Thúc đẩy ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số trong công tác tái hòa nhập cộng đồng

Tại hội nghị, Trung tướng Trần Văn Thiện, Cục trưởng Cục Cảnh sát Quản lý tạm giữ, tạm giam và thi hành án hình sự tại cộng đồng (Bộ Công an) cho biết, thực hiện Nghị định số 49 về tái hòa nhập cộng đồng và Quyết định số 22 về tín dụng đối với người chấp hành xong án phạt tù, các bộ, ngành, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ở Trung ương và địa phương, UBND các cấp đã triển khai thực hiện nghiêm túc Nghị định số 49/2020/NĐ-CP của Thủ tướng Chính phủ, trong đó, Bộ Công an và Công an các địa phương đã chủ động, phát huy được vai trò nòng cốt, chủ trì thực hiện Nghị định số 49/2020/NĐ-CP nói riêng, công tác tái hòa nhập cộng đồng nói chung.

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, các cơ quan, đơn vị, chính quyền địa phương đã triển khai các nội dung công tác về tái hòa nhập cộng đồng, từ khâu xây dựng, nghiên cứu, ban hành cơ chế, chính sách, pháp luật; thông tin, truyền thông, tuyên truyền; tăng cường chỉ đạo, kiểm tra, hướng dẫn; nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác quản lý, giám sát, giáo dục, giúp đỡ người chấp hành xong án phạt tù, tạo điều kiện cho họ được vay vốn, tạo việc làm...giúp họ có những điều kiện thuận lợi để tái hòa nhập cộng đồng thành công.

Số liệu tổng kết cho thấy, các cơ sở giam giữ đã tổ chức đào tạo nghề cho 54.229 phạm nhân; tổ chức 1.435 chương trình/đợt/lớp định hướng nghề nghiệp, nâng cao khả năng tìm kiếm việc làm cho 54.217 phạm nhân; cấp chứng chỉ nghề cho 22.721 phạm nhân, tư vấn giới thiệu việc làm cho 9.982 phạm nhân. Công an các địa phương tiếp nhận, quản lý, giám sát, giáo dục và thực hiện các biện pháp bảo đảm tái hòa nhập cộng đồng đối với 357.275 phạm nhân được thông báo; hướng dẫn làm thủ tục đăng ký cư trú, cấp mới, cấp đổi, cấp lại Chứng minh nhân dân, căn cước cho 250.867 người; hướng dẫn thủ tục xóa án tích, cấp phiếu lý lịch tư pháp cho 223.845 người; hỗ trợ các thủ tục pháp lý, hành chính khác cho 87.811 người.

Kết quả 5 năm thực hiện Nghị định số 49/2020/NĐ-CP và 02 năm thực hiện Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg: Tỷ lệ tái phạm tội thời gian qua từ năm 2020 đến năm 2025 là dưới 2%, đã góp phần quan trọng vào công tác phòng ngừa, đấu tranh phòng chống tội phạm, bảo đảm an ninh trật tự, phục vụ phát triển kinh tế, xã hội.

Phát biểu tại hội nghị, Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình nhấn mạnh, công tác hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng đối với người chấp hành xong án phạt tù thể hiện sâu sắc chính sách nhân văn, nhân đạo của Đảng, Nhà nước và truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta. Trong những năm qua, các cấp, các ngành, trong đó lực lượng Công an nhân dân làm nòng cốt đã có nhiều nỗ lực, cố gắng thực hiện tốt các chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước trong công tác này. Qua đó, đã đạt nhiều kết quả quan trọng, tích cực, giúp đỡ, hỗ trợ được nhiều người chấp hành xong án phạt tù, đặc xá, người được tha tù trước thời hạn có điều kiện về địa phương dần ổn định cuộc sống, giảm nguy cơ hoặc không tái phạm tội.

Bên cạnh khẳng định những kết quả đạt được, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình cho rằng, việc thực hiện công tác này thời gian qua còn có những bất cập. Để thực hiện tốt hơn, hiệu quả hơn công tác tái hòa nhập cộng đồng trong thời gian tới, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình đề nghị Bộ Công an chủ trì, phối hợp các bộ, ngành nghiên cứu, xây dựng cơ chế, chính sách, pháp luật về tái hòa nhập cộng đồng; tham mưu Thủ tướng Chính phủ thiết lập cơ chế, chính sách ưu đãi, khuyến khích các doanh nghiệp tiếp nhận người chấp hành xong án phạt tù vào làm việc. Tham mưu xây dựng Nghị định thay thế Nghị định 49 và sửa đổi Quyết định 22 phù hợp với thực tế, dễ thực hiện, dễ tiếp cận về điều kiện, diện đối tượng, thời gian, thủ tục vay vốn, tổng mức cho vay tối đa, trao quyền linh hoạt hơn đối với các tổ chức tín dụng,...

Trong đó, triển khai, ứng dụng triệt để công nghệ, chuyển đổi số trong công tác tái hòa nhập cộng đồng, quản lý, theo dõi, thống kê các trường hợp thuộc diện được miễn, giảm nghĩa vụ thi hành án dân sự. Tăng cường phối hợp liên ngành trên nền tảng số, môi trường mạng để nâng cao hiệu lực, hiệu quả, thực hiện đồng bộ các chính sách tái hòa nhập cộng đồng của Đảng, Nhà nước. Xây dựng cơ sở dữ liệu quản lý người chấp hành xong án phạt tù, kết nối, tích hợp với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các cơ sở dữ liệu về phòng, chống tội phạm của lực lượng Công an nhân dân.

Bên cạnh đó, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình đề nghị Bộ Tư pháp tham mưu ban hành văn bản chỉ đạo, hướng dẫn tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, cải cách tối đa quy trình, thủ tục hành chính trong các văn bản pháp luật có liên quan, tạo hành lang pháp lý đầy đủ, phù hợp để thực hiện có hiệu quả công tác tái hòa nhập cộng đồng đối với người chấp hành xong án phạt tù. Chỉ đạo Cơ quan Thi hành án dân sự phối hợp chặt chẽ với lực lượng Công an, Tòa án, Viện kiểm sát, các trại giam, trại tạm giam và chính quyền địa phương trong việc trao đổi thông tin, xác minh điều kiện thi hành án, hỗ trợ người chấp hành xong án phạt tù thực hiện nghĩa vụ thi hành án dân sự.

Bộ Nội vụ sớm nghiên cứu ban hành văn bản chỉ đạo, hướng dẫn cụ thể lĩnh vực Lao động - Thương binh và Xã hội, đồng thời chỉ đạo, hướng dẫn các cơ quan chức năng ở trung ương, địa phương xây dựng chương trình kế hoạch, tổ chức đào tạo nghề, tư vấn, giới thiệu việc làm, cho vay vốn học nghề, tạo việc làm, tiếp nhận người chấp hành xong án phạt tù vào làm việc tại các cơ sở sản xuất, kinh doanh.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp các bộ, ngành chức năng chỉ đạo các cơ quan báo chí trung ương và địa phương tăng cường thông tin, truyền thông, giáo dục về tái hòa nhập cộng đồng...

Mặt trận Tổ quốc các cấp và các thành viên phối hợp cấp ủy, chính quyền, lực lượng Công an thực hiện công tác tái hòa nhập cộng đồng và tham gia quản lý, giúp đỡ người chấp hành xong án phạt tù. Các tổ chức chính trị - xã hội, doanh nghiệp cần chung tay phối hợp cơ quan, ban ngành tại địa phương tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người chấp hành xong án phạt tù có cơ hội tìm kiếm việc làm phù hợp với điều kiện, khả năng của họ, đồng thời có góc nhìn tích cực, vị tha hơn khi họ trở về hoà nhập với gia đình và xã hội, tái hòa nhập cộng đồng thành công.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình cũng đề nghị Công an các địa phương tiếp tục phát huy tốt vai trò nòng cốt trong tham mưu và phối hợp thực hiện công tác tái hòa nhập cộng đồng. Chủ động nắm chắc tình hình, điều kiện, hoàn cảnh của người lầm lỗi, người chấp hành xong án phạt tù, nhất là số có nhiều tiền án, số có điều kiện, hoàn cảnh khó khăn dễ phát sinh phạm tội để tham mưu cấp ủy, chính quyền chỉ đạo và phối hợp chặt chẽ các cơ quan, ban, ngành, tổ chức đoàn thể xã hội, doanh nghiệp ở địa phương thực hiện có hiệu quả các biện pháp bảo đảm tái hòa nhập cộng đồng phù hợp. Đồng thời, triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ phòng ngừa, tấn công trấn áp mạnh các loại tội phạm, tạo môi trường xã hội lành mạnh, phục vụ đắc lực nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương và đất nước.

Các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp tạo những điều kiện cần thiết, thuận lợi, tiếp nhận tối đa người được đặc xá tha tù, chấp hành xong án phạt tù vào làm việc, vừa bảo đảm nhân lực phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh, đồng thời tạo an sinh, phúc lợi xã hội của doanh nghiệp.