơi.
Ngoài ra, một số công nghệ liên quan đến không gian và tài nguyên cũng được đưa vào danh mục như công nghệ vệ tinh nhỏ và chùm vệ tinh tầm thấp, công nghệ điều khiển và vận hành vệ tinh, công nghệ phương tiện không người lái bầy đàn, công nghệ phân tách và tinh chế đất hiếm.
Gắn với 11 nhóm công nghệ chiến lược
Song song với Danh mục công nghệ cao được ưu tiên đầu tư phát triển và Danh mục sản phẩm công nghệ cao được khuyến khích phát triển, dự thảo cũng đề cập Danh mục công nghệ chiến lược và Danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược.
Ứng dụng khoa học kỹ thuật, công nghệ kỹ thuật cao vào sản xuất nông nghiệp tại tỉnh Thái Bình. Ảnh: Thế Duyệt/TTXVN
Theo dự thảo, Danh mục công nghệ chiến lược gồm 11 nhóm công nghệ gồm: Trí tuệ nhân tạo; điện toán đám mây, lượng tử và dữ liệu lớn; blockchain; mạng di động thế hệ sau (5G/6G); robot và tự động hóa; chip bán dẫn; y-sinh học tiên tiến; năng lượng, vật liệu tiên tiến; công nghệ đất hiếm, đại dương, lòng đất; an ninh mạng; công nghệ hàng không, vũ trụ. Các sản phẩm công nghệ chiến lược tiêu biểu được đề cập gồm mô hình ngôn ngữ lớn Tiếng Việt, trợ lý ảo, robot di động tự hành, chip AI và chip IoT, vaccine thế hệ mới, pin lithium hiệu năng cao và vệ tinh viễn thám.
Sự xuất hiện của hệ thống phòng STEM Innovation 57 hiện đại giúp tạo nên nền tảng tối thiểu để mọi học sinh được tiếp cận tri thức mới; chính những phòng lab này sẽ là 100 trung tâm đào tạo và chuyển giao giúp đào tạo lại đội ngũ giáo viên trung học trên toàn quốc theo định hướng của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Ảnh: Thanh Tùng /TTXVN
Việc xây dựng các danh mục công nghệ cao, sản phẩm công nghệ cao, công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược cũng là căn cứ để triển khai các cơ chế, chính sách hỗ trợ nghiên cứu, phát triển, ứng dụng và thương mại hóa các công nghệ trọng điểm trong thời gian tới, góp phần thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, phục vụ quá trình chuyển đổi số và phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.