Tổng thống Pháp Emmanuel Macron phát biểu tại Paris. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN (Không được phép khai thác, chia sẻ bởi bên thứ ba)
Ngày 6/7/2026, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã tới Damascus trong chuyến thăm cấp nhà nước được đánh giá là mang ý nghĩa biểu tượng quan trọng đối với Syria. Đây là lần đầu tiên một nguyên thủ quốc gia thuộc Liên minh châu Âu (EU) tới Syria kể từ khi lực lượng do ông Ahmed al-Sharaa lãnh đạo lật đổ chính quyền Tổng thống Bashar al-Assad vào năm 2024.
Chuyến đi của ông Macron không chỉ khởi động giai đoạn mới trong quan hệ Pháp - Syria mà còn cho thấy Syria đang từng bước khôi phục vai trò trong các vấn đề khu vực và quốc tế.
Trên mạng xã hội X, Tổng thống Macron tuyên bố: “Tôi đến đây để khẳng định cam kết của Pháp trong việc hỗ trợ người dân Syria, hướng tới một Syria có chủ quyền, thống nhất trong sự đa dạng và hòa bình với các nước láng giềng”.
Truyền thông nhà nước Syria nhận định chuyến thăm này là chuyến thăm đầu tiên của một tổng thống Pháp tới Syria kể từ năm 2009, đồng thời đánh dấu chuyển đổi trong quan hệ Syria - Pháp sang một giai đoạn mới dựa trên sự tôn trọng lẫn nhau và quan hệ đối tác bình đẳng.
Đối với Syria, sự xuất hiện của ông Macron là cột mốc ngoại giao quan trọng trong bối cảnh Syria đang đối mặt với nhiệm vụ khổng lồ: tái thiết đất nước sau hơn một thập kỷ chiến tranh.
Pháp từng giữ vai trò lịch sử tại Syria khi quản lý vùng lãnh thổ này dưới chế độ ủy trị trong những năm 1920 và 1930. Trong thời gian gần đây, Pháp đã ủng hộ chính quyền mới tại Syria, đặc biệt trong các nỗ lực thúc đẩy nới lỏng các biện pháp trừng phạt nhằm tạo điều kiện cho Syria phục hồi kinh tế.
Tổng thống Ahmed al-Sharaa cho biết Pháp đã duy trì liên lạc với giới lãnh đạo Syria kể từ khi chính quyền mới được thành lập và đóng vai trò xây dựng trong việc hỗ trợ Syria hội nhập trở lại với cộng đồng quốc tế.
Theo ông Sharaa, Syria đang tập trung xây dựng lại các thể chế nhà nước và mở rộng hợp tác quốc tế trong nhiều lĩnh vực như hàng không, du lịch, nông nghiệp, công nghiệp và tài chính.
Ngoài vấn đề chính trị, chuyến thăm của ông Macron còn mở đường cho các dự án kinh tế quy mô lớn, các thỏa thuận năng lượng và đầu tư quốc tế. Phái đoàn Pháp đi cùng tổng thống có sự tham gia của nhiều lãnh đạo doanh nghiệp, trong đó có đại diện của tập đoàn năng lượng TotalEnergies và tập đoàn vận tải biển CMA CGM.
Sự trở lại của Syria trên bàn cờ ngoại giao khu vực diễn ra trong bối cảnh cán cân quyền lực tại Trung Đông đang thay đổi. Tổng thống Sharaa đang tìm cách xây dựng quan hệ với các nước phương Tây và Trung Đông vốn từng xa cách với chính quyền trước. Mục tiêu của ông là khôi phục quốc gia bị tàn phá sau 13 năm chiến tranh và thiết lập trật tự chính trị mới.
Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi vẫn gặp nhiều thách thức. Chính quyền mới đã phải đối mặt với những đợt bạo lực giữa lực lượng ủng hộ chính phủ và một số nhóm sắc tộc, tôn giáo thiểu số, khiến hàng trăm người thiệt mạng trong năm trước.
Trong khi nhiều nước phương Tây nhìn nhận chính quyền mới là một đối tác tiềm năng để ổn định Syria, Israel lại có cách tiếp cận thận trọng hơn. Một số quan chức Israel tiếp tục chỉ trích ông Sharaa và gọi ông bằng biệt danh “Jolani” - tên ông từng sử dụng khi còn là thủ lĩnh lực lượng nổi dậy.
Israel cũng ngày càng quan ngại về mối quan hệ giữa Syria mới và Thổ Nhĩ Kỳ, coi Thổ Nhĩ Kỳ là một đối thủ chiến lược đang gia tăng ảnh hưởng trong khu vực. Ngược lại, Mỹ và nhiều nước châu Âu không đánh giá mối quan hệ này theo hướng đối đầu.
Việc Tổng thống Sharaa dự kiến tới Thổ Nhĩ Kỳ để tham dự các cuộc gặp bên lề Hội nghị Thượng đỉnh NATO càng cho thấy vai trò ngày càng lớn của Syria trong các tính toán địa chính trị mới.
Ngay trong thời điểm chuyến thăm diễn ra, Syria cũng phải đối mặt với một vụ việc an ninh nghiêm trọng. Sáng 7/7, hai vụ nổ xảy ra gần khu vực khách sạn nơi Tổng thống Macron dự kiến lưu trú. Theo nguồn tin an ninh Syria, các vụ nổ có thể bắt nguồn từ thiết bị nổ được gài trên một phương tiện gần khách sạn.
Vụ việc xảy ra tại khu vực đông người, giữa Bộ Du lịch Syria và Bảo tàng Quốc gia, gần khách sạn Four Seasons - nơi ông Macron có cuộc gặp với đại diện các tổ chức xã hội.
Cơ quan thông tấn nhà nước Syria cho biết 18 người bị thương, trong đó có 4 cảnh sát. Vụ nổ đầu tiên xảy ra ngay sau khi đoàn xe của Tổng thống Macron rời đi tới dinh tổng thống. Hình ảnh từ hiện trường cho thấy khói và lửa bốc lên khi lực lượng cứu hộ triển khai dập tắt đám cháy.
Điện Élysée khẳng định ông Macron không nghe thấy tiếng nổ và lịch trình làm việc của ông với Tổng thống Ahmed al-Sharaa vẫn được duy trì như kế hoạch.
Dù vụ việc cho thấy những thách thức an ninh vẫn còn hiện hữu, chuyến thăm của Tổng thống Pháp vẫn được xem là dấu hiệu quan trọng cho thấy Syria đang bước vào một giai đoạn ngoại giao mới.
Từ một quốc gia bị cô lập trong nhiều năm, Syria đang từng bước tìm lại vị trí của mình trong khu vực, với sự hỗ trợ từ các đối tác quốc tế như Pháp. Tuy nhiên, con đường phía trước vẫn phụ thuộc vào khả năng ổn định chính trị, tái thiết kinh tế và xây dựng niềm tin với các nước láng giềng.