Nhiều đảng viên, nhà khoa học nhận định, các quyết sách chiến lược của Đảng chỉ có thể đi vào cuộc sống bằng hành động thực tiễn, mà hạt nhân là sự gương mẫu, tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm của đội ngũ lãnh đạo.
Gắn trách nhiệm với kết quả thực chất
Thạc sĩ Phan Thị Diễm Huyền, Viện Nghiên cứu Châu Á - Thái Bình Dương (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam).
Thạc sĩ Phan Thị Diễm Huyền, Viện Nghiên cứu châu Á - Thái Bình Dương (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) cho rằng, yêu cầu mà bài viết đặt ra đã chỉ rõ một hướng đổi mới rất căn bản trong cách tổ chức và thực thi chủ trương, đó là chuyển mạnh từ tư duy “ban hành đúng” sang tư duy “thực hiện hiệu quả, có trách nhiệm và bền vững”.
Để cụ thể hóa các yêu cầu này vào quy trình công tác, theo Thạc sĩ Phan Thị Diễm Huyền, cần tập trung vào một số giải pháp trọng tâm, gắn trách nhiệm với kết quả một cách thực chất. Điều này đòi hỏi mỗi chủ trương, mỗi nhiệm vụ phải xác định rõ mục tiêu cuối cùng, sản phẩm đầu ra và cá nhân, tập thể chịu trách nhiệm chính trong quá trình thực hiện.
Đối với các cơ quan nghiên cứu, trong đó có Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, yêu cầu này được cụ thể hóa thông qua việc gắn trách nhiệm của chủ nhiệm đề tài/nhiệm vụ, nhóm nghiên cứu với chất lượng khoa học và giá trị sử dụng thực tiễn của các báo cáo tư vấn, kiến nghị chính sách. Kết quả nghiên cứu không chỉ được đánh giá ở Hội đồng nghiệm thu, mà còn được xuất bản, được các cơ quan hoạch định chính sách tham khảo, tiếp nhận và vận dụng.
Theo Thạc sĩ Phan Thị Diễm Huyền, bài viết của Tổng Bí thư nhấn mạnh yêu cầu dám nghĩ, dám làm, nhưng đồng thời phải bảo đảm kỷ cương và lợi ích lâu dài. Trong hoạt động nghiên cứu, điều này thể hiện ở việc Viện Hàn lâm khuyến khích cán bộ đề xuất các hướng nghiên cứu mới, các sáng kiến khoa học, báo cáo tư vấn phục vụ yêu cầu thực tiễn cấp bách, song vẫn đặt trong khuôn khổ định hướng chiến lược, chuẩn mực khoa học và quy trình thẩm định chặt chẽ.
"Việc đẩy mạnh các báo cáo tư vấn, phản biện độc lập và tổng kết thực tiễn không chỉ giúp các quyết sách sát thực tiễn hơn, mà còn tạo điểm tựa để cán bộ yên tâm nghiên cứu khoa học", Thạc sĩ Phan Thị Diễm Huyền nói.
Nêu gương người đứng đầu
Thạc sĩ Trần Quang Đẩu, Giảng viên cao cấp Viện An ninh Phi truyền thống, Trường Quản trị và Kinh doanh (HSB), Đại học Quốc gia Hà Nội đánh giá, tinh thần gương mẫu mà Tổng Bí thư nhấn mạnh trong bài viết còn góp phần hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược của Đảng trong dài hạn như: Xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, phát triển đất nước nhanh và bền vững, củng cố niềm tin của nhân dân. Việc người đứng đầu thể hiện rõ trách nhiệm chính trị, bản lĩnh và khát vọng cống hiến giúp không chỉ nâng cao hiệu lực, hiệu quả lãnh đạo, mà còn tạo ra chuẩn mực hành vi mới trong toàn hệ thống.
Việc Tổng Bí thư khẳng định “nói đi đôi với làm” như một nguyên tắc hành động đặt ra yêu cầu rất rõ ràng, phải chuyển từ nhấn mạnh trách nhiệm sang thực hiện các cơ chế giám sát và đánh giá mang tính thể chế, có thể đo lường và kiểm chứng được.
Do đó, Thạc sĩ Trần Quang Đẩu cho rằng, trước mắt, cần hoàn thiện cơ chế giám sát gắn với kết quả đầu ra thay vì chỉ dừng ở việc kiểm tra quy trình hay hình thức báo cáo. Mỗi quyết sách, chương trình hành động của cấp ủy, người đứng đầu phải được lượng hóa bằng mục tiêu, tiến độ và sản phẩm cụ thể; việc “nói” - thể hiện qua nghị quyết, cam kết, chương trình công tác có thể được đối chiếu trực tiếp với “làm” thể hiện qua kết quả thực tiễn. Cơ chế này không chỉ giúp nâng cao trách nhiệm giải trình, mà còn góp phần hạn chế, từ đó dẫn đến việc chấm dứt triệt để tình trạng “nói hay làm dở”, “nói nhiều làm ít” mà Tổng Bí thư đã nhấn mạnh trong bài viết. Đồng thời, cần tăng cường giám sát đa chiều, trong đó kết hợp chặt chẽ giữa giám sát nội bộ của Đảng với giám sát của Quốc hội, Mặt trận Tổ quốc, báo chí và xã hội.
Thạc sĩ Trần Quang Đẩu đề xuất, nâng cao trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên là yếu tố then chốt. Cán bộ phải thực sự "trọng dân, gần dân, hiểu dân, học dân và có trách nhiệm với dân". Mỗi cán bộ phải là tấm gương trong việc lắng nghe và giải quyết kiến nghị của dân ngay từ cơ sở; hoàn thiện hệ thống pháp luật về dân chủ ở cơ sở, phải luật hóa một cách chặt chẽ các quy trình lấy ý kiến nhân dân, đảm bảo rằng ý kiến của dân phải được tiếp thu và phản hồi một cách nghiêm túc, tránh làm hình thức, chiếu lệ; đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác dân vận, sử dụng các nền tảng số để người dân có thể đóng góp ý kiến, tham gia vào quá trình xây dựng chính sách mọi lúc, mọi nơi; kiên quyết đấu tranh với các biểu hiện xa dân, quan liêu; có chế tài xử lý nghiêm những cán bộ thờ ơ, vô cảm trước những khó khăn của người dân.