Thủ tướng Đức Friedrich Merz trong cuộc họp báo tại Berlin. Ảnh: THX/TTXVN
Theo đài RT ngày 26/8, phát biểu trước báo giới tại thành phố Besançon (Pháp), trước cuộc hội đàm với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, ông Merz khẳng định: “Rõ ràng sẽ không có cuộc gặp nào giữa Tổng thống Zelensky và Tổng thống Putin”. Ông cho rằng điều này khác với những gì từng được Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga thống nhất tại Washington vào tuần trước.
Tuyên bố của Thủ tướng Đức được đưa ra sau khi Tổng thống Trump thúc đẩy ý tưởng tổ chức một cuộc gặp trực tiếp giữa hai nhà lãnh đạo Nga và Ukraine. Trước đó, tại hội nghị thượng đỉnh với ông Putin ở Alaska đầu tháng 8, Tổng thống Trump lập luận rằng cuộc gặp song phương sẽ là bước đi cần thiết nhằm tiến tới giải pháp hòa bình.
Trong thời gian ngắn sau đó, ông Trump đã tổ chức các cuộc hội đàm với ông Zelensky và các lãnh đạo NATO chủ chốt tại Nhà Trắng. Theo một số nguồn tin, ông Trump thậm chí còn gọi điện trực tiếp cho Tổng thống Nga ngay trong quá trình diễn ra cuộc họp.
Tuy nhiên, theo giới quan sát, mặc dù Moskva từng tuyên bố sẵn sàng đối thoại, họ vẫn đặt ra điều kiện tiên quyết là phải đạt được “tiến triển thực chất” trong các vòng đàm phán trước khi có thể tính tới thượng đỉnh giữa hai nguyên thủ.
Trong bối cảnh triển vọng thượng đỉnh bị dập tắt, cả Kiev và các nước ủng hộ tại Tây Âu hiện tập trung nhiều hơn vào việc thiết lập các “bảo đảm an ninh” lâu dài cho Ukraine. Tổng thống Trump khẳng định Washington sẽ không triển khai quân đội Mỹ tại Ukraine, đồng thời loại trừ khả năng Kiev gia nhập NATO. Tuy nhiên, ông để ngỏ khả năng Mỹ hỗ trợ hậu cần và hậu thuẫn quân sự cho các nước châu Âu nếu họ quyết định đưa lực lượng đến Ukraine.
Phát biểu tại Nhà Trắng hôm 25/8, ông Trump nhấn mạnh: “Châu Âu sẽ cung cấp cho họ những đảm bảo an ninh đáng kể, và họ nên làm vậy bởi vì họ ở ngay đó. Vai trò của Mỹ là hỗ trợ”.
Trong khi đó, Điện Kremlin tiếp tục khẳng định sẽ không bao giờ chấp nhận sự hiện diện của lực lượng NATO tại Ukraine, dù dưới hình thức gìn giữ hòa bình hay bất kỳ hình thức triển khai nào khác. Moskva cảnh báo việc này có thể dẫn đến nguy cơ xung đột trực tiếp giữa Nga và phương Tây. Nga lâu nay coi cuộc chiến tại Ukraine là một “cuộc chiến ủy nhiệm” của khối quân sự NATO do Mỹ dẫn đầu.
Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov tuần trước cũng nhấn mạnh rằng Kiev không hướng tới hòa bình mà đang tìm cách xây dựng các liên minh quân sự chống Nga. Ông cáo buộc chính quyền Ukraine theo đuổi một “chế độ mang tính tân phát xít và bài Nga”, đồng thời khẳng định Moskva sẽ kiên quyết bảo vệ các lợi ích an ninh của mình.
Theo đánh giá của giới phân tích, tuyên bố của Thủ tướng Merz một lần nữa cho thấy triển vọng về một cuộc gặp thượng đỉnh giữa Nga và Ukraine nhằm tạo đột phá cho tiến trình hòa bình hiện gần như không khả thi. Thay vào đó, tình hình có thể tiếp tục xoay quanh những cuộc thảo luận về cơ chế bảo đảm an ninh cho Ukraine và cách thức phương Tây tham gia hỗ trợ, trong khi Moskva vẫn giữ vững các yêu cầu cốt lõi của mình.