Vàng chao đảo sau 1 tuần biến động, không vội ‘bắt đáy’

Khi vàng không còn là kênh trú ẩn an toàn

Thị trường vàng trong tuần qua (từ ngày 1 - 7/6) chứng kiến sự đảo chiều đáng chú ý sau nhiều tháng tăng nóng. Đầu tuần, giá vàng thế giới vẫn duy trì quanh vùng 4.500 - 4.539 USD/ounce, thậm chí hợp đồng tương lai có thời điểm lên tới 4.569 USD/ounce. Lực đẩy chủ yếu giữ nhịp cho thị trường lúc này đến từ nhu cầu phòng vệ rủi ro trước những diễn biến phức tạp, chưa ngã ngũ tại khu vực Trung Đông cùng các bế tắc trong tiến trình đàm phán hạt nhân.

Sự lạc quan từ thế giới lập tức lan tỏa sức nóng đến thị trường nội địa. Mở cửa tuần lễ, giá vàng miếng SJC được các doanh nghiệp niêm yết ở mức 156 triệu đồng/lượng chiều mua vào và 159 triệu đồng/lượng chiều bán ra. Vàng nhẫn 9999 cũng neo chặt ở mức đỉnh 155,5 - 159 triệu đồng/lượng (mua vào - bán ra). Mức giá neo cao này tiếp tục kích hoạt tâm lý sợ bỏ lỡ (FOMO) của một bộ phận người dân tại TP Hồ Chí Minh và Hà Nội, nuôi hy vọng giá vàng sẽ tiếp tục phá vỡ các giới hạn mới.

Tuy nhiên, xu hướng này nhanh chóng thay đổi vào những phiên cuối tuần (từ ngày 5/6 đến 6/6) khi các cú sốc vĩ mô liên tiếp xuất hiện. Đầu tiên là "gáo nước lạnh" từ Bộ Lao động Mỹ với báo cáo việc làm tháng 5/2026 đầy bất ngờ. Thay vì mức 85.000 việc làm như dự báo, nền kinh tế lớn nhất thế giới đã tạo ra tới 172.000 việc làm mới, đồng thời số liệu tháng 4 cũng được điều chỉnh tăng vọt.

 Sự điều chỉnh đáng kinh ngạc của thị trường lao động Mỹ đã dập tắt hoàn toàn kỳ vọng về việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ sớm nới lỏng chính sách tiền tệ. Môi trường lãi suất cao kéo dài lập tức đẩy sức mạnh đồng USD và lợi suất trái phiếu tăng vọt, làm mất đi sức hấp dẫn của kim loại quý.

Chưa dừng lại ở đó, đà tháo chạy càng thêm hoảng loạn khi Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) chính thức xác nhận ngừng mua vàng dự trữ trong tháng 5/2026, chấm dứt chuỗi 18 tháng mua ròng liên tiếp. Động thái thoái lui của "cá mập" lớn nhất châu Á này phát đi tín hiệu rủi ro, khiến các quỹ ETF vàng tại Trung Quốc ghi nhận dòng vốn rút ròng kỷ lục lên tới hơn 10 tỷ nhân dân tệ (khoảng 1,48 tỷ USD). Chịu đòn bẩy kép, giá vàng thế giới rớt thẳng đứng và chốt tuần ở mức 4.328 USD/ounce, bốc hơi hơn 146 USD/ounce chỉ trong chớp mắt.

Đáng chú ý, dù căng thẳng tại Trung Đông vẫn chưa hạ nhiệt, vai trò trú ẩn của vàng đang suy yếu đáng kể. Trong tuần qua, mỗi khi xuất hiện thông tin liên quan đến Iran hay eo biển Hormuz, giá vàng chỉ phục hồi trong thời gian ngắn trước khi chịu áp lực bán trở lại do đồng USD và lợi suất trái phiếu Mỹ tăng cao. Điều này cho thấy các yếu tố kinh tế vĩ mô đang chi phối thị trường mạnh hơn so với các rủi ro địa chính trị.

Hiệu ứng Domino từ quốc tế đã làm thị trường vàng tại Việt Nam chao đảo. Đóng cửa phiên cuối tuần (6/6), sắc đỏ bao trùm mọi bảng điện tử tại các thương hiệu lớn như SJC, DOJI, PNJ hay Bảo Tín Minh Châu. Giá vàng miếng SJC bị điều chỉnh giảm sốc từ 3 - 3,8 triệu đồng/lượng chỉ trong một phiên, lùi sâu về vùng 146,2 triệu đồng/lượng mua vào và 150,2 triệu đồng/lượng bán ra. Vàng nhẫn 9999 rớt thảm về mốc 146,0 - 150,2 triệu đồng/lượng. Tính chung cả tuần, mỗi lượng vàng đã mất tới 8,8 - 9,8 triệu đồng.

Khoản lỗ này thực sự là nỗi ám ảnh đối với những người trót mua vàng đầu tuần. Các doanh nghiệp kinh doanh chủ động nới rộng biên độ mua - bán lên tới 4 triệu đồng/lượng để đẩy rủi ro về phía khách hàng. Riêng Mi Hồng giữ khoảng cách mua - bán khoảng 2,5 triệu đồng/lượng, thấp hơn đáng kể so với mặt bằng chung. Hậu quả là những nhà đầu tư FOMO đã phải gánh khoản lỗ "khủng" từ 10 đến 13 triệu đồng/lượng nếu “nhắm mắt” bán tháo cắt lỗ vào ngày 6/6.

Ngồi theo dõi bảng giá vàng những ngày gần đây, anh Thư (ngụ phường Phước Long) không giấu được sự tiếc nuối khi nhắc lại quyết định mua vàng vào giai đoạn thị trường sôi động cuối tháng 2 và đầu tháng 3.

"Khi đó giá vàng tăng rất nhanh, đi đâu cũng nghe nói vàng còn lên nữa nên tôi quyết định mua 4 lượng vàng SJC với giá khoảng 179 triệu đồng/lượng. Lúc ấy chỉ nghĩ mua sớm còn hơn mua muộn", anh Thư kể.

Theo anh Thư, đây là khoản tiền tích lũy của gia đình trong nhiều năm. Khi thị trường liên tục lập đỉnh mới, anh cũng như nhiều người khác tin rằng giá vàng sẽ tiếp tục tăng. "Giờ nhìn lại thì tôi còn may vì không mua đúng thời điểm giá vàng tiến sát 190 triệu đồng/lượng. Nhưng với mức giá vàng hiện nay chỉ quanh 150 triệu đồng/lượng, giá trị số vàng tôi đang nắm giữ đã thấp hơn khoảng 115 triệu đồng so với thời điểm mua vào. Khoản tiền đó không nhỏ nên thực sự rất tiếc", anh nói.

Câu chuyện của anh Thư phản ánh tâm lý phổ biến trên thị trường trong giai đoạn giá vàng tăng nóng. Khi giá liên tục đi lên, nhiều người sợ bỏ lỡ cơ hội. Nhưng khi thị trường đảo chiều, những khoản lỗ lớn xuất hiện chỉ sau vài tháng nắm giữ.

Sự sụt giảm tài sản này làm suy sụp hoàn toàn tâm lý lướt sóng, buộc dòng tiền đầu cơ tháo chạy sang hệ thống ngân hàng. Thực tế, mặt bằng lãi suất huy động đang vô cùng hấp dẫn với mức 6,4%/năm cho kỳ hạn 6 tháng tại OCB, hay lên tới 7%/năm cho kỳ hạn 24 tháng tại MB Bank. Đứng trước rủi ro rớt giá vô định của vàng, dòng vốn nhàn rỗi quay đầu về các kênh sinh lời cố định được xem là quyết định mang tính sống còn.

Rủi ro bắt đáy và kỳ vọng từ chính sách mới

Theo các chuyên gia quốc tế, sự sụp đổ của vàng trong tuần qua không phải là hiện tượng ngẫu nhiên mà là sự điều chỉnh bắt buộc sau một chu kỳ tăng nóng dựa nhiều vào tâm lý đám đông hơn là nền tảng vĩ mô vững chắc.

Đánh giá về xu hướng quốc tế, chiến lược gia nghiên cứu Ahmad Assiri tại tổ chức Pepperstone chỉ rõ, giá vàng trước đó đã được định giá quá cao dựa trên kỳ vọng giữ vùng hỗ trợ 4.580 - 4.600 USD/ounce nhờ rủi ro tại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, sức nặng tuyệt đối từ dữ liệu kinh tế Mỹ đã chứng minh một quy luật bất di bất dịch: Khi các yếu tố vĩ mô và chính sách tiền tệ cốt lõi “lên tiếng”, phí bù rủi ro địa chính trị sẽ nhanh chóng bị triệt tiêu. 

Đồng quan điểm, chuyên gia phân tích Tai Wong cho rằng kim loại quý hiện vẫn đang cố bám trụ trên đường trung bình động 200 ngày, nhưng để chinh phục lại những đỉnh cao lịch sử là bài toán cực kỳ nan giải nếu không có thêm các biến số địa chính trị mới đủ sức nặng.

Kết quả khảo sát vàng hàng tuần mới nhất của Kitco News cũng cho thấy tâm lý thị trường đang chuyển biến theo hướng thận trọng. Trong số 15 chuyên gia tham gia khảo sát, có tới 11 người, tương đương 74%, dự báo giá vàng sẽ tiếp tục giảm trong tuần tới. Chỉ 13% số chuyên gia nhận định giá vàng có thể tăng trở lại, trong khi phần còn lại cho rằng thị trường sẽ đi ngang.

Đối chiếu với thị trường trong nước, khoảng cách chênh lệch giữa giá vàng nội địa và giá thế giới quy đổi (hiện ở mức 137,8 - 138,4 triệu đồng/lượng) vẫn neo ở mức cực kỳ rủi ro, từ 11,1 đến 12,4 triệu đồng/lượng. Chính vì sự vênh giá quá lớn này, các chuyên gia tài chính liên tục phát đi cảnh báo đỏ, khuyến nghị người dân và nhà đầu tư tuyệt đối không vội vã tham gia "bắt đáy" ở thời điểm hiện tại. Sự khó đoán định của lợi suất trái phiếu Mỹ cùng sức mạnh đồng USD trong ngắn hạn hoàn toàn có thể đẩy kim loại quý vào những nhịp giảm mạnh hơn nữa.

Cùng quan điểm, ông Kevin Grady, Chủ tịch Phoenix Futures & Options, cho rằng giá vàng thế giới vẫn có thể tiếp tục điều chỉnh trước khi tìm được vùng cân bằng mới. Theo chuyên gia này, thị trường có khả năng quay lại kiểm định vùng 4.128 USD/ounce - mức đáy được thiết lập hồi cuối tháng 3 - trước khi xuất hiện tín hiệu phục hồi rõ ràng hơn.

Quan trọng hơn, thị trường vàng Việt Nam đang đứng trước thềm một cuộc rà soát và tái cấu trúc toàn diện thông qua các công cụ quản lý nhà nước. Trọng tâm của cuộc “đại phẫu” này là Dự thảo sửa đổi, bổ sung Nghị định 24/2012/NĐ-CP, dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Đây được coi là ngã rẽ lịch sử để cân bằng lại lợi ích quản lý và khơi thông sức sống cho ngành kim loại quý.

Điểm đột phá lớn nhất trong bản dự thảo này là đề xuất loại bỏ hoạt động sản xuất, gia công, kinh doanh vàng trang sức, mỹ nghệ khỏi danh mục ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Động thái cởi trói này mở ra cơ hội vàng để mở rộng dư địa cạnh tranh, thu hút dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và nâng tầm quy mô xuất khẩu kim hoàn Việt Nam. 

Ngược lại, đối với xuất nhập khẩu vàng nguyên liệu và kinh doanh vàng miếng, Ngân hàng Nhà nước vẫn kiên định cơ chế kiểm soát chặt chẽ bằng việc yêu cầu các doanh nghiệp minh bạch hóa chuỗi cung ứng, thiết lập hệ thống lưu trữ và kết nối dữ liệu giao dịch trực tiếp với cơ quan quản lý.

Đặc biệt, vấn đề xóa bỏ cơ chế độc quyền sản xuất vàng miếng SJC đang được thảo luận cực kỳ rốt ráo. Sự độc quyền kéo dài đã tạo ra tình trạng khan hiếm giả tạo và độ lệch pha vô lý so với thế giới. Việc cho phép các doanh nghiệp đủ năng lực tham gia thị trường được kỳ vọng sẽ phá vỡ thế bế tắc này, đồng thời trở thành "chìa khóa" khơi thông nguồn lực dự trữ khổng lồ lên tới hàng chục tỷ USD đang nằm im lìm trong dân cư.

Theo các chuyên gia tài chính, sau một tuần biến động mạnh, thị trường vàng đang bước vào giai đoạn thận trọng hơn, đồng thời giáng một đòn đau vào tâm lý lướt sóng. Nhưng ở góc độ vĩ mô, những nhịp “xì hơi” này là vô cùng cần thiết để thanh lọc các quả bóng đầu cơ. Với sự chuyển dịch mạnh mẽ của dòng tiền và hành lang pháp lý chuẩn bị được kiện toàn, thị trường vàng trong nước đang đếm ngược thời gian để bước vào một thời kỳ vận hành minh bạch, ổn định và tiệm cận hơn với chuẩn mực quốc tế. 

Dù vậy, không phải mọi đánh giá đều nghiêng về kịch bản tiêu cực. Bà Eugenia Mykuliak, nhà sáng lập Tập đoàn B2PRIME, cho rằng đợt điều chỉnh hiện nay chưa phải là dấu hiệu mở đầu cho một chu kỳ giảm giá kéo dài. Theo bà, áp lực bán chủ yếu đến từ hoạt động chốt lời của các nhà đầu tư ngắn hạn, trong khi nhu cầu nắm giữ vàng dài hạn của các ngân hàng trung ương vẫn là yếu tố hỗ trợ quan trọng đối với thị trường.