Huy động trí tuệ xã hội thiết kế công trình chống thiên tai

Cuộc thi được tổ chức dưới sự chỉ đạo, hướng dẫn của Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, nhằm cụ thể hóa các chủ trương của Đảng, Nhà nước về đổi mới tư duy trong phòng, chống thiên tai; chuyển mạnh từ ứng phó, khắc phục hậu quả sang chủ động phòng ngừa, thích ứng và giảm nhẹ rủi ro.

Dự lễ phát động có lãnh đạo Cơ quan Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, đại diện các bộ, ngành, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức thành viên của Mặt trận; Hội Kiến trúc sư Việt Nam; các chuyên gia, nhà khoa học, kiến trúc sư, kỹ sư, giảng viên, sinh viên, doanh nghiệp và các cơ quan, tổ chức liên quan.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến ngày càng cực đoan, thiên tai xuất hiện với tần suất dày hơn, mức độ khó lường hơn, việc nâng cao năng lực chống chịu của cộng đồng, công trình dân sinh, nhà ở và hạ tầng thiết yếu đang trở thành yêu cầu cấp thiết. Cuộc thi được kỳ vọng tạo diễn đàn kết nối trí tuệ, khơi dậy tinh thần sáng tạo và trách nhiệm xã hội của đội ngũ kiến trúc sư, kỹ sư, nhà khoa học, doanh nghiệp và các tầng lớp nhân dân đối với công tác phòng, chống thiên tai.

Phát biểu tại lễ phát động, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Cao Xuân Thạo nhấn mạnh, cuộc thi là hoạt động có ý nghĩa thiết thực, hướng tới chăm lo, hỗ trợ cộng đồng; đồng thời khẳng định vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong huy động sức mạnh toàn xã hội tham gia phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai.

Tuy nhiên, theo Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, điều quan trọng hơn là làm sao để hạn chế thấp nhất thiệt hại về người và tài sản; để các công trình dân sinh, trường học, cơ sở y tế, nhà ở của người dân có khả năng chống chịu tốt hơn trước bão lũ, sạt lở, ngập sâu. Muốn vậy, cần huy động không chỉ nguồn lực tài chính sau thiên tai mà còn phải huy động sớm nguồn lực tri thức, sáng kiến và kinh nghiệm thực tiễn của toàn xã hội.

Cuộc thi không chỉ nhằm tìm kiếm những công trình đẹp hay ý tưởng mới, mà quan trọng hơn là tìm ra các giải pháp có thể đi vào cuộc sống. Đó phải là những thiết kế phù hợp điều kiện tự nhiên, kinh tế, văn hóa của từng vùng, từng địa phương; có khả năng áp dụng rộng rãi, bảo vệ tính mạng, tài sản và sinh kế của người dân. Một công trình thích ứng thiên tai cần bảo đảm an toàn, có bản sắc văn hóa, thân thiện với môi trường, có tính nghệ thuật, phù hợp khả năng của người dân và có tính khả thi cao để nhân rộng.

Theo Ban tổ chức, cuộc thi được triển khai trên phạm vi toàn quốc, dành cho hai nhóm đối tượng. Nhóm chuyên nghiệp gồm kiến trúc sư, kỹ sư xây dựng, kỹ sư thủy lợi, nhà quy hoạch đang hành nghề trong và ngoài nước; các tổ chức tư vấn thiết kế, viện nghiên cứu, trường đại học có chuyên ngành kiến trúc, xây dựng, quy hoạch; giảng viên, sinh viên các chuyên ngành liên quan. Nhóm không chuyên gồm học sinh, sinh viên các ngành khác, đoàn viên, thanh niên, cộng đồng dân cư, người Việt Nam ở nước ngoài và các tổ chức, cá nhân có ý tưởng sáng tạo về mô hình thích ứng, phòng, chống thiên tai.

Các tác phẩm dự thi tập trung vào bốn nhóm nội dung chính. Thứ nhất là công trình nhà cộng đồng đa năng phòng, chống thiên tai, phục vụ sơ tán dân, bảo quản hàng cứu trợ, tổ chức sinh hoạt cộng đồng, điều hành công tác phòng, chống thiên tai hoặc làm điểm tập kết tài sản khi có thiên tai. Thứ hai là các công trình dân sinh tránh lũ như cầu vượt lũ, tháp tránh lũ, điểm tránh trú tập trung tại khu vực thường xuyên bị ngập sâu. Thứ ba là nhà ở chống chịu thiên tai dành cho hộ gia đình, bảo đảm an toàn, phù hợp điều kiện kinh tế và đặc điểm từng vùng khí hậu. Thứ tư là các giải pháp sáng tạo khác như vật liệu mới, mô-đun lắp ghép, công trình khẩn cấp, ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số và các giải pháp kỹ thuật phục vụ phòng ngừa, ứng phó thiên tai.

Ban tổ chức kỳ vọng các phương án dự thi không dừng ở ý tưởng thiết kế mà hướng tới khả năng ứng dụng thực tiễn, từng bước hình thành thư viện mẫu công trình và giải pháp thích ứng, phòng, chống thiên tai tại Việt Nam. Qua đó, cuộc thi góp phần hình thành nhận thức mới về vai trò của kiến trúc, quy hoạch, khoa học công nghệ và sức mạnh cộng đồng trong giảm nhẹ rủi ro thiên tai, bảo vệ cuộc sống nhân dân và thúc đẩy phát triển bền vững.