Sàn giao dịch việc làm trực tuyến quốc gia thúc đẩy minh bạch thị trường lao động

Kỳ vọng tạo đột phá kết nối thị trường lao động

Theo bà Lương Thị Tới, Phó Giám đốc Sở Nội vụ TP Hồ Chí Minh, việc đưa vào vận hành Sàn giao dịch việc làm quốc gia không chỉ mang ý nghĩa về công nghệ, mà còn là bước tiến trong hoàn thiện hệ sinh thái thông tin lao động – việc làm.

Từ thực tiễn tại TP Hồ Chí Minh – trung tâm kinh tế lớn với hơn 7,5 triệu lao động, trên 300.000 doanh nghiệp, hơn 500.000 cơ sở kinh doanh cá thể và 59 khu chế xuất, khu công nghiệp – nhu cầu tuyển dụng luôn ở mức cao, đồng thời ngày càng đòi hỏi chất lượng nguồn nhân lực tốt hơn.

Thời gian qua, Thành phố đã triển khai nhiều giải pháp kết nối cung – cầu lao động, tổ chức hàng trăm phiên giao dịch việc làm mỗi năm, qua đó giới thiệu việc làm cho hàng trăm nghìn lượt người. Tuy nhiên, theo bà Lương Thị Tới, những nỗ lực này vẫn chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu của một thị trường lao động lớn, năng động, đặc biệt trong bối cảnh phát triển mạnh các ngành dịch vụ chất lượng cao, công nghệ cao, logistics và tài chính.

“Sàn giao dịch việc làm quốc gia được kỳ vọng trở thành kênh thông tin chính thống, giúp người lao động tiếp cận cơ hội phù hợp, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp giảm chi phí tuyển dụng và mở rộng nguồn ứng viên”, bà Tới nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, nền tảng còn góp phần nâng cao năng lực dự báo và quản trị thị trường lao động. Khi dữ liệu về tuyển dụng, nhu cầu việc làm và xu hướng dịch chuyển lao động được cập nhật, liên thông và chuẩn hóa, cơ quan quản lý sẽ có thêm cơ sở để xây dựng chính sách sát thực tiễn, đồng thời hỗ trợ hiệu quả cho công tác đào tạo lại và chuyển đổi nghề.

Để nền tảng vận hành hiệu quả, đại diện Sở Nội vụ TP Hồ Chí Minh đề xuất cần hoàn thiện cơ chế liên thông dữ liệu giữa Trung ương và địa phương; tăng cường năng lực cho hệ thống dịch vụ việc làm, đặc biệt là đội ngũ tư vấn, phân tích thị trường; đồng thời thúc đẩy sự tham gia của doanh nghiệp, cơ sở đào tạo và các địa phương trong cập nhật thông tin, phối hợp đào tạo theo nhu cầu.

Đáng chú ý, bà cũng lưu ý cần quan tâm nhiều hơn tới các nhóm lao động yếu thế như người thất nghiệp, lao động chuyển đổi nghề và lao động khu vực phi chính thức – lực lượng chiếm tỷ trọng lớn tại TP Hồ Chí Minh. “Mọi đối tượng cần được tiếp cận thông tin việc làm, học nghề và chính sách hỗ trợ thông qua sàn”, bà Tới cho biết.

Doanh nghiệp kỳ vọng giảm chi phí

Ở góc độ ngành hàng, bà Lê Hằng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), cho biết, hiệp hội hiện có gần 300 doanh nghiệp hội viên, chiếm khoảng 85% tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản cả nước. Ngành thủy sản đang tạo việc làm cho hơn 4 triệu lao động trực tiếp cùng hàng triệu lao động gián tiếp trong các lĩnh vực liên quan như nuôi trồng, khai thác, chế biến, logistics và dịch vụ.

Theo bà Lê Hằng, lao động và việc làm đóng vai trò then chốt đối với sự phát triển của ngành. Tuy nhiên, trong bối cảnh chuyển đổi số, hội nhập quốc tế và yêu cầu ngày càng cao về tiêu chuẩn lao động, ngành thủy sản đang đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là thiếu hụt lao động có tay nghề, phân bổ lao động chưa hợp lý giữa các vùng, cũng như hạn chế trong tiếp cận thông tin thị trường lao động.

Đặc thù của ngành là phụ thuộc nhiều vào điều kiện tự nhiên, mang tính mùa vụ và phân bố rộng tại các vùng ven biển, đồng bằng và nông thôn. Trong khi đó, lĩnh vực chế biến lại tập trung tại các nhà máy với yêu cầu cao về kỹ thuật, kỷ luật lao động và tiêu chuẩn an toàn thực phẩm. Điều này khiến cung – cầu lao động thường xuyên biến động, khó cân đối giữa các khâu và giữa các địa phương.

Ngoài ra, ngành còn chịu áp lực cạnh tranh lao động từ các lĩnh vực như du lịch, dệt may và dịch vụ – những ngành có điều kiện làm việc linh hoạt hơn hoặc thu nhập hấp dẫn hơn tại nhiều địa phương.

Trong bối cảnh đó, Sàn giao dịch việc làm quốc gia được kỳ vọng sẽ trở thành công cụ hữu hiệu giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong thu hút, điều phối và ổn định lực lượng lao động.

Theo bà Lê Hằng, nền tảng này mang lại ba lợi ích chính. Thứ nhất, góp phần minh bạch hóa và số hóa thị trường lao động thông qua tích hợp dữ liệu cung – cầu trên phạm vi toàn quốc. Thứ hai, nâng cao hiệu quả kết nối việc làm, giảm chi phí tuyển dụng và rút ngắn thời gian tìm việc. Thứ ba, hỗ trợ định hướng đào tạo nguồn nhân lực khi dữ liệu phân tích phản ánh rõ nhu cầu kỹ năng của thị trường.

Đối với ngành thủy sản, sàn sẽ giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn lao động đa dạng, đặc biệt là lao động có tay nghề; góp phần điều tiết lao động giữa các vùng sản xuất trọng điểm như Đồng bằng sông Cửu Long, miền Trung và các khu công nghiệp chế biến; đồng thời tăng khả năng tiếp cận việc làm chính thức, bền vững cho người lao động.

Đại diện cộng đồng doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam, ông Ko Tae Yeon, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hàn Quốc (Kocham), đánh giá việc ra mắt Sàn giao dịch việc làm quốc gia là “bước khởi đầu quan trọng” đối với thị trường lao động và hệ thống dịch vụ việc làm.

Hiện Kocham đại diện cho hơn 10.000 doanh nghiệp Hàn Quốc đang đầu tư tại Việt Nam, hoạt động trong nhiều lĩnh vực như sản xuất, logistics, dịch vụ và công nghệ thông tin. Theo ông, nhiều doanh nghiệp không chỉ coi Việt Nam là điểm sản xuất ngắn hạn mà còn là đối tác phát triển lâu dài, trong đó tạo việc làm, chuyển giao công nghệ và đào tạo nhân lực là những cam kết quan trọng.

Tuy nhiên, thị trường lao động hiện vẫn tồn tại nhiều thách thức như thiếu hụt nhân lực chất lượng, biến động lao động cao và khó khăn trong giữ chân người lao động sau đào tạo. Bên cạnh đó là tình trạng lệch pha cung – cầu, khi doanh nghiệp khó tìm được nhân sự phù hợp trong khi người lao động lại khó tiếp cận thông tin tuyển dụng chính xác.

Để sàn phát huy hiệu quả, ông Ko Tae Yeon cho rằng nền tảng cần vượt ra ngoài chức năng đăng tải thông tin, hướng tới kết nối thực chất thông qua phân loại dữ liệu chi tiết theo ngành nghề, kỹ năng, kinh nghiệm và khu vực. Đồng thời, cần tăng cường liên kết giữa các địa phương và hệ thống đào tạo nghề.

Cùng quan điểm, ông Nguyễn Hải Minh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham), cho biết Việt Nam tiếp tục khẳng định là điểm đến đầu tư hấp dẫn khi hơn 70% doanh nghiệp châu Âu tham gia khảo sát đánh giá tích cực về môi trường đầu tư.

Tuy nhiên, thách thức lớn hiện nay là chất lượng và khả năng đáp ứng của nguồn nhân lực. Doanh nghiệp gặp khó trong tuyển dụng lao động có kỹ năng phù hợp, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ cao, kỹ thuật số và logistics. Khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu thực tế vẫn còn đáng kể, khiến doanh nghiệp phải đầu tư thêm cho đào tạo lại.

Theo ông Nguyễn Hải Minh, Sàn giao dịch việc làm quốc gia nếu được phát triển đúng hướng sẽ trở thành hạ tầng quan trọng, giúp kết nối cung – cầu lao động hiệu quả hơn, giảm thời gian và chi phí tuyển dụng, đồng thời nâng cao tính minh bạch của thị trường.

Nền tảng số cho quản trị thị trường lao động hiện đại

Ở góc độ đơn vị triển khai công nghệ, ông Huỳnh Quang Liêm, Tổng Giám đốc Tập đoàn VNPT, cho biết Sàn giao dịch việc làm quốc gia được xây dựng với kiến trúc hiện đại, tham khảo các mô hình quốc tế và kết nối với nhiều hệ thống dữ liệu của Bộ Nội vụ, đặc biệt là cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Theo ông Liêm, nền tảng này có ý nghĩa quan trọng trong triển khai chuyển đổi số, góp phần cung cấp dịch vụ công và tiện ích cho người dân trên môi trường số. Tuy nhiên, lễ khai trương mới chỉ là bước khởi đầu, để hệ thống vận hành hiệu quả cần sự tham gia của tất cả các bên nhằm bảo đảm dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống”.

Trong thời gian tới, VNPT tiếp tục phối hợp với các cơ quan liên quan để vận hành hệ thống ổn định, an toàn, đồng thời nâng cấp nền tảng nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn của thị trường.

Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Mạnh Khương nhấn mạnh, hạ tầng số đã trở thành nền tảng quan trọng trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Việc xây dựng Sàn giao dịch việc làm quốc gia là dấu mốc quan trọng trong lộ trình chuyển đổi số lĩnh vực lao động – việc làm.

Hiện lực lượng lao động của Việt Nam khoảng 53,6 triệu người, cùng với khoảng 1 triệu doanh nghiệp, hàng chục nghìn hợp tác xã và hơn 6 triệu hộ kinh doanh. Đây là nguồn lực lớn nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao về kết nối, phân bổ và sử dụng hiệu quả.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Khương, việc kết nối cung – cầu lao động trên nền tảng dữ liệu số và định danh tin cậy sẽ góp phần hình thành phương thức tuyển dụng hiện đại, minh bạch, giảm chi phí giao dịch và nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn nhân lực.

Để sàn vận hành hiệu quả, Bộ Nội vụ xác định một số nhiệm vụ trọng tâm như: Hoàn thiện nền tảng theo hướng hiện đại, thân thiện; bảo đảm an toàn, an ninh hệ thống; tăng cường phối hợp giữa các bộ, ngành, địa phương; đẩy mạnh truyền thông để doanh nghiệp và người dân tham gia; đồng thời khuyến khích doanh nghiệp coi đây là kênh tuyển dụng chính thức.

“Sàn giao dịch việc làm quốc gia không chỉ là công cụ hỗ trợ tuyển dụng mà còn là nền tảng dữ liệu quan trọng, góp phần hoàn thiện chính sách lao động, thúc đẩy phát triển thị trường lao động hiện đại, minh bạch và bền vững”, Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Khương nhấn mạnh.

Trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập sâu rộng, việc đưa vào vận hành Sàn giao dịch việc làm quốc gia sẽ tạo cú hích mới cho thị trường lao động, góp phần nâng cao năng suất, cải thiện thu nhập cho người lao động và thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội theo hướng bền vững.