Thông tin đối ngoại với sứ mệnh kể câu chuyện Việt Nam

Nghị quyết số 06-NQ/TW ngày 19/5/2026 của Bộ Chính trị đã đặt ra sứ mệnh mới cho công tác thông tin đối ngoại: Kiến tạo sức mạnh mềm quốc gia. Tại Hội nghị toàn quốc quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ rõ yêu cầu phải đổi mới, hiện đại hóa phương thức thông tin đối ngoại nhằm lan tỏa mạnh mẽ hình ảnh một Việt Nam tự cường, đổi mới và trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế. Đây chính là kim chỉ nam để lực lượng làm công tác thông tin đối ngoại gánh vác trách nhiệm kể câu chuyện Việt Nam bằng tư duy kiến tạo, chủ động đưa đất nước vào dòng chảy chính của thời đại và bồi đắp lòng tin chiến lược sâu sắc trong lòng bạn bè quốc tế.

Theo Đại sứ Phạm Quang Vinh, nguyên Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, tầm nhìn đối ngoại mới của Đảng trong Nghị quyết số 06-NQ/TW nằm trong một chỉnh thể thống nhất, có mối quan hệ hữu cơ chặt chẽ với Nghị quyết số 59-NQ/TW về hội nhập quốc tế cùng các nghị quyết chiến lược khác về phát triển quốc gia. Sự bổ trợ về mặt lý luận của các chính sách này là nền tảng vững chắc giúp thông tin đối ngoại thực hiện thành công bước chuyển dịch lịch sử từ tư duy "tham gia, thích ứng và tiếp nhận" sang tư duy "chủ động kiến tạo, xây dựng và đóng góp". 

Đại sứ Phạm Quang Vinh cho rằng, câu chuyện Việt Nam thời đại mới cần được kể bằng tâm thế chủ động, tự tin đặt đất nước vào dòng chảy chính của thời đại, đập cùng nhịp đập và thở cùng hơi thở của thời đại thông qua việc tích cực đóng góp trí tuệ vào nền chính trị thế giới, nền kinh tế toàn cầu và sự tiến bộ của văn minh nhân loại. “Việt Nam phải chủ động đặt mình vào những xu thế lớn của thời đại như hòa bình, hợp tác và phát triển; chuyển đổi mô hình tăng trưởng; đột phá về khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Đây đều là những xu thế đang định hình tương lai của thế giới”, Đại sứ Phạm Quang Vinh nhận định.  

Sứ mệnh kể câu chuyện Việt Nam ngày nay truyền tải thông điệp về một quốc gia giàu truyền thống hòa hiếu nhưng vô cùng dũng cảm và trách nhiệm, sẵn sàng chung tay gánh vác các thách thức chung toàn cầu từ biến đổi khí hậu đến gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc.

Còn theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Dương Văn Quảng, nguyên Giám đốc Học viện Ngoại giao, thông tin trong kỷ nguyên số phải góp phần tạo dựng tri thức, niềm tin và sức thuyết phục thông qua những câu chuyện chân thực, giàu bản sắc và có khả năng chạm tới người tiếp nhận. Trong điều kiện thế giới có nhiều biến động, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng gay gắt, tư tưởng “tự cường và tự chủ chiến lược” chính là cơ sở vững chắc để chúng ta nâng cao sức chống chịu trước những biến động của thế giới, định vị đúng vai trò và lợi ích chiến lược để linh hoạt tranh thủ nguồn lực từ tất cả các đối tác phục vụ phát triển chất lượng cao.

Bước sang kỷ nguyên số, không gian chiến lược đối ngoại đã mở rộng toàn diện sang các yếu tố phi truyền thống, bao gồm cả không gian mạng và không gian truyền thông. Ông Nguyễn Văn Thuật, Phó Cục trưởng Cục Thông tin cơ sở và Thông tin đối ngoại, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết, dù Việt Nam sở hữu hạ tầng số phát triển nhanh với gần 80 triệu người dùng internet, 76 triệu tài khoản mạng xã hội và 127 triệu kết nối di động, nước ta vẫn chủ yếu ở vị thế người sử dụng hơn là làm chủ nền tảng, tạo ra những lỗ hổng dễ bị các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) tạo sinh hay deepfake thao túng. 

Trong bối cảnh "chiến tranh nhận thức" đang diễn ra từng giờ trên không gian mạng và tác động trực tiếp đến xã hội, công tác thông tin đối ngoại chính là một bộ phận cấu thành hữu cơ của sức mạnh mềm quốc gia, gắn liền với chủ quyền số và an ninh thông tin. Nhận diện rõ thách thức này, ngày 2/7, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết trong phát biểu kết luận tại Hội nghị sơ kết công tác tuyên giáo và dân vận 6 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026, đã nhấn mạnh, thông tin chính thống phải chủ động đi trước, phủ kín và dẫn dắt dư luận, tuyệt đối không được để chậm thông tin hay né tránh vấn đề khó nhằm loại bỏ khoảng trống cho các tin đồn hay thông tin xấu độc chen vào. 

Theo Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, quá trình này đòi hỏi một bước chuyển mình thực chất từ "quản lý thông tin" đơn thuần sang "chủ động quản trị niềm tin xã hội", bồi đắp niềm tin bằng sự thật và bằng chính những thành quả phát triển sinh động mà đất nước đã đạt được. 

Làm rõ hơn sự dịch chuyển này, Đại sứ Nguyễn Phương Nga, nguyên Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, nguyên Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam cho rằng cần xóa nhòa ranh giới giữa đối nội và đối ngoại; coi việc nuôi dưỡng sự thấu hiểu, tôn trọng trong giao lưu nhân dân, kể cả trên không gian mạng, có ý nghĩa quan trọng đối với an ninh, ổn định và lợi ích lâu dài của quốc gia. “Thông tin đối ngoại phải góp phần xây dựng nền tảng đồng thuận trong xã hội, củng cố niềm tin của người dân trước khi hướng ra bên ngoài. Mỗi người dân đều là một “đại diện hình ảnh” của Việt Nam, vì vậy cần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của toàn xã hội, coi đây là nhiệm vụ chung của cả hệ thống chính trị”, Đại sứ Nguyễn Phương Nga nhấn mạnh. 

Để chuyển hóa những định hướng vĩ mô của Nghị quyết 06-NQ/TW thành các giải pháp tác nghiệp hiệu quả, công tác thông tin đối ngoại cần chuyển từ tư duy quảng bá hình ảnh tĩnh sang kiến tạo sức mạnh mềm quốc gia, xây dựng hệ sinh thái truyền thông số tích hợp. Để làm được điều này, Đại sứ Nguyễn Phương Nga đề xuất cần chủ động nắm bắt, dẫn dắt dư luận từ sớm, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ để giảm phụ thuộc vào bên ngoài, đồng thời tăng cường phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng từ cơ quan quản lý, báo chí, doanh nghiệp công nghệ đến cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài và các nhà sáng tạo nội dung. Việc đổi mới tư duy và cách tiếp cận, lấy xây dựng lòng tin làm trọng tâm sẽ giúp bảo vệ vững chắc lợi ích quốc gia và phát huy hiệu quả tối đa của thông tin đối ngoại trong kỷ nguyên số.