Nhiều đội tuyển đang tăng cường các biện pháp thích nghi với nhiệt độ cao khi chuẩn bị cho World Cup 2026, giải đấu được dự báo diễn ra trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt tại một số thành phố đăng cai. Ảnh: THX
Xu hướng này diễn ra trong bối cảnh giải đấu mở rộng lên 48 đội và được tổ chức tại Mỹ, Canada và Mexico, với nhiều địa điểm thi đấu nằm trong các khu vực có nhiệt độ mùa hè thường xuyên ở mức cao.
Theo một số đánh giá của các chuyên gia khí hậu, nhiều thành phố đăng cai World Cup 2026 có thể ghi nhận nhiệt độ trên 30 độ C trong thời gian diễn ra giải đấu. Một số nghiên cứu cảnh báo các trận đấu tổ chức vào khung giờ ban ngày có nguy cơ khiến cầu thủ phải đối mặt với áp lực nhiệt đáng kể, đặc biệt khi cường độ vận động trong bóng đá hiện đại ngày càng cao.
Trong bối cảnh đó, các công nghệ làm mát đang trở thành một phần quan trọng trong quá trình chuẩn bị của nhiều đội tuyển.
Vừa qua, truyền thông Anh đưa tin Tam sư dưới sự dẫn dắt của huấn luyện viên Thomas Tuchel dự kiến sử dụng thiết bị làm mát lòng bàn tay CryoTherm Palm trong các buổi tập và thời gian nghỉ uống nước tại World Cup. Thiết bị do công ty Therabody phát triển, được thiết kế để làm mát hệ thống mạch máu dày đặc ở lòng bàn tay nhằm hỗ trợ cơ thể tản nhiệt nhanh hơn.
Một giải pháp phổ biến khác được nhiều đội tuyển sử dụng là áo làm mát (cooling vest), chứa vật liệu giữ lạnh hoặc hợp chất chuyển pha nhiệt để giúp cầu thủ hạ thân nhiệt trước khi thi đấu và trong thời gian nghỉ giữa hiệp. Các nghiên cứu đăng trên tạp chí Sports Medicine cho thấy phương pháp làm mát trước khi vận động có thể cải thiện khả năng chịu đựng nhiệt độ cao, giảm cảm giác mệt mỏi và duy trì hiệu suất thi đấu trong điều kiện nóng bức.
Adidas gần đây cũng giới thiệu hệ thống Climacool thế hệ mới, gồm áo làm mát, lớp cách nhiệt giữ lạnh và thiết bị làm mát bàn chân, hướng tới các vận động viên thi đấu trong điều kiện nhiệt độ cao. Hệ thống này được phát triển dựa trên kinh nghiệm từ các chương trình hỗ trợ vận động viên Olympic và đội đua F1 của Mercedes.
Ngoài các thiết bị làm mát trực tiếp, công nghệ theo dõi hiệu suất vận động cũng đang được áp dụng rộng rãi. Nhiều đội tuyển sử dụng áo GPS và các cảm biến sinh học để theo dõi nhịp tim, quãng đường di chuyển, tốc độ và cường độ vận động của cầu thủ, từ đó điều chỉnh giáo án tập luyện và phục hồi trong điều kiện thời tiết nắng nóng.
Hiệp hội Cầu thủ Chuyên nghiệp Thế giới (FIFPRO) cùng các tổ chức cầu thủ quốc gia đã tiến hành nhiều chương trình nghiên cứu nhằm đánh giá tác động của nhiệt độ cực đoan đối với vận động viên bóng đá. Dữ liệu thu thập được giúp các đội ngũ y tế xác định ngưỡng an toàn và điều chỉnh khối lượng vận động của cầu thủ trong quá trình tập luyện cũng như thi đấu.
Một xu hướng khác là việc sử dụng các buồng mô phỏng khí hậu (environmental chamber). Thay vì chờ đến khi đặt chân tới địa điểm thi đấu, các cầu thủ được đưa vào môi trường có nhiệt độ và độ ẩm tương tự điều kiện thực tế để cơ thể thích nghi trước nhiều tuần hoặc nhiều tháng. Phương pháp này từng được sử dụng rộng rãi trước các kỳ Olympic tại Tokyo hay các giải đấu tổ chức ở khu vực Trung Đông.
Trong khi các đội tuyển đầu tư vào công nghệ, FIFA cũng đối mặt áp lực gia tăng trong việc bảo đảm an toàn cho cầu thủ. Những năm gần đây, tổ chức này đã áp dụng các khoảng nghỉ làm mát bắt buộc (cooling break) trong điều kiện nhiệt độ cao và theo dõi chỉ số nhiệt độ bầu ướt (WBGT) để đánh giá rủi ro sức khỏe. FIFPRO thậm chí từng đề xuất kéo dài thời gian nghỉ giữa hiệp và tăng số lần nghỉ nếu điều kiện thời tiết trở nên khắc nghiệt hơn.
World Cup 2026 có thể là giải đấu đánh dấu một bước tiến mới trong việc ứng dụng khoa học thể thao và công nghệ hỗ trợ vận động viên trước các điều kiện thời tiết ngày càng khắc nghiệt. Khi nhiệt độ và các hiện tượng thời tiết cực đoan ngày càng ảnh hưởng tới thể thao đỉnh cao, các thiết bị làm mát, cảm biến sinh học và hệ thống giám sát sức khỏe đang dần trở thành một phần không thể thiếu trong hành trang của các đội tuyển quốc gia.