Phóng viên báo Tin tức và Dân tộc đã có cuộc trao đổi với bà Chu Thị Hạnh, Phó Cục trưởng Cục Việc làm (Bộ Nội vụ) về nội dung này.
Số vụ tai nạn lao động có xu hướng giảm, nhưng vẫn xảy ra những vụ việc nghiêm trọng. Bà đánh giá như thế nào về thực trạng này?
Thời gian qua, công tác an toàn, vệ sinh lao động tại các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh đã được triển khai khá đồng bộ và nhận được sự quan tâm của lãnh đạo, chủ doanh nghiệp. Nhiều đơn vị đã đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị, cải thiện điều kiện làm việc, qua đó góp phần tạo môi trường lao động an toàn, nâng cao sức khỏe và chất lượng cuộc sống cho người lao động.
Bà Chu Thị Hạnh, Phó Cục trưởng Cục Việc làm (Bộ Nội vụ).
Qua theo dõi, một số lĩnh vực vẫn có số vụ tai nạn lao động cao như xây dựng, dệt may, da giày, điện, khai khoáng; trong đó có nhiều vụ tai nạn chết người. Trước thực tế này, chúng tôi đã tham mưu Chính phủ, Ban Bí thư ban hành Chỉ thị số 31 nhằm tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác an toàn, vệ sinh lao động.
Các bộ, ngành, địa phương đã xây dựng chương trình hành động, ban hành nhiều văn bản chấn chỉnh các lĩnh vực có nguy cơ cao. Tuy nhiên, công tác giám sát ở cấp Trung ương còn hạn chế do nguồn lực chưa đáp ứng, trong khi tại doanh nghiệp, việc tự kiểm tra, giám sát đã được chú trọng hơn.
Đáng lưu ý, tai nạn lao động vẫn xảy ra nhiều ở lĩnh vực xây dựng nhỏ lẻ, công trình dân sinh, cũng như các trường hợp làm việc không có hợp đồng lao động. Trong khi đó, các tập đoàn, tổng công ty lớn thường kiểm soát tốt quy định an toàn lao động nên số vụ tai nạn không đáng kể.
Sau gần 2 năm thực hiện Chỉ thị số 31, công tác an toàn lao động có những chuyển biến gì đáng chú ý, thưa bà?
Có thể khẳng định Chỉ thị số 31 được ban hành rất kịp thời, tạo động lực mạnh mẽ cho cả hệ thống chính trị vào cuộc về vấn đề an toàn, vệ sinh lao động.
Các bộ, ngành, địa phương đã chủ động xây dựng kế hoạch triển khai, gắn với thực hiện Nghị quyết của Chính phủ, qua đó tăng cường chỉ đạo doanh nghiệp, cơ sở sản xuất kinh doanh thực hiện tốt hơn công tác an toàn, vệ sinh lao động.
Trong bối cảnh sắp xếp tổ chức bộ máy chính quyền hai cấp, nhận thức và trách nhiệm của các bên liên quan, từ cơ quan quản lý đến doanh nghiệp và người lao động, đều được nâng lên rõ rệt về an toàn, vệ sinh lao động.
Vai trò của phòng ngừa từ sớm, từ xa và ứng dụng công nghệ trong đảm bảo an toàn lao động hiện nay đang được các cấp, các ngành, đơn vị triển khai ra sao? Hoạt động chuyển đổi số trong lĩnh vực này còn gặp những thách thức nào, thưa bà?
Qua thực tế giám sát, chúng tôi nhận thấy xu hướng chuyển đổi từ quản lý thủ công sang quản lý dựa trên dữ liệu đang diễn ra rõ nét. Nhiều doanh nghiệp đã ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo để theo dõi, cảnh báo sớm các nguy cơ rủi ro.
Huấn luyện an toàn lao động.
Bên cạnh đó, việc sử dụng robot tại những vị trí có nguy cơ cao cũng giúp giảm thiểu tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp. Các mô hình việc làm mới như làm việc từ xa, việc làm trên nền tảng công nghệ cũng đặt ra yêu cầu mới trong quản lý an toàn lao động.
Về hoạt động chuyển đổi số trong lĩnh vực này, trước hết là yêu cầu thay đổi tư duy quản lý và vận hành của doanh nghiệp. Thứ hai là vấn đề nguồn lực tài chính để đầu tư công nghệ. Thứ ba là kỹ năng của người lao động, đòi hỏi họ phải thích ứng và sử dụng được các công cụ công nghệ trong công việc.
Hiện nay, Cục Việc làm đang phối hợp với Tập đoàn VNPT xây dựng bộ công cụ cơ sở dữ liệu về tai nạn lao động, triển khai thí điểm tại một số địa phương để hoàn thiện. Đồng thời, Bộ cũng chỉ đạo xây dựng cơ sở dữ liệu về các tổ chức dịch vụ kiểm định và đội ngũ kiểm định viên an toàn lao động.
Xin trân trọng cảm ơn bà!