Bà Pauline Tamesis, Điều phối viên thường trú Liên hợp quốc tại Việt Nam.
Đánh giá cao tinh thần tiên phong của thanh niên Việt Nam thông qua các mô hình thực tiễn, bà Tamesis khẳng định tầm quan trọng chiến lược của giáo dục chất lượng cao, chuyển đổi số và việc thiết lập một hệ sinh thái chính sách toàn diện nhằm xóa nhòa khoảng cách công nghệ, trao quyền tối đa cho thế hệ trẻ kiến tạo tương lai.
Bà đánh giá thế nào về vị trí, vai trò và những đóng góp mang tính xung kích của thế hệ trẻ Việt Nam trước các thách thức phát triển của xã hội hiện nay?
Tôi muốn khẳng định một nguyên tắc mang tính cốt lõi: Các giải pháp nhằm giải quyết các thách thức phát triển bền vững cần phải được dẫn dắt và làm chủ bởi chính những người trẻ tuổi. Minh chứng sống động nhất chính là hơn 40 mô hình trình diễn thực tế được giới thiệu tại ngày hội thanh niên nhân dịp Ngày Quốc tế Thanh niên 2026, do Nhóm công tác vì Thanh thiếu niên của Liên hợp quốc tại Việt Nam tổ chức vào ngày 9/8. Đây không chỉ là các sáng kiến đổi mới sáng tạo đầy thiết thực để trực tiếp xử lý các bài toán khó khăn của thực tiễn, mà còn là môi trường tích lũy kinh nghiệm quý báu cho thanh niên. Qua đó, thế hệ trẻ đang khẳng định năng lực xung kích, thiết lập các mối quan hệ đối tác và đóng góp thực chất vào sự phát triển chung của toàn xã hội.
Chúng ta thường nói thanh niên là tương lai, nhưng trong bối cảnh hiện nay, thanh niên Việt Nam không chỉ là tương lai mà họ chính là hiện tại. Với sự sáng tạo vượt trội, sự tháo vát, linh hoạt và khả năng thích ứng vững vàng, thế hệ trẻ đang mang trên mình trọng trách và hoàn toàn có đủ năng lực để tạo nên những chuyển biến mang tính đột phá cho cộng đồng.
Đoàn Thanh niên xã Thần Khê (tỉnh Hưng Yên) khánh thành công trình "Thắp sáng đường quê" tại thôn Thống Nhất, xã Thần Khê. Ảnh: Thu Hoài/TTXVN
Để nâng tầm và nhân rộng các sáng kiến xuất sắc này của thanh niên, Liên hợp quốc cùng các cơ quan thành viên có chiến lược phối hợp và giải pháp hỗ trợ chính sách như thế nào trong thời gian tới?
Vai trò trọng tâm của Liên hợp quốc tại Việt Nam có thể gói gọn trong việc "ươm mầm" các cơ hội và đóng vai trò "xúc tác" cho các cơ hội phát triển. Tuy nhiên, để nhân rộng và tối ưu hóa các sáng kiến này một cách bền vững, chúng ta cần đặt chúng trong một hệ sinh thái đa bên lớn hơn. Trong đó, Chính phủ, khu vực doanh nghiệp tư nhân và toàn xã hội đều giữ vai trò quyết định nhằm đảm bảo các giải pháp phát triển được chia sẻ, thụ hưởng một cách công bằng bởi mọi người.
Điều này đòi hỏi một tầm nhìn xa hơn việc hỗ trợ các bạn trẻ tự khởi xướng dự án nhỏ lẻ; đó phải là những thay đổi mang tính vĩ mô về mặt chính sách. Vì vậy, Liên hợp quốc đang tích cực hợp tác chặt chẽ với Chính phủ Việt Nam để xây dựng và thực thi các khuôn khổ chính sách kiến tạo, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các giải pháp phát triển, đồng thời định hình thanh niên như một chủ thể liên quan hữu cơ và không thể tách rời trong tiến trình hoạch định chính sách.
Thưa bà, trong chiến lược nâng cao năng lực tự quyết cho thế hệ trẻ để hướng tới các Mục tiêu Phát triển bền vững (SDG), giáo dục đóng vai trò nền tảng như thế nào?
Trước hết, tôi chúc mừng và đánh giá cao việc Chính phủ Việt Nam đã đầu tư vào giáo dục, cả về cơ sở hạ tầng lẫn nguồn lực cần thiết để đảm bảo giáo dục chất lượng cho tất cả mọi người. Giáo dục chính là hạt nhân cốt lõi để kiến tạo một xã hội có tính tự quyết, được trao quyền và được trang bị đầy đủ nguồn lực nhằm hợp lực với các bên liên quan giải quyết các thách thức căn bản của thời đại.
Do đó, chúng ta không nên nhìn nhận giáo dục như một Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDG) riêng lẻ. Đây phải được coi là khoản đầu tư chiến lược cho đổi mới công nghiệp, đầu tư cho sự tham gia chủ động vào công tác quản trị xã hội và là sự đầu tư trực tiếp để mỗi cá nhân có đủ năng lực tự giải quyết các thách thức của chính họ.
Đoàn viên thanh niên hỗ trợ người dân thực hiện dịch vụ công trực tuyến. Ảnh: TTXVN phát
Bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ đang mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng không ít thách thức. Liên hợp quốc có những khuyến nghị gì giúp Việt Nam kết nối hiệu quả giáo dục số và kỹ năng xanh cho thanh niên một cách lâu dài, thưa bà?
Liên hợp quốc xác định chuyển đổi số là chìa khóa then chốt để hướng tới một tương lai phát triển bền vững và bao trùm. Song hành với tiến trình này, việc đầu tư mạnh mẽ vào giáo dục là bắt buộc để đảm bảo quyền tiếp cận công bằng, chất lượng và xóa nhòa khoảng cách số đang tồn tại.
Thực tế yêu cầu các quy chế, quy định pháp lý về công nghệ số phải được thiết kế để mang lại lợi ích chung cho toàn nhân loại, chứ không chỉ giới hạn ở một nhóm thiểu số có khả năng tiếp cận công nghệ. Vì vậy, đầu tư vào giáo dục số không chỉ đơn thuần là phổ cập công nghệ, mà đồng thời phải là nỗ lực tổng thể nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, xây dựng cơ sở hạ tầng đồng bộ, thiết lập các thiết chế quản trị vững chắc và hoàn thiện khung quy định pháp lý. Chỉ có như vậy, mọi thành viên trong xã hội mới có thể thực sự thụ hưởng những giá trị cốt lõi mà kỷ nguyên số mang lại.
Trân trọng cảm ơn bà!