Tư duy, nhận thức mới về quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc 

Sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc

Mở đầu chuyên đề, Đại tướng Phan Văn Giang nêu rõ: Quốc phòng là công cuộc giữ nước bằng sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc, trong đó sức mạnh quân sự là đặc trưng, lực lượng vũ trang nhân dân làm nòng cốt. Quan điểm về quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc là bộ phận quan trọng trong hệ thống quan điểm, đường lối lãnh đạo cách mạng của Đảng, là “kim chỉ nam” cho toàn Đảng, toàn dân, toàn quân trong thực hiện nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc.

Trên cơ sở tổng kết sâu sắc thực tiễn, đánh giá khách quan xu thế thời đại, tình hình thế giới, khu vực và trong nước, Đại hội XIV của Đảng xác định những chủ trương chiến lược có tính đột phá, khẳng định quyết tâm, khát vọng của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân trong kỷ nguyên vươn mình, xây dựng đất nước phồn vinh, thịnh vượng, trong đó lĩnh vực quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc có bước phát triển mới. 

Nội dung giới thiệu của Đại tướng Phan Văn Giang gồm hai phần. Phần thứ nhất: "Tính tất yếu phải có tư duy, nhận thức mới về quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”. Phần thứ hai: "Những tư duy, nhận thức mới về quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc trong Văn kiện Đại hội XIV của Đảng".

Trong nhận thức lý luận cũng như trong tổ chức thực hiện, Đảng ta luôn trung thành và vận dụng sáng tạo lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và kế thừa truyền thống dựng nước đi đôi với giữ nước để lãnh đạo, chỉ đạo sự nghiệp quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc phù hợp với tình hình thực tiễn trong từng giai đoạn cách mạng. Thế giới đang trải qua những biến động to lớn, diễn biến nhanh chóng, phức tạp, khó dự báo. Hòa bình, hợp tác, phát triển vẫn là xu thế lớn, song đứng trước nhiều thách thức mới. Cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, xung đột, chiến tranh diễn ra ở nhiều khu vực dưới nhiều hình thức phức tạp và quyết liệt hơn...

Ở trong nước, sau 40 năm đổi mới, thế và lực, sức mạnh tổng hợp quốc gia, uy tín quốc tế, niềm tin của nhân dân ngày càng được nâng cao, tạo ra những tiền đề quan trọng để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Cuộc cách mạng về tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị cùng với những quyết sách chiến lược đang mở ra cơ hội lịch sử, bước ngoặt cho sự phát triển mạnh mẽ của đất nước trong kỷ nguyên mới, trong đó có sự phát triển về nguồn nhân lực, về nghệ thuật và khoa học công nghệ của quân sự quốc phòng.

Tuy nhiên, sự nghiệp xây dựng bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa bên cạnh những thời cơ, những thuận lợi cũng gặp không ít những khó khăn thách thức. Các thế lực thù địch, phản động tiếp tục thực hiện nhiều thủ đoạn âm mưu chống phá Đảng, Nhà nước và chế độ. Các thách thức an ninh truyền thống ngày càng nghiêm trọng, nhất là an ninh mạng, khủng bố, các an ninh phi truyền thống như thiên tai, dịch bệnh hết sức phức tạp và khó dự báo.

Phát triển tư duy mới của Đảng đối với nhiệm vụ quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc

Đại tướng Phan Văn Giang khẳng định, tại Đại hội XIV, Đảng ta đã bàn thảo kỹ lưỡng, quyết định những chủ trương chiến lược về quốc phòng với tư duy nhận thức mới. 

Về mục tiêu quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc, Đại hội XIV đã xác định: Bảo vệ cao nhất lợi ích quốc gia - dân tộc; kiên định bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc; bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân, chế độ xã hội chủ nghĩa; bảo vệ thành quả cách mạng, sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa; giữ gìn, phát huy giá trị truyền thống văn hóa dân tộc; nâng cao vị thế quốc tế của đất nước; bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia, an ninh chế độ, an ninh con người, an ninh kinh tế, an ninh dữ liệu, an ninh mạng; tăng cường quốc phòng toàn dân, phòng thủ chủ động, ngăn ngừa, đẩy lùi từ sớm các nhân tố gây mất ổn định chính trị từ bên trong; giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội; giữ vững và củng cố môi trường hòa bình để xây dựng phát triển đất nước.

Đại hội XIV kế thừa, phát triển các nội dung về bảo vệ Tổ quốc từ các kỳ đại hội trước, đồng thời bổ sung mục tiêu “Bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia - dân tộc” lên trên hết, trước hết; “bảo vệ uy tín, vị thế quốc tế của đất nước”, “bảo vệ an ninh con người”, “an ninh kinh tế, an ninh mạng”; “tăng cường quốc phòng toàn dân, phòng thủ chủ động; ngăn ngừa, đẩy lùi từ sớm các nhân tố gây mất ổn định chính trị từ bên trong”,  giữ vững và củng cố môi trường hòa bình, phát triển đất nước.

Đây là quan điểm, chủ trương thể hiện sâu sắc sự phát triển tư duy mới của Đảng đối với nhiệm vụ quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc, là định hướng chiến lược để toàn Đảng, toàn dân và toàn quân tập trung triển khai thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ quốc phòng, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam trong tình hình mới.

Về nhiệm vụ quốc phòng, Đại hội XIV đã xác định: Tăng cường quốc phòng, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của Đảng, Nhà nước, của hệ thống chính trị và toàn dân, trong đó Quân đội nhân dân là nòng cốt nhưng có bước phát triển; khẳng định tăng cường quốc phòng an ninh và đẩy mạnh đối ngoại, hội nhập quốc tế là trọng yếu, thường xuyên; xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh, hiện đại; xây dựng khu vực phòng thủ chủ động, vững chắc; xây dựng quy hoạch tổng thể thế trận quốc phòng gắn với phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, đối ngoại của đất nước cũng như từng khu vực, từng địa phương phù hợp với địa giới hành chính mới và các hình thái chiến tranh, các phương thức tác chiến mới hiện đại; thực hiện tốt nhiệm vụ phòng thủ dân sự, chuẩn bị đầy đủ lực lượng, phương tiện, phương án để thực hiện nhiệm vụ chiến đấu của quân đội trong thời bình.

Theo Đại tướng Phan Văn Giang, Đại hội XIV cũng xác định tăng cường tiềm lực, sức mạnh tổng hợp quốc gia, nâng cao khả năng huy động, đáp ứng yêu cầu trong mọi tình huống quốc phòng; xây dựng tiềm lực quốc phòng tiếp tục phải xây dựng đồng bộ thống nhất các tiềm lực như tiềm lực chính trị, tiềm lực kinh tế, văn hóa, xã hội, tiềm lực khoa học, công nghệ, tiềm lực quân sự; xây dựng các tiềm lực phải bắt đầu từ xây dựng thế trận quân sự dựa vào nhân dân, lấy xây dựng "thế trận lòng dân" vững chắc là then chốt.

Đối với nhiệm vụ xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, Đại hội XIII của Đảng xác định đến năm 2025 cơ bản xây dựng quân đội tinh, gọn, mạnh, tạo tiền đề vững chắc phấn đấu năm 2030 xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại. Đại hội XIV khẳng định: Xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại.

"Như vậy, Đảng ta đã xác định sớm 5 năm so với Đại hội XIII đã đề ra", Đại tướng Phan Văn Giang khẳng định. 

Quán triệt, triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng về xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư về “2 kiên định: Kiên định đường lối quân sự, quốc phòng của Đảng; kiên định xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị; "2 đẩy mạnh": Đẩy mạnh xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; đẩy mạnh hội nhập quốc tế và đối ngoại quốc phòng; "2 ngăn ngừa": Ngăn ngừa các nguy cơ chiến tranh, xung đột; ngăn ngừa mọi biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong Đảng bộ Quân đội và toàn quân; "5 vững": Chính trị vững, kỷ luật vững, công nghệ vững, nghệ thuật quân sự vững, đời sống bộ đội vững” và mục tiêu “quyết tâm nghiên cứu, sản xuất vũ khí trang bị tiên tiến, hiện đại”. 

Thực hiện tốt ba chức năng cơ bản phù hợp với tình hình mới

Đại tướng Phan Văn Giang nhấn mạnh, hơn 80 năm qua, Quân đội luôn thực hiện tốt ba chức năng “đội quân chiến đấu, đội quân công tác, đội quân lao động và sản xuất”, nhưng nay cũng cần rõ hơn trong giai đoạn này, đó là: Thực hiện chức năng là đội quân chiến đấu, Quân đội nhân dân được xây dựng cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức, tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và nhân dân; tổ chức tinh, gọn, mạnh, có cơ cấu đồng bộ, hợp lý giữa các thành phần, lực lượng; giữa lực lượng thường trực và dự bị động viên; sắp xếp tổ chức quân sự địa phương đồng bộ với tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp. 

Thực hiện quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh “người trước, súng sau”, từ năm 2017, Quân đội đã thực hiện phương châm “Chất lượng đào tạo của nhà trường là khả năng sẵn sàng chiến đấu của đơn vị”; tập trung nâng cao chất lượng huấn luyện, giáo dục và đào tạo; huấn luyện làm chủ vũ khí, trang bị, nhất là các loại vũ khí, trang bị hiện đại; nâng cao chất lượng các loại hình diễn tập; xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao...

Đối với chức năng là đội quân công tác, Quân đội nhân dân luôn là lực lượng nòng cốt tham gia công tác vận động quần chúng, xây dựng hệ thống chính trị cơ sở. Quân đội xác định: Hãy đến với dân khi dân cần, không để khi dân cần, dân yêu cầu Quân đội mới có mặt. Trong bối cảnh có nhiều thách thức an ninh phi truyền thống, Quân đội luôn đồng hành cùng mọi tổ chức và nhân dân, không chỉ phòng, chống mà còn khắc phục hậu quả, xây mới nhiều công trình, đáp ứng nhu cầu cấp thiết của nhân dân sau mỗi trận bão lũ, thiên tai...

Trong chức năng là đội quân lao động sản xuất, các tập đoàn, các đoàn, binh đoàn, khu kinh tế - quốc phòng phát huy tốt vai trò phát triển kinh tế - xã hội nói chung và ở địa bàn vùng sâu, vùng xa, biên giới, biển đảo; các công trình trọng điểm, góp phần củng cố thế trận quốc phòng, an ninh, bảo vệ vững chắc chủ quyền Tổ quốc; xây dựng các làng, bản thành phên dậu vững chắc nơi biên cương của Tổ quốc...

Về xây dựng lực lượng dân quân tự vệ, Đại hội XIV tiếp tục xác định xây dựng lực lượng dân quân tự vệ vững mạnh rộng khắp trên các vùng miền và trên biển.

Đại hội XIV cũng xác định đẩy mạnh đột phá phát triển công nghiệp quốc phòng tự chủ, tự lực, tự cường, lưỡng dụng và hiện đại. Cùng với tiếp tục khẳng định tính lưỡng dụng, hiện đại trong văn kiện Đại hội XIII, Đại hội XIV bổ sung thêm các thành tố như tự chủ, tự lực, tự cường trong phát triển công nghiệp quốc phòng nhằm phát huy nội lực, tiến tới tự chủ chiến lược trong suốt quá trình từ nghiên cứu đến sản xuất và phát triển...

Bên cạnh đó, Quân đội đẩy mạnh hội nhập quốc tế và đối ngoại quốc phòng; tích cực tham gia hiệu quả hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc, hỗ trợ nhân đạo, tìm kiếm cứu nạn, cứu trợ thảm họa, khắc phục hậu quả chiến tranh..., với phương châm chủ động, linh hoạt, thực chất, hiệu quả, toàn diện cả song phương và đa phương.

Kết thúc chuyên đề, Đại tướng Phan Văn Giang nhấn mạnh, những tư duy, nhận thức mới về quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc trong văn kiện Đại hội XIV của Đảng là những chủ trương lớn, đúng đắn có ý nghĩa chiến lược, là kết quả của việc tổng kết sâu sắc sự lãnh đạo của Đảng về củng cố quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc; kế thừa, phát triển truyền thống và kinh nghiệm đánh giặc giữ nước của dân tộc.

Quán triệt sâu sắc và tổ chức thực hiện thắng lợi những chủ trương quan điểm của Đảng về nhiệm vụ quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân; là kế sách giữ nước từ sớm từ xa, từ khi nước chưa nguy; giữ vững ổn định chính trị và môi trường hòa bình để xây dựng đất nước giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.