Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở tỉnh Niigata, Nhật Bản bên bờ biển. Ảnh tư liệu: AFP
Theo hãng tin AFP, Thống đốc tỉnh Niigata - tỉnh đặt nhà máy Kashiwazaki-Kariwa - đã phê duyệt việc hoạt động trở lại của cơ sở này vào tháng trước, mặc dù dư luận vẫn còn chia rẽ sâu sắc.
Sau khi nhận được "đèn xanh" cuối cùng trong ngày 21/1, Tập đoàn Điện lực Tokyo (TEPCO) cho biết họ đang tiến hành chuẩn bị và dự định tháo các thanh điều khiển sau 19 giờ tối (17h giờ Việt Nam), khởi động lò phản ứng.
Ngày 20/1, khoảng vài chục người biểu tình, chủ yếu là người cao tuổi , đã bất chấp nhiệt độ đóng băng để biểu tình gần lối vào nhà máy. "Điện của Tokyo được sản xuất tại Kashiwazaki, vậy tại sao người dân ở đây lại phải gặp rủi ro? Điều đó thật vô lý", bà Yumiko Abe, một cư dân 73 tuổi, nói với AFP.
Theo một cuộc khảo sát thực hiện hồi tháng 9/2025, khoảng 60% cư dân phản đối việc khởi động lại, trong khi 37% ủng hộ.
Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa là nhà máy điện hạt nhân lớn nhất thế giới về công suất tiềm năng, mặc dù chỉ có một trong bảy lò phản ứng được khởi động lại vào ngày 21/1.
Nhà máy này đã ngừng hoạt động sau trận động đất và sóng thần kinh hoàng khiến ba lò phản ứng tại nhà máy điện hạt nhân Fukushima bị tan chảy vào năm 2011.
Tuy nhiên, Nhật Bản, hiện muốn khôi phục năng lượng hạt nhân để giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.
Mười bốn lò phản ứng, chủ yếu ở phía Tây và Nam Nhật Bản, đã hoạt động trở lại kể từ khi ngừng hoạt động sau thảm họa Fukushima theo các quy định an toàn nghiêm ngặt, với 13 lò đang hoạt động tính đến giữa tháng 1.
Tổ hợp Kashiwazaki-Kariwa sẽ là nhà máy đầu tiên do Tokyo Electric Power (TEPCO) vận hành - đơn vị cũng vận hành nhà máy Fukushima Daiichi bị ảnh hưởng, hiện đang được tháo dỡ - khởi động lại kể từ năm 2011.
Gần 15 năm sau thảm họa, "tình hình ở Fukushima vẫn chưa được kiểm soát, và TEPCO lại muốn hồi sinh một nhà máy? Đối với tôi, điều đó hoàn toàn không thể chấp nhận được", ông Keisuke Abe, một người biểu tình 81 tuổi, nói.
Tổ hợp Kashiwazaki-Kariwa rộng lớn đã được trang bị tường chắn sóng thần cao 15 mét, hệ thống điện dự phòng nâng cao và các nâng cấp an toàn khác.
Tuy nhiên, cư dân bày tỏ lo ngại về nguy cơ xảy ra tai nạn nghiêm trọng, viện dẫn các vụ bê bối che đậy thường xuyên, các tai nạn nhỏ và kế hoạch sơ tán mà họ cho là không đầy đủ.
“Tôi nghĩ việc sơ tán trong trường hợp khẩn cấp là bất khả thi”, bà Chie Takakuwa, một cư dân 79 tuổi ở Kariwa, nói với AFP.
Ngày 8/1, bảy nhóm phản đối việc khởi động lại nhà máy đã đệ trình một bản kiến nghị có chữ ký của gần 40.000 người lên TEPCO và Cơ quan Quản lý Hạt nhân Nhật Bản. Bản kiến nghị cho biết nhà máy nằm trên một vùng đứt gãy địa chấn đang hoạt động và lưu ý rằng nó đã bị ảnh hưởng bởi một trận động đất mạnh vào năm 2007.
Trước thảm họa năm 2011, khiến khoảng 18.000 người thiệt mạng, điện hạt nhân tạo ra khoảng 1/3 lượng điện của Nhật Bản.
Ngành công nghiệp hạt nhân của Nhật Bản cũng phải đối mặt với hàng loạt vụ bê bối và sự cố trong những tuần gần đây, bao gồm cả việc Công ty Điện lực Chubu làm giả dữ liệu để đánh giá thấp rủi ro địa chấn.
Tại Kashiwazaki-Kariwa, TEPCO cho biết một hệ thống báo động đã bị lỗi trong một cuộc thử nghiệm.
"An toàn là một quá trình liên tục, có nghĩa là các nhà điều hành tham gia vào điện hạt nhân không bao giờ được kiêu ngạo hoặc quá tự tin", Chủ tịch TEPCO Tomoaki Kobayakawa cho biết trong một cuộc phỏng vấn với nhật báo Asahi.
Nhật Bản là quốc gia phát thải khí carbon dioxide lớn thứ năm thế giới, sau Trung Quốc, Mỹ, Ấn Độ và Nga, và phụ thuộc rất nhiều vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu. Gần 70% điện năng của nước này vào năm 2023 đến từ than đá, khí đốt và dầu mỏ - một tỷ lệ mà Tokyo muốn giảm xuống còn 30 đến 40% trong 15 năm tới khi mở rộng năng lượng tái tạo và điện hạt nhân.