Người dân tắm biển tránh nóng tại Aden, Yemen. Ảnh: THX/TTXVN
Theo dữ liệu mới nhất của Cơ quan Biến đổi khí hậu Copernicus (C3S) thuộc Liên minh châu Âu (EU), nhiệt độ bề mặt trung bình tại các vùng biển ngoài khu vực địa cực trong ngày 22/8 đã đạt 21,1 độ C.
Giới khoa học cảnh báo nhiệt độ đại dương gia tăng sẽ đẩy nhanh quá trình nước biển dâng và làm trầm trọng hơn các cơn bão cực đoan, đe dọa hàng tỷ người. Hiện tượng này cũng gây ra các đợt nắng nóng trên biển, tàn phá hệ sinh vật biển và ảnh hưởng đến sinh kế của các cộng đồng ven biển.
Hơn 90% lượng nhiệt bị giữ lại bởi khí CO2 phát sinh từ hoạt động đốt nhiên liệu hóa thạch được các đại dương hấp thụ. Mùa Hè năm nay tại Bắc bán cầu đã ghi nhận nhiều đợt nắng nóng, hạn hán và cháy rừng nghiêm trọng tại châu Âu và Bắc Mỹ, cùng những trận mưa lớn và bão mạnh tại châu Á.
Nhiệt độ đại dương tăng vọt còn chịu tác động của hiện tượng El Nino đang phát triển nhanh và được dự báo sẽ trở thành đợt El Nino nóng nhất trong ít nhất một thế kỷ. El Nino là hiện tượng khí hậu tự nhiên làm nhiệt độ toàn cầu gia tăng và thay đổi các hình thái thời tiết, gây ra những tác động nghiêm trọng trên khắp thế giới. Đợt El Nino mới đã dẫn đến lượng mưa mùa thấp tại Ấn Độ, các vụ cháy rừng quy mô lớn ở Indonesia và nguy cơ cháy rừng gia tăng tại Australia.
Giới chuyên gia đánh giá việc nhiệt độ đại dương lập kỷ lục mới vào tháng 8 là đặc biệt đáng chú ý, bởi nhiệt độ nước biển toàn cầu thường đạt đỉnh vào tháng 3 và tháng 4, sau mùa Hè ở Nam bán cầu. Nguyên nhân là diện tích đại dương tại Nam bán cầu lớn hơn đáng kể so với Bắc bán cầu.
Tiến sĩ Samantha Burgess thuộc C3S nhận định kỷ lục mới là một dấu hiệu rõ ràng khác cho thấy các đại dương đang chịu sức ép ngày càng lớn. Theo bà, El Nino bổ sung thêm nhiệt vào hệ thống khí hậu, trong bối cảnh Trái Đất đã trải qua nhiều thập kỷ ấm lên do hoạt động của con người. Hệ quả đã thể hiện rõ khi số ngày xảy ra các đợt nắng nóng trên biển trên toàn cầu tăng hơn gấp 3 lần kể từ đầu những năm 1990.
Nhiệt độ đại dương tăng cũng góp phần đẩy mực nước biển dâng do nước giãn nở khi nóng lên, qua đó làm gia tăng nguy cơ ngập lụt tại các cộng đồng ven biển và những quốc đảo có địa hình thấp. Nước biển ấm hơn cũng góp phần cho các hiện tượng thời tiết cực đoan, do truyền nhiều năng lượng và hơi nước hơn vào khí quyển, khiến mưa và bão trở nên dữ dội hơn.
Các đại dương hấp thụ phần lớn lượng khí CO2 gây hiệu ứng ấm lên toàn cầu phát sinh từ việc đốt nhiên liệu hóa thạch và phá rừng. Tuy nhiên, khi nhiệt độ tăng, khả năng hấp thụ CO2 của đại dương suy giảm. Theo giới khoa học, điều này có nguy cơ làm suy yếu một trong những “lá chắn” tự nhiên quan trọng nhất của Trái Đất trước tình trạng ấm lên toàn cầu.
Dữ liệu của C3S bao phủ các vùng biển ngoài khu vực địa cực và được thống kê từ năm 1979, thời điểm vệ tinh bắt đầu cung cấp các số liệu có độ chính xác cao. Bắc Cực hiện là khu vực ấm lên nhanh nhất trên hành tinh.