Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố các mức thuế đối xứng mới tại Nhà Trắng ngày 2/4/2025. Ảnh: Reuters/TTXVN
Chánh án John Roberts đã viết bản án với tỷ lệ 6 phiếu thuận và 3 phiếu chống. Tòa kết luận rằng các biện pháp thuế quan đã vượt quá khuôn khổ pháp luật cho phép.
Ông Roberts viết thay mặt tòa: “Tổng thống đang tự nhận cho mình một quyền lực phi thường, đơn phương áp đặt thuế quan không giới hạn về mức độ, thời hạn và phạm vi. Xét đến phạm vi, lịch sử và bối cảnh hiến pháp của thẩm quyền được khẳng định đó, Tổng thống phải chứng minh có sự ủy quyền từ Quốc hội mới được phép thực thi”.
Theo phán quyết, cơ sở quyền khẩn cấp mà ông Trump tìm cách dựa vào là “không đủ căn cứ”.
Theo đài NPR (Mỹ), trong giai đoạn đầu nhiệm kỳ 2, Tổng thống Trump đã ban hành sắc lệnh hành pháp ban đầu áp thuế cơ bản 10% đối với hàng hóa từ hầu hết các quốc gia giao dịch với Mỹ. Đáng chú ý, một số quốc gia bị áp thuế cao hơn, tùy thuộc vào mức độ thâm hụt thương mại của Mỹ với nước đó. Hàng hóa từ các nước như Trung Quốc bị đánh thuế lên đến 145%, mặc dù sau đó đã giảm xuống. Hàng nhập khẩu từ các đồng minh của Mỹ như Canada và Mexico bị đánh thuế 25%; mức thuế của Canada sau đó tăng lên 35%.
Chính quyền Tổng thống Trump đã tìm cách áp đặt thuế quan diện rộng bằng cách viện dẫn Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế năm 1977 (IEEPA). Luật này cho phép Tổng thống Mỹ áp các biện pháp trừng phạt kinh tế cần thiết trong trường hợp khẩn cấp để ứng phó với "các mối đe dọa bất thường và đặc biệt".
Theo kênh CNN (Mỹ), đây được cho là thất bại nghiêm trọng nhất mà chính quyền Tổng thống Trump nhiệm kỳ hai phải hứng chịu tại Tòa án Tối cao vốn có đa số thẩm phán theo khuynh hướng bảo thủ. Năm ngoái, các thẩm phán từng nhiều lần đứng về phía Tổng thống Trump trong hàng loạt phán quyết khẩn cấp liên quan đến nhập cư, việc sa thải lãnh đạo các cơ quan độc lập và những đợt cắt giảm mạnh chi tiêu chính phủ.